Με ψήφο κατά από Τουρκία η ΓΣ του ΟΗΕ ενέκρινε ψήφισμα για το Δίκαιο της Θάλασσας
Ενισχύεται η νομιμοποιητική βάση των επιχειρημάτων της ΚΔ, αλλά και το πλέγμα των διακρατικών συμφωνιών που συμπηγνύονται στην περιοχή της Αν. Μεσογείου, τονίζει ο διεθνολόγος Γιώργος Κέντας

Με 143 ψήφους υπέρ, μία κατά (Τουρκία) και τέσσερεις αποχές (Βενεζουέλα, Ελ Σαλβαδόρ, Μαλί και Κεντρική Αφρικανική Δημοκρατία), η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ενέκρινε το ψήφισμα 70/235 για τους Ωκεανούς και το Δίκαιο της Θάλασσας. Το ψήφισμα συγκηδεμόνευσαν 8 χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Κύπρου. Οι άλλες επτά ήταν η Ιαπωνία, η Μικρονησία, το Μονακό, η Ολλανδία, η Νέα Ζηλανδία, η Νότιος Αφρική και το Τρινιδάδ - Τομπάγκο.

Όπως μεταδίδει το ΚΥΠΕ από τη Νέα Υόρκη, το 55σέλιδο ψήφισμα ασχολείται με όλες τις πτυχές των θεμάτων του δικαίου της θάλασσας και των ωκεανών και καλεί τον ΓΓ του ΟΗΕ να παρουσιάσει νέα έκθεση για τα ζητήματα αυτά στην προσεχή 71η σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης. Μάλιστα, σημειώνει την κριτική σημασία αυτών των ετησίων εκθέσεων, όπου συμπυκνώνεται πληροφόρηση σχετικά με την εφαρμογή της συνθήκης για το δίκαιο της θάλασσας και του έργου του ΟΗΕ, των υπηρεσιών του και άλλων ιδρυμάτων, στον τομέα των ωκεανικών υποθέσεων και του δικαίου της θάλασσας.
Παράλληλα, η ΓΣ ενέκρινε και ποσό λίγο μεγαλύτερο του 1,1 εκατομμυρίου για τον προϋπολογισμό διαφόρων συναφών δράσεων.

Συμφωνεί η Τουρκία, αλλά…
Επεξηγώντας την αρνητική ψήφο της χώρας του, ο Τούρκος αντιπρόσωπος είπε πως η Τουρκία δεν αποτελεί μέρος της συνθήκης και, ενώ συμφωνεί με τη γενικότερη σκοπιμότητά της, δεν μπορούσε να την υπογράψει.

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος της Βενεζουέλας είπε πως η χώρα του δεν είναι μέρος της συνθήκης, επισημαίνοντας πως ο μηχανισμός αυτός δεν είναι οικουμενικός και οι όροι του θα πρέπει να τύχουν αναθεώρησης.

Σημαντικό για την Κύπρο
Μιλώντας στη «Σημερινή» για τη σημασία της έγκρισης του ψηφίσματος για την Κύπρο, ο διεθνολόγος Γιώργος Κέντας έκανε λόγο για ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, η οποία αυξάνει τη δυναμική νομιμοποίησης των κρατών που ασπάζονται το Δίκαιο της Θάλασσας, άρα και της Κύπρου. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτού του χαρακτήρα τα ψηφίσματα, επειδή δεν έχουν εκτελεστική ισχύ, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται και να αξιοποιούνται στο πλαίσιο των οριοθετημένων από τις διεθνείς σχέσεις και τη διεθνή πρακτική δυνατοτήτων τους.

«Οπωσδήποτε, το ψήφισμα προσδίδει μια περαιτέρω δυναμική νομιμοποίησης στα κράτη τα οποία ασπάζονται το Δίκαιο της Θάλασσας, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος. Ενισχύει, δηλαδή, τη νομιμοποιητική βάση των επιχειρημάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και το πλέγμα των διακρατικών συμφωνιών που συμπηγνύονται στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και κινούνται στο ίδιο πλαίσιο». «Δεν θα πρέπει, όμως», διευκρίνισε, «να διαφεύγει ότι αυτού του είδους τα ψηφίσματα δεν διαθέτουν εκτελεστική ισχύ, άρα δεν έχουν εφαρμοστικό χαρακτήρα».

Ο κ. Κέντας επισήμανε, επίσης, ότι ενώ η Τουρκία, παρότι δεν αναγνωρίζει το Δίκαιο της Θάλασσας και θεωρεί, ως εκ τούτου, ότι η Κύπρος δεν διαθέτει ΑΟΖ αλλά μόνον υφαλοκρηπίδα, εν τούτοις, στη Μαύρη Θάλασσα έχει υπογράψει συμφωνίες «μέσης γραμμής», που είναι η κοινή αρχή η οποία διέπει τις σχέσεις στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

«Η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου», εξηγεί, «φαίνεται να διέπεται από τις αρχές του Δικαίου της Θάλασσας, είναι όμως σημαντικό να υπογραμμιστεί, επιπρόσθετα, ότι συμφωνήθηκαν μεταξύ των κρατών κοινά αποδεκτοί κανόνες», τους οποίους, προφανώς, η Άγκυρα δεν αποδέχεται

Τι γίνεται σε περίπτωση λύσης;
Ο κ. Κέντας επισήμανε, παράλληλα, άλλη μια, ιδιαίτερα σημαντική, πτυχή του θέματος, η οποία συνδέεται με μια ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού.
«Μια διάσταση του ζητήματος, η οποία, όπως φαίνεται, ελάχιστα ή καθόλου απασχόλησε την πλευρά μας, είναι τι θα συμβεί σε περίπτωση επίλυσης του κυπριακού προβλήματος. Ποια θέση θα επικρατήσει τότε για το Δίκαιο της Θάλασσας; Η θέση της Κύπρου, ή η θέση της Τουρκίας, την οποία ενδεχομένως να ενστερνιστούν και οι Τουρκοκύπριοι», επισήμανε, προσθέτοντας πως, σε περίπτωση που επικρατήσει η τουρκική άποψη, τότε θα συρρικνωθεί, ως εκ τούτου, σε μεγάλο βαθμό η θαλάσσια ζώνη της Κύπρου. Γι’ αυτόν το λόγο, τόνισε, αυτού του είδους τα ζητήματα θα πρέπει να ξεκαθαρίσουν έγκαιρα, αν είναι δυνατόν, στην τράπεζα των διαπραγματεύσεων.