Η Τελική Επενδυτική Απόφαση για το κοίτασμα «Κρόνος» αποτελεί «ιστορικό ορόσημο» για την Κύπρο, τονίζει ο Υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός, σε συνέντευξή του στο εξειδικευμένο ενεργειακό μέσο MEES.
Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία στις 18 Αυγούστου και καλύπτει τους βασικούς ενεργειακούς σχεδιασμούς της Κυπριακής Δημοκρατίας: το «Κρόνος», την «Αφροδίτη», τις ανακαλύψεις της ExxonMobil, τις επιλογές εμπορικής αξιοποίησης του φυσικού αερίου, την ενεργειακή ασφάλεια, την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας και τον Great Sea Interconnector.
«Για πρώτη φορά περνάμε από την ανακάλυψη στην εμπορική ανάπτυξη»
Αναφερόμενος στην Τελική Επενδυτική Απόφαση για το «Κρόνος», ο Μιχάλης Δαμιανός επισημαίνει ότι πρόκειται για εξέλιξη χωρίς προηγούμενο για την κυπριακή ΑΟΖ.
«Η Τελική Επενδυτική Απόφαση για το Κρόνος αποτελεί πράγματι ιστορικό ορόσημο για την Κύπρο. Για πρώτη φορά, μια υπεράκτια ανακάλυψη φυσικού αερίου στην Αποκλειστική Οικονομική μας Ζώνη έχει προχωρήσει σε όλη τη διαδρομή, από την έρευνα μέχρι την εμπορική ανάπτυξη», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Όπως προσθέτει, αυτό επιβεβαιώνει ότι η Κύπρος μπορεί πλέον να περάσει από την ανακάλυψη ενεργειακών πόρων στην παραγωγή τους.
Η αξιοποίηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων της Αιγύπτου επιτρέπει, σύμφωνα με τον Υπουργό, ένα ανταγωνιστικό χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης, με το πρώτο φυσικό αέριο να αναμένεται το 2028. Παράλληλα, χαρακτηρίζει εξαιρετική τη σχέση της κυβέρνησης με την κοινοπραξία του τεμαχίου 6, την Eni και την TotalEnergies.
Πότε θα έρθουν τα έσοδα
Ο Υπουργός αποφεύγει να προσδιορίσει συγκεκριμένο ύψος εσόδων για το κράτος, σημειώνοντας ότι αυτά θα εξαρτηθούν από την παραγωγή, τις τιμές του φυσικού αερίου και τις συνθήκες της αγοράς.
«Αυτό που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι ότι το Κρόνος μεταφέρει την Κύπρο σε μια νέα φάση. Τα πρώτα ουσιαστικά οικονομικά οφέλη θα αρχίσουν όταν ξεκινήσει η παραγωγή και αρχίσουν να εισρέουν έσοδα», αναφέρει.
Τα οφέλη, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν περιορίζονται στα άμεσα έσοδα, αλλά περιλαμβάνουν επενδύσεις, τεχνική τεχνογνωσία, ενίσχυση της διεθνούς εμπιστοσύνης προς την Κύπρο ως ενεργειακό προορισμό και δημιουργία βάσης για μελλοντικές αναπτύξεις.
Γιατί επιλέχθηκε η Αίγυπτος
Ο Μιχάλης Δαμιανός αναγνωρίζει ότι η χρήση των αιγυπτιακών υποδομών συνεπάγεται κόστος μεταφοράς, επεξεργασίας και υγροποίησης του φυσικού αερίου. Την ίδια στιγμή, όμως, μειώνει δραστικά τις κεφαλαιουχικές δαπάνες, τον κίνδυνο υλοποίησης και τον χρόνο μέχρι την είσοδο του φυσικού αερίου στην αγορά.
«Το βασικό ερώτημα δεν είναι κατά πόσο υπάρχουν αυτά τα κόστη, αλλά κατά πόσο το συνολικό έργο δημιουργεί αξία για την Κύπρο αφού ληφθούν υπόψη. Η εκτίμηση της κυβέρνησης είναι ότι δημιουργεί», σημειώνει.
Η εναλλακτική της αναμονής για εντελώς νέες υποδομές, σύμφωνα με τον Υπουργό, θα μπορούσε να καθυστερήσει σημαντικά την εμπορική αξιοποίηση και να δημιουργήσει πρόσθετες εμπορικές και χρηματοδοτικές δυσκολίες.
«Αφροδίτη»: Επενδυτική απόφαση το 2027
Για το κοίτασμα «Αφροδίτη», ο Μιχάλης Δαμιανός αναφέρει ότι το έργο έχει προχωρήσει σε κρίσιμα στάδια μηχανικού σχεδιασμού και εμπορικών διαπραγματεύσεων.
Το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα προβλέπει Τελική Επενδυτική Απόφαση το 2027 και πρώτο φυσικό αέριο περίπου το 2030-2031.
Ο Υπουργός χαρακτηρίζει επίσης «εξαιρετική» τη σχέση της κυβέρνησης με την κοινοπραξία της «Αφροδίτης» και εμφανίζεται ενθαρρυμένος από τη συνεχιζόμενη πρόοδο του έργου.
«Αφροδίτη»-«Ισάι»: Σε προχωρημένο στάδιο οι συζητήσεις με το Ισραήλ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναφορές του Υπουργού στην πολυετή εκκρεμότητα Κύπρου και Ισραήλ για το κοίτασμα «Αφροδίτη»-«Ισάι».
«Οι συζητήσεις με το Ισραήλ βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο και συνεχίζουν να είναι εποικοδομητικές», αναφέρει.
Ξεκαθαρίζει, παράλληλα, ότι το χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης της «Αφροδίτης» δεν συνδέεται με το ζήτημα του «Ισάι», αλλά οι δύο διαδικασίες προχωρούν παράλληλα.
Σύμφωνα με τον Μιχάλη Δαμιανό, τους τελευταίους μήνες έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στο εμπορικό σκέλος των συζητήσεων, ως αποτέλεσμα της συμβολής τόσο των κυβερνήσεων όσο και των εταιρειών.
Ο οδικός χάρτης, όπως εξηγεί, είναι σαφής: ολοκλήρωση της διακυβερνητικής συμφωνίας και στη συνέχεια διορισμός εμπειρογνώμονα για τον καθορισμό της αποζημίωσης προς την ισραηλινή πλευρά.
ExxonMobil: Στο τραπέζι και πλωτή μονάδα υγροποίησης
Για τις ανακαλύψεις της ExxonMobil στην κυπριακή ΑΟΖ, ο Υπουργός ξεκαθαρίζει ότι η κυβέρνηση δεν προκρίνει εκ των προτέρων μία και μοναδική λύση εμπορικής αξιοποίησης.
Η Αίγυπτος αποτελεί ελκυστική επιλογή λόγω των υφιστάμενων υποδομών, της μεγάλης εγχώριας αγοράς και των άμεσων δυνατοτήτων εμπορευματοποίησης. Ωστόσο, όλες οι βιώσιμες επιλογές αξιολογούνται.
«Η κοινοπραξία αξιολογεί αυτή τη στιγμή διάφορες επιλογές ανάπτυξης, περιλαμβανομένης της επιλογής πλωτής μονάδας υγροποίησης φυσικού αερίου», αποκαλύπτει ο Μιχάλης Δαμιανός.
«Η Κύπρος χρειάζεται και τα δύο»
Ερωτηθείς κατά πόσο η έμφαση στις εξαγωγές φυσικού αερίου μέσω Αιγύπτου γίνεται εις βάρος της εγχώριας ενεργειακής ασφάλειας, ο Υπουργός απορρίπτει το δίλημμα.
«Δεν το βλέπω ως επιλογή μεταξύ εξαγωγών και εγχώριας ενεργειακής ασφάλειας. Η Κύπρος χρειάζεται και τα δύο», τονίζει.
Αναγνωρίζει ότι η Κύπρος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις λόγω της εξάρτησής της από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και της ηλεκτρικής απομόνωσής της από τα ευρωπαϊκά ενεργειακά δίκτυα.
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός περιλαμβάνει τη μείωση της εξάρτησης από το εισαγόμενο πετρέλαιο, την αύξηση της συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την ανάπτυξη αποθήκευσης, την προώθηση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού.
Μπαταρίες και Great Sea Interconnector
Ο Μιχάλης Δαμιανός ξεκαθαρίζει ότι η κυβέρνηση δεν θεωρεί την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας και τη διασύνδεση ανταγωνιστικές επενδύσεις.
«Η αποθήκευση και η διασύνδεση είναι συμπληρωματικές και όχι ανταγωνιστικές επενδύσεις», σημειώνει.
Οι μπαταρίες μπορούν να αντιμετωπίσουν ένα άμεσο πρόβλημα της Κύπρου, αποθηκεύοντας ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές η οποία διαφορετικά θα αποκοπτόταν, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνουν την ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος.
Ο Υπουργός εκτιμά ότι η αποθήκευση με μπαταρίες είναι πιθανό να προσφέρει ορισμένα από τα πρώτα ορατά οφέλη μέσα στα επόμενα χρόνια.
Την ίδια ώρα, επιμένει στη στρατηγική σημασία του Great Sea Interconnector, υπογραμμίζοντας ότι μπορεί να μετατρέψει θεμελιωδώς την Κύπρο «από ένα απομονωμένο ηλεκτρικό σύστημα σε ένα σύστημα συνδεδεμένο με το ευρύτερο ευρωπαϊκό δίκτυο».
Μακροπρόθεσμα, καταλήγει, η επιτυχής ενεργειακή μετάβαση της Κύπρου θα απαιτήσει τη συνδυασμένη λειτουργία τόσο της αποθήκευσης όσο και της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Διαβάστε επίσης: Νέα δεδομένα για GSI: Τι προτείνει ο ΑΔΜΗΕ για χρηματοδότηση και δανεισμό




