Επιθυμία του ΓΓ του ΟΗΕ είναι να παρουσιάσει ένα περίγραμμα θέσεων ως γενικό πλαίσιο διαπραγματεύσεων, δήλωσε την Τετάρτη ο ΓΓ του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου εκφράζοντας την στήριξη του κόμματός του στις προσπάθειες Γκουτέρες, τασσόμενος υπέρ ενός οδικού χάρτη με αξιοποίηση εργαλείων και συμφερόντων και ξεκαθαρίζοντας πως το ΑΚΕΛ αντιτίθεται σε οποιαδήποτε εμπλοκή του ΝΑΤΟ στην επίλυση του Κυπριακού λέγοντας «λύση χωρίς την υποστήριξη του ΑΚΕΛ δεν μπορεί να στηριχθεί».

Μιλώντας σε συνάντηση με διπλωμάτες Πρέσβεων χωρών – μελών της ΕΕ, την οποία συγκάλεσε το ΑΚΕΛ ο κ. Στεφάνου στην εισαγωγική του τοποθέτηση είπε ότι βρισκόμαστε σε μια φάση όπου ο ΓΓ του ΟΗΕ διερευνά τη δυνατότητα σύγκλησης μιας άτυπης διευρυμένης συνάντησης με στόχο τη διάρρηξη του αδιεξόδου και την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό.

Επιθυμία του κ. Γκουτέρες, πρόσθεσε είναι να παρουσιάσει ένα περίγραμμα θέσεων, το οποίο να χρησιμεύσει ως γενικό πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, στο πρότυπο αυτού που έκανε στο Κραν Μοντανά με το πλαίσιο που παρουσίασε τότε. Αυτό το πλαίσιο, συνέχισε, περιλαμβάνει τα 6 βασικά κεφάλαια του Κυπριακού, τέσσερα της εσωτερικής πτυχής και δύο της διεθνούς πτυχής, και σε αυτό  ο κ. Γκουτέρες έχει περιλάβει τις βασικές συγκλίσεις που επιτεύχθηκαν, καθώς και τις δικές του προσεγγίσεις στα θέματα που παρέμεναν ανοικτά.

«Επιδιώκοντας μια παρόμοια προσέγγιση, ο ΓΓ του ΟΗΕ προφανώς επιδιώκει να διαρρήξει το μακρύτερο αδιέξοδο από ποτέ και να προωθήσει μια διαδικασία η οποία να είναι αποτελεσματική, προσανατολισμένη στο αποτέλεσμα και να ολοκληρωθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα», σημείωσε ο κ. Στεφάνου.

Εισήγηση καταγραφής συγκλίσεων

Για να υπάρχει προοπτική επιτυχίας της νέας προσπάθειας, ανέφερε ο κ. Στεφάνου, επιβάλλεται να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις από το σημείο που διακόπηκαν το 2017 και, κατά συνέπεια, να διαφυλαχθούν οι συγκλίσεις, οι οποίες είναι πολλές και σημαντικές. «Θυμίζω ότι, καθόλου τυχαία, αυτή ήταν η θέση του ΓΓ του ΟΗΕ για μερικά χρόνια μετά την αποτυχία της διάσκεψης στο Κραν Μοντανά. Γνώριζε -κι αυτό ισχύει απόλυτα και σήμερα- ότι αν ακυρωθούν συγκλίσεις που επιτεύχθηκαν με πολλή δουλειά και κόπο, πολύ δύσκολα θα υπάρξει ξανά συμφωνία. Ειδικά, στα κεφαλαιώδη ζητήματα», πρόσθεσε.

Για υπέρβαση των όποιων πιθανών διαφωνιών από τις δύο πλευρές σχετικά με το ποιες είναι οι συγκλίσεις και πού ακριβώς είχαν διακοπεί οι διαπραγματεύσεις, συνεχισε, θα πρέπει να γίνει καταγραφή τους από τον ΟΗΕ. Δηλαδή, εξήγησε, να ακολουθηθεί η ίδια πρακτική που εφαρμόστηκε με επιτυχία το 2013 από τον τότε απεσταλμένο του ΓΓ του ΟΗΕ κ. Ντάουνερ. Σε διαφορετική περίπτωση, είπε «πολύ φοβούμαστε ότι θα μπούμε σε μια νέα ατέρμονη συζήτηση αναφορικά με το πού ακριβώς είχαμε μείνει. Οι δύο πλευρές να υποβάλουν τις απόψεις τους για την ακρίβεια της καταγραφής οι οποίες να ληφθούν υπόψη και ακολούθως να υποβληθεί ο τελικός κατάλογος των συγκλίσεων. Η κάθε πλευρά να μπορεί να ζητήσει τροποποιήσεις στις συγκλίσεις που αν δεν γίνουν αποδεκτές από την άλλη πλευρά, να παραμείνουν σε ισχύ οι υφιστάμενες συγκλίσεις».

Κατά τον ίδιο, η διαφύλαξη των συγκλίσεων αναπόφευκτα οδηγεί στον αποκλεισμό λογικών για εισαγωγή λεγόμενων «νέων» ιδεών σε συμφωνημένα θέματα, λέγοντας ότι αυτές οι «νέες» ιδέες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε καινούργιες διαφωνίες και ατέρμονες συζητήσεις και δεν θα σμικρύνουν την απόσταση μέχρι τη λύση, αλλά θα την επιμηκύνουν και θα την κάνουν πολύ πιο δύσκολη από ό,τι είναι σήμερα.

«Νέες» ιδέες και τα 4 σενάρια

Ο ΓΓ του ΑΚΕΛ είπε ότι νιώθει την υποχρέωση να αναφερθεί στο ενδεχόμενο «νέων» ιδεών, γιατί ευρέως κυκλοφορούν σενάρια σε διπλωματικούς και δημοσιογραφικούς διαδρόμους ότι ήδη επιχειρείται η υλοποίηση μιας τέτοιας προσέγγισης.

Ο κ. Στεφάνου αναφέρθηκε σε 4 βασικά σενάρια που κυκλοφορούν με πρώτο τον δραστικό περιορισμό των αρμοδιοτήτων της ομοσπονδίας λέγοντας ότι όντως υπάρχουν στον κόσμο αποκεντρωμένες ομοσπονδίες, αλλά αυτό είναι ξεπερασμένο στην περίπτωση της Κύπρου, αφού οι αρμοδιότητες, που καθορίζουν τον χαρακτήρα και το περιεχόμενο της ομοσπονδίας, έχουν συμφωνηθεί. Διερωτήθηκε «γιατί να ανοίξουμε το θέμα; Για να προσθέσουμε καινούργιες διαφωνίες;»

Στο δεύτερο σενάριο που αναφέρθηκε είναι η αλλαγή του πολιτεύματος από προεδρικό - που είναι συμφωνημένο - σε κοινοβουλευτικό λέγοντας ότι προτιμήθηκε το προεδρικό σύστημα γιατί με τις ιδιομορφίες της Κύπρου (δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα) διασφαλίζει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό τη σταθερότητα του συστήματος σε αντιδιαστολή με το κοινοβουλευτικό. Σύμφωνα με τον ίδιο, «η σύγκλιση δε που έχει επιτευχθεί, για την ύπαρξη ενός συστήματος εκ περιτροπής προεδρίας με διασταυρούμενη και σταθμισμένη ψήφο, δίνει τη δυνατότητα για πρώτη φορά στους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους να συναποφασίζουν για την προεδρία και την αντιπροεδρία. Εξαιρετικής σημασίας είναι και η απόφαση για μια θετική ψήφο στις αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου, γεγονός που αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την εφαρμογή της πολιτικής ισότητας. Να τα χάσουμε κι αυτά, ανοίγοντας καινούριες συζητήσεις;»

Τρίτο σενάριο, είπε ο κ. Στεφάνου είναι η αλλαγή του συστήματος εγγυήσεων του 1960 με ένα άλλο σύστημα εγγυήσεων και την εμπλοκή του ΝΑΤΟ. Αυτή η αποκαλούμενη «νέα» ιδέα, ανέφερε, αντιστρατεύεται την αντίληψη που ο ΓΓ του ΟΗΕ έχει περιλάβει στο πλαίσιό του με σαφή θέση του κ. Γκουτέρες για κατάργηση του συστήματος εγγυήσεων και την αντικατάστασή του με ένα μηχανισμό εφαρμογής της λύσης. Προτείνει επίσης, συνέχισε, την αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων σε σύντομο χρονικό διάστημα, καθώς και κατάργηση του όποιου δικαιώματος μονομερούς επέμβασης. «Η επιμονή κάποιων να βολιδοσκοπούν για παραμονή του συστήματος εγγυήσεων με την εμπλοκή μάλιστα του ΝΑΤΟ εκτρέπει από τη θέση για τερματισμό του συστήματος εγγυήσεων και το κάνει ακόμα χειρότερο», πρόσθεσε.

Ο ΓΓ του ΑΚΕΛ εξέφρασε την αντίθεση του κόμματός του σε όποια λύση προνοεί για εμπλοκή καθ’ οιονδήποτε τρόπο του ΝΑΤΟ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει μηχανισμούς που μπορούν να διασφαλίσουν αποτελεσματικά την εφαρμογή της λύσης και μάλιστα χωρίς στρατιωτικά μέσα, πρόσθεσε. «Όσοι σκέφτονται περί εμπλοκής του ΝΑΤΟ στο Κυπριακό, θα πρέπει να κάνουν τους λογαριασμούς τους χωρίς το ΑΚΕΛ. Κι όσοι γνωρίζουν καλά την κατάσταση στην Κύπρο μπορούν εύκολα να αντιληφθούν ότι λύση χωρίς την υποστήριξη του ΑΚΕΛ δεν μπορεί να στηριχθεί από τον κόσμο».

Ως τέταρτο σενάριο, ο κ. Στεφάνου αναφέρθηκε σε μια εξελικτική λύση στο Κυπριακό, η οποία μάλιστα να διαρκέσει περίπου δύο χρόνια. Ούτε τέτοιες λογικές μπορούν να γίνουν αποδεκτές, είπε. «Δεν μπορεί να μείνουν σε εκκρεμότητα ουσιώδεις πτυχές του Κυπριακού με την ευχή ότι θα συμφωνηθούν στη συνέχεια και την ίδια ώρα, να διαμορφώνονται σοβαρά τετελεσμένα επί του εδάφους, όπως η λειτουργία αεροδρομίων και λιμανιών. Τέτοιες προσεγγίσεις το πιο πιθανόν είναι να οδηγήσουν στη διχοτόμηση παρά στη λύση που θα επανενώνει», σημείωσε.

Ο Στέφανος Στεφάνου κατέληξε εκφράζοντας την πεποίθηση του ΑΚΕΛ ότι αν η ειλικρινής πολιτική βούληση όλων είναι η διάρρηξη του αδιεξόδου και η επίτευξη λύσης, ο πιο σύντομος και αποτελεσματικός τρόπος είναι να προφυλάξουμε αυτά που πετύχαμε και να επικεντρωθούμε σε αυτά που έχουν απομείνει προς συζήτηση και συμφωνία. Οτιδήποτε άλλο ,είπε, θα περιπλέξει ακόμα περισσότερο την κατάσταση και θα πάμε σε νέα αδιέξοδα. Ένας οδικός χάρτης με αυτή τη φιλοσοφία, ο οποίος θα περιλαμβάνει επίσης την αξιοποίηση εργαλείων και συμφερόντων, είτε αυτά προκύπτουν από τα ευρωτουρκικά ζητήματα ή στο πεδίο της ενέργειας, θα ήταν, αημςίωσε, εξαιρετικά χρήσιμος στην προσπάθεια για ταχεία θετική κατάληξη.

Διαβάστε επίσης: Λετυμπιώτης: Έτοιμοι για σύγκληση άτυπης διευρυμένης Συνόδου