Πώς και γιατί ένα παιδί μπορεί να σκοτώσει μέχρι και τους γονείς του
Η ψυχολογική και κοινωνιολογική διάσταση του πρόσφατου περιστατικού δολοφονίας πατέρα από τον 34χρονο γιο του

Σοκ προκάλεσε ανά το παγκύπριο η είδηση της δολοφονίας πατέρα από τον 34χρονο γιο του στο Μένοικο, το απόγευμα του περασμένου Σαββάτου. Η νέα αυτή οικογενειακή τραγωδία επανέφερε τον προβληματισμό γύρω από το πού οδεύει η κοινωνία μας, πού μπορεί να οφείλονται και πώς ενδεχομένως μπορούν ν’ αντιμετωπιστούν προληπτικά, τέτοιου είδους βίαιες συμπεριφορές.

Η ψυχολογική διάσταση
Ο κλινικός ψυχολόγος και σωματικός ψυχοθεραπευτής Δρ. Βασίλης Χριστοδούλου, μιλώντας στη «Σ», με αφορμή το συγκεκριμένο περιστατικό, υπέδειξε αρχικά ότι ως κοινωνία θα έπρεπε να αιτιολογήσουμε και όχι να δικαιολογήσουμε το συμβάν. «Πρέπει», τόνισε, «να σεβαστούμε γενικά τον άνθρωπο, και αφού το κατανοήσουμε αυτό, να πάρουμε τα κατάλληλα μέτρα». Κληθείς να σχολιάσει το γεγονός ότι ο θύτης ήταν πρώην κατάδικος, ο Δρ Χριστοδούλου υποστήριξε ότι «οι φυλακές -και το επιβεβαιώνουν τα πρόσφατα γεγονότα που είδαν το φως της δημοσιότητας- είναι φυτώριο εγκλήματος και κακοποίησης των ανθρώπων». Για να προσθέσει, την ίδια ώρα, ότι πρέπει ο θύτης να τιμωρηθεί, αλλά από την άλλη, η κοινωνία θα πρέπει να δει στα μάτια τον θύτη και να διερευνήσει τους λόγους που μπορεί να οδήγησαν ένα παιδί σε αυτό το ειδεχθές έγκλημα.

«Η οικογένεια παίζει τον πιο καταλυτικό ρόλο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του ατόμου. Στην Κύπρο», σημείωσε, «δεν έχουμε τον χρόνο να αγαπήσουμε τα παιδιά μας, γι' αυτό και τα "κακοποιούμε", βάζοντάς τα σε καλούπια που επιβάλλει η κοινωνία, ευνουχίζοντας με αυτόν τον τρόπο την προσωπικότητά τους. Είμαστε μια κοινωνία», πρόσθεσε ο Δρ Χριστοδούλου, «που δεν σέβεται τον άνθρωπο, και θέλει να διώξει "μακριά" τους θύτες, γιατί ίσως ένα κομμάτι του εαυτού μας ταυτίζεται με τους ανθρώπους αυτούς και εμείς δεν θέλουμε να έχουμε σχέση με τα "τέρατα" αυτά. Αξιολογώντας όλα αυτά», επισήμανε ο Δρ Χριστοδούλου, «δεν θα πρέπει να μείνουμε στο σύμπτωμα, θα πρέπει να πάμε παρακάτω, να βοηθήσουμε τον "άνθρωπο", αλλά γι’ αυτό χρειάζονται πολλά χρόνια, όπως πολλά χρόνια χρειάστηκαν για ν' ακολουθήσουμε τον δρόμο αυτό που ως κοινωνία μάς οδήγησε σήμερα εδώ».

Η κοινωνιολογική σκοπιά
Από κοινωνιολογικής σκοπιάς, η Ανώτερη Ερευνήτρια στο Κέντρο Ερευνών του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, Χριστίνα Λοΐζου, κληθείσα να σχολιάσει το περιστατικό, ανέφερε στη «Σ»: «Το άτομο που διέπραξε τη δολοφονία φαίνεται ότι είχε βεβαρημένο παρελθόν και μόλις πρόσφατα απελύθη από τις φυλακές. Αυτό αποδεικνύει ότι οι φυλακές δεν αποτελούν σωφρονιστικό ίδρυμα, που στην ουσία αυτός θα έπρεπε να είναι ο ρόλος τους. Ένα άλλο πρόβλημα που εντοπίζεται, είναι ότι φαίνεται πως δεν υπάρχει κανένα σύστημα επανένταξης των αποφυλακισθέντων στην κοινωνία, με αποτέλεσμα τα άτομα που αποφυλακίζονται, να επανέρχονται στο έγκλημα, αφού αυτός ήταν και ο προηγούμενος τρόπος ζωής τους».

Την ίδια ώρα, η κ. Λοΐζου ανέφερε ότι κάποιες θεωρίες υποστηρίζουν πως τα εγκληματικά άτομα γεννιούνται με την τάση προς το έγκλημα, ενώ η ψυχολογία το αποδίδει σε άτομα με ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά. «Η κοινωνιολογία», πρόσθεσε, «χωρίς να απορρίπτει τα πιο πάνω, συμπληρώνει πως υπάρχουν θεωρίες που πρεσβεύουν ότι το έγκλημα, όπως και άλλες συμπεριφορές, μαθαίνονται κατά τη διάρκεια της ζωής του ατόμου, ιδίως όταν αυτό συναναστρέφεται με άλλα άτομα που είναι φορείς εγκληματικών κανόνων και που παραβαίνουν τους επικρατούντες νόμους της κοινωνίας για το νόμο και την τάξη».

Η θεωρία της ετικετοποίησης ή της ταμπέλας
Η ΔΕΥΤΕΡΗ θεωρία (Merton), σύμφωνα με την κ. Λοΐζου, αποδίδει την παραβατικότητα και το έγκλημα σε άτομα που αποπροσανατολίζονται από τις αξίες και τις νόρμες της κοινωνίας στην οποία ζουν και τις απορρίπτουν. Προσπαθούν να επιτύχουν τις επιδιώξεις τους με άνομα μέσα. Τέλος, η θεωρία της ετικετοποίησης ή της ταμπέλας, που έχει σαν βάση τον Goffman, αλλά αναπτύχθηκε και από τους Mead, Tannenbaum και άλλους, θεωρεί ότι στην κοινωνία επικρατούν στερεότυπα και ότι τα παραβατικά άτομα ταμπελώνονται ή ετικετοποιούνται ως εγκληματίες και, μέσα από τη διαδικασία της αυτο-επιβεβαιούμενης προφητείας, ανταποκρίνονται στο στερεότυπο του εγκληματία και διάγουν τον βίο τους ως εγκληματίες. «Πιστεύω ότι ο συγκεκριμένος δολοφόνος ανήκει στην τελευταία κατηγορία, αλλά δεν αποκλείεται να τον αφορούν και όλες οι υπόλοιπες», επισήμανε.