Τα πρόσφατα τραγικά δρώμενα στην Ουκρανία με τις αιμάσσουσες διαμελιστικές ρήξεις ένθεν κακείθεν των ποταμών Δον και Δνείπερου, καθώς και οι ζέουσες δραματικές εξελίξεις στην Κριμαία φτάνουν στο αποκορύφωμά τους όχι με το επί θύραις αλλά με το επί κάλπαις σημερινό δημοψήφισμα: ένα πρόκριμα λαϊκής ετυμηγορίας, που θα εδραιώσει τις κατά συντριπτική πλειοψηφία προ-κατειλημμένες θέσεις στο οχυρό των ισχυρών διεκδικητών ή στο νέο «σιδηρούν παραπέτασμα» μιας σοβούσας αποσταθεροποιητικής ισορροπίας και μιας υποβόσκουσας ψυχροπολεμικής διαμάχης. Έτσι, ακριβώς, που τα προβλεπτά δεδομένα και τα προδιαγεγραμμένα επακόλουθα στο πεδίο της άτεγκτης αντιπαράθεσης φιλοδυτικών και φιλορωσικών διπλωματικών ζυμώσεων να αναδεικνύουν τη νέα τάξη πραγμάτων για την τύχη της νευραλγικής αυτής χερσονήσου του Ευξείνου Πόντου και της Αζοφικής Θάλασσας.

Και επειδή «ο μύθος [δεν] κρύπτει [μόνο] νουν αληθείας», κατά τον Καλβικό στίχο, αλλά είναι και προορατικά προφητικός, θα καταφύγουμε πάλι στις αλληγορικές διαστάσεις της αψευδούς διαχρονίας του. Κατ’ αρχάς, η αιματοχυσία και η απώλεια δεκάδων θυμάτων στην οξύμωρη Πλατεία Ανεξαρτησίας (Μεϊντάν) μεταξύ των διαδηλωτών, ετεροκίνητων, ως επί το πλείστον, από τα κέντρα εξουσίας επαναστατών και αντεπαναστατών για την προσχώρηση στο ένα ή στο άλλο στρατόπεδο, παραπέμπει στην Ευριπίδεια «Ιφιγένεια εν Ταύροις». Στην Ταυρίδα, την αρχαιοελληνική ονομασία της νυν Κριμαϊκής Χερσονήσου, το βαρβαρικό έθιμο μιας άγριας τελετουργίας σφαγών και ανθρωποθυσιών εκτελείται κατ’ εντολήν της ανώτατης εξουσιαστικής δύναμης, που εκπροσωπεί ο βασιλιάς Θόας, ήτοι ο γρήγορος, ο πάντοτε έτοιμος, ετυμολογικώς, να προβεί σε τέτοιες αδίστακτες πράξεις.

Ωστόσο, την «αιμόρραντον δυσφόρμιγγα / …άταν», δεν υπηρετεί, απλώς, η Ιφιγένεια της αυτοθυσίας και της εξάγνισης των θυμάτων στους βωμούς της καταναγκαστικής βίας, αλλά και προϊδεάζει μαζί τις εκατόμβες της διαιώνισής τους σε κατοπινότερες εποχές ιστορικών πολεμικών σφαγιασμών και βιβλικών Αρμαγεδδώνων στην ίδια περιοχή. Ας σημειώσουμε τον Κριμαϊκό ή Ανατολικό πόλεμο (1853-1856), σύμφωνα με τη ρωσική ιστοριογραφία, που χαρακτηρίστηκε κατά τη βρετανική αποτίμηση, ως πόλεμος σφαλμάτων εφοδιαστικής και στρατηγικής τακτικής, για να θυμηθούμε την ατυχή «επέλαση της Ελαφράς Ταξιαρχίας» κατά τη μάχη της Μπαλακλάβας.

Μια μακροχρόνια πολυαίμακτη αναμέτρηση πολιτικής επιρροής και σκληρού ανταγωνισμού οικονομικών συμφερόντων ανάμεσα στη ρωσική αυτοκρατορία και τις ευρωπαϊκές συμμαχικές δυνάμεις για απόσπαση των ανατολικών εδαφών της παραπαίουσας οθωμανικής αυτοκρατορίας ή του «μεγάλου ασθενούς», που είχε προσχωρήσει στον συνασπισμό τους. Και αν οι τραγικές συνέπειες στα κριμαϊκά θέατρα των συρράξεων, των πολιορκιών και των επιδημικών ασθενειών προσμετρούσαν τότε απώλειες της τάξης των 350.000 για τις συμμαχικές δυνάμεις και των 230.000 για τις ρωσικές, τρέμει να αναλογιστεί κανείς τι θα σήμαινε σήμερα μια πολεμική σύγκρουση ελάχιστων ημερών ή ολίγων ωρών με τα εξοντωτικά υπερόπλα της σύγχρονης τεχνολογίας και της μαζικής καταστροφής.

Το θέμα, εντούτοις, δεν είναι ποιες ολέθριες διεργασίες τεκταίνονται ή ποιες μυστικές συμπαιγνίες συνωμοτικών σχεδίων συνομολογούνται στα παρασκήνια των οικονομικών και γεωστρατηγικών συμφερόντων μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, που έτσι κι αλλιώς πάντα θα συστρατεύονται εν ονόματι ιερών ή ανίερων συμμαχιών. Το μεγάλο διακύβευμα είναι ο βαθμός πρόσληψης και συναντίληψης από τον λαό των στόχων και των σκοπών τους στο προσκήνιο των δικών του συντονισμένων δράσεων και αντιδράσεων. Και όσο κι αν εμείς εδώ στην Κύπρο για ευνόητους λόγους πρέπει να παραμένουμε θεατές των συγκλονιστικών αυτών γεγονότων με διακριτικό έως επαμφοτερίζον βλέμμα και προς τις δύο κατευθύνσεις των εταίρων, δεν μπορούμε να μην καταδικάζουμε ξένες επεμβάσεις και υποχθόνιες διαμελιστικές παρεισφρήσεις.

Ούτε και να μην υψώνουμε φωνή διαμαρτυρίας για την εσπευσμένη επιλεκτική κινητοποίηση των «υπερασπιστών» της εδαφικής ακεραιότητας και της νόμιμης κυριαρχίας μιας χώρας, ενώ την Τουρκία της εισβολής και της σαραντάχρονης κατοχής της δικής μας πατρίδας την αφήνουν στο απυρόβλητο. Το όψιμο ενδιαφέρον για την όποια επίλυση του προβλήματός μας και η ουκρανική σημειολογία στοιχειοθετούν παράλληλους βίους αποκωδικοποίησης: Ένα χρυσόμαλλο δέρας ήταν και είναι το δέλεαρ στην παρευξείνεια Κολχίδα και στην παράκτια Κύπρο για την αργοναυτική εκστρατεία και τη σημερινή εκστρατεία των κοσμοκρατόρων.

Ως εκ τούτου, ο άμεσα εμπλεκόμενος ουκρανικός λαός, ανεξαρτήτως εθνοτικών καταβολών, θρησκευτικών και γλωσσικών ταυτοτήτων, ας μη γίνει λεία κανενός «Κροκόδειλου», ανάγοντας τα προβλήματα που τον ταλανίζουν στην ομώνυμη σατιρική νουβέλα του Ντοστογιέφσκι με τους σουρεαλιστικούς πολιτικοκοινωνικούς συνειρμούς τής πιο επίκαιρης πραγματικότητας. Ο μεγάλος Ρώσος μυθιστοριογράφος, στηλιτεύοντας την εκμετάλλευση του δυτικοευρωπαϊκού καπιταλισμού, παρουσιάζει τον ήρωά του Ιβάν Ματβιέιτς όχι μόνο να καταβροχθίζεται από έναν κροκόδειλο Γερμανού θηριοδαμαστή, αλλά και να βολεύεται στην κοιλιά του ερπετού.

Οι αναλογίες είναι εμφανείς στην προεπαναστατική Αγία Πετρούπολη του 1865, της εκβιομηχάνισης, της εξαθλίωσης των δουλοπάροικων και της προσέλκυσης κεφαλαίων από ξένους επενδυτές και στην Ουκρανία του 2014 μιας κλονισμένης οικονομίας με υποκριτές κροκόδειλους και αρπακτικούς αλιγάτορες αμερικανικού είδους, που καραδοκούν να τους σώσουν καταβροχθίζοντάς τους, ενώ η ρωσική αρκούδα παραμονεύει στο βάθος. Το μήνυμα από τη «Φωλιά του Χελιδονιού», το εμβληματικό κάστρο κοντά στη Γιάλτα, πρέπει να αποκρυπτογραφηθεί από αυτούς που κατέχουν τη γλώσσα των φτερωτών αγγελιαφόρων.