Η εποχή μετά τη λύση του Κυπριακού αναμένεται να φέρει τα πάνω κάτω

Μεγάλες ανατροπές στην αγορά ακινήτων

Η ανοικοδόμηση της πόλης της Αμμοχώστου, θα δημιουργήσει νέα δεδομένα για τις ελεύθερες μέχρι σήμερα περιοχές της επαρχίας.

Του Άγγελου Αγγελοδήμου

Αρκετά είναι τα ερωτηματικά, τα οποία πλανώνται πάνω από την αγορά ακινήτων σε σχέση με την περίοδο μετά τη λύση του Κυπριακού. Η όποια λύση προκύψει από τις διαπραγματεύσεις, οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη και αναπόφευκτα θα επιφέρει σημαντικές αλλαγές σε ολόκληρη την οικονομία. Πόσο μάλλον στην αγορά ακινήτων, με την αναμενόμενη επιστροφή εδαφών, τη μετακίνηση πληθυσμού και τη δημιουργία δύο συνιστώντων κρατιδίων, κάτω από την ομπρέλα ενός κοινού ομόσπονδου κράτους.
Κανείς όμως, στο παρόν στάδιο, δεν είναι σε θέση να προβλέψει το αποτέλεσμα αυτών των αλλαγών. Ούτε αν αυτό θα έχει θετικό ή αρνητικό αντίχτυπο.
Μιλώντας με επαγγελματίες της αγοράς ακινήτων, μας ανέφεραν ότι υπάρχουν ακόμα πολλές λεπτομέρειες, οι οποίες δεν έχουν ξεκαθαρίσει σε σχέση με την αγορά ακινήτων μετά από μια ενδεχόμενη λύση, με αποτέλεσμα, η όποια πρόβλεψη να καθίσταται επισφαλής.

Οι αρμόδιες Αρχές
Οι αρμόδιοι φορείς που έχουν άμεση σχέση με την αγορά ακινήτων, όπως είναι το Κτηματολόγιο, η Πολεοδομία, αλλά και το ΕΤΕΚ, ως συμβουλευτικό Σώμα, θα εντάσσονται λογικά στο ομόσπονδο κράτος. Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος, καθώς οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και όλα είναι ακόμα ανοικτά.

Ο παράγοντας «Αμμόχωστος»
Η ενδεχόμενη επιστροφή της Αμμοχώστου, καθώς και η προσπάθεια ανοικοδόμησης της πόλης, αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι στη διαμόρφωση της νέας τάξης πραγμάτων που θα δημιουργηθούν μετά τη λύση.

Η ενδεχόμενη επιστροφή της πόλης θα δημιουργήσει αναπόφευκτα νέα δεδομένα τα οποία συνοψίζονται στα εξής:
· Επανεγκατάσταση των κατοίκων της πόλης. Δημιουργία νέων υποδομών και άρα νέες θέσεις εργασίας.
· Ενδιαφέρον για νέες επενδύσεις.

Υπενθυμίζεται ότι το θέμα της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου απασχόλησε κατά καιρούς την πολιτική ηγεσία, αλλά και τους Αμμοχωστιανούς στους οποίους δημιουργήθηκαν - σε πολλές περιπτώσεις - υψηλές προσδοκίες για επιστροφή στις πατρογονικές τους εστίες.
Ένα από τα ερωτήματα που ετέθησαν στο παρελθόν και τίθενται και σήμερα είναι: Τι γίνεται, σε περίπτωση επιστροφής της πόλης;
Το Συμβούλιο Ανοικοδόμησης και Επανεγκατάστασης είχε μελετήσει στο παρελθόν σχέδια, αναφορικά με την πολεοδομική πτυχή του ζητήματος.

Τι θα γίνει με Παραλίμνι - Πρωταρά - Αγία Νάπα
Η ανοικοδόμηση της πόλης της Αμμοχώστου, αναπόφευκτα θα δημιουργήσει νέα δεδομένα για τις μέχρι σήμερα περιοχές που μονοπωλούσαν το ενδιαφέρον (τουριστικό και μη) στην ελεύθερη περιοχή της πόλης, δηλαδή Παραλίμνι, Πρωταρά και Αγία Νάπα.
Ήδη, οι εν λόγω περιοχές έχουν αναπτυχθεί σε μεγάλο βαθμό και με τις δυο Μαρίνες που ήδη τροχοδρομούνται και τις συναφείς επενδύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, αναμένεται ότι η ανάπτυξη θα γιγαντωθεί.
Πώς θα λειτουργήσει λοιπόν για τις συγκεκριμένες περιοχές τυχόν επιστροφή και ανοικοδόμηση της Αμμοχώστου;
Η μια θεωρία λέει ότι η επιστροφή της Αμμοχώστου θα βοηθήσει ακόμα περισσότερο τις προαναφερθείσες περιοχές, καθώς η ανάπτυξη της πόλης θα «εξαπλωθεί» και εκεί. Αντίθετα, η δεύτερη άποψη λέει ότι η Αμμόχωστος θα «επισκιάσει» τις εν λόγω περιοχές με αποτέλεσμα αυτές να περάσουν σε δεύτερη μοίρα. Το μόνο βέβαιο είναι πως, στο παρόν στάδιο, κανείς δεν είναι σε θέση να πει με βεβαιότητα ποιο σενάριο θα επικρατήσει, δεδομένου ότι όλα είναι ακόμα ρευστά.

Η ακτογραμμή και οι ξένες επενδύσεις
Το ποσοστό των εδαφών που θα επιστραφούν υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση θα καθορίσουν ακόμα μια παράμετρο, η οποία θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο κεφάλαιο: μελλοντική ανάπτυξη και ξένες επενδύσεις.
Η επιστροφή ή μη της χερσονήσου της Καρπασίας, αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό σημείο στο θέμα της ακτογραμμής. Σε περίπτωση παραμονής της συγκεκριμένης περιοχής κάτω από Τ/κ διοίκηση, τότε η ακτογραμμή στις ελεύθερες περιοχές θα είναι σαφώς μικρότερη από την άλλη πλευρά, γεγονός αποθαρρυντικό για τουριστική ανάπτυξη, προσέλκυση ξένων επενδύσεων και ανάπτυξη ακίνητης ιδιοκτησίας.

Ακυρώνονται οι εκστρατείες
Συναφώς, στο κεφάλαιο «ξένες επενδύσεις» θα πρέπει να τονιστεί ότι πλέον οι όποιες εκστρατείες γίνονταν για αποτροπή ξένων επενδύσεων στο κατεχόμενο κομμάτι ως παράνομες, ακυρώνονται. Με τα νέα δεδομένα, όπως αυτά θα διαμορφωθούν με τη λύση, η οποία θα συμφωνηθεί και από τις δυο πλευρές, οι αγορές και οι επενδύσεις σε ακίνητα στο κατεχόμενο κομμάτι δεν θα είναι παράνομες, γεγονός, το οποίο μπορεί να θεωρηθεί αρνητικό για τις επενδύσεις στις ελεύθερες περιοχές.
Άλλωστε είναι γνωστό ότι οι περιοχές της Καρπασίας, της Κερύνειας και της Μόρφου έχουν ιδιαίτερη φυσική ομορφιά, γεγονός που θα αποτελέσει πόλο πρόσθετων επενδύσεων και ανάπτυξης.

Η πορεία των τιμών
Οι τιμές των ακινήτων παρουσιάζουν σταθεροποιητικές τάσεις το τελευταίο διάστημα, μετά την σημαντική πτώση που καταγράφηκε από την περίοδο 2009 - 2010 μέχρι και πριν από 1-2 χρόνια λόγω της οικονομικής κρίσης, αλλά και της αλματώδους πορείας που είχε προηγηθεί την περίοδο 2004 - 2008.
Η σταθεροποίηση στις τιμές συνοδεύεται από ελαφρά ανοδική τάση, η οποία ωστόσο ωθείται από αλλοδαπούς κυρίως αγοραστές που επιθυμούν την εξασφάλιση βίζας και διαβατηρίου.
Σύμφωνα με την τελευταία έκδοση του Δείκτη Τιμών Ακινήτων του RICS, καταγράφονται μικρές αυξήσεις στις τιμές των ακινήτων στην Κύπρο κατά το B’ τρίμηνο του 2016.
Ο Δείκτης Τιμών Ακινήτων καταγράφει σημαντικές αυξήσεις σχεδόν σε όλες τις μεγάλες αστικές περιοχές και όλες τις κατηγορίες, με τις σημαντικότερες να σημειώνονται στη Λάρνακα, ενώ οι υπόλοιπες πόλεις έχουν φτάσει στο κατώτερο σημείο.
Παγκύπρια, οι τιμές για τα σπίτια και τα διαμερίσματα παρουσίασαν τριμηνιαία αύξηση ύψους 0,3% και 0,2% αντίστοιχα με τη μεγαλύτερη αύξηση να σημειώνεται στη Λάρνακα (1,1% για τα διαμερίσματα) και στην Πάφο (1,1% για τα σπίτια).
Αναφορικά με τις τιμές εξοχικών κατοικιών, που εξετάζονται για πρώτη φορά, παρουσιάστηκε αύξηση 2,7% (διαμερίσματα) και 1,1% (σπίτια). Σε σύγκριση με το αντίστοιχο δεύτερο τρίμηνο του 2015, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 0,5%, των σπιτιών κατά 1,1%, και των γραφείων κατά 2,8%, ενώ οι τιμές των αποθηκών παρέμειναν σταθερές. Μείωση 0,8% παρατηρήθηκε στις τιμές των καταστημάτων.
Η μέση τιμή ενοικίασης σε ολόκληρη την Κύπρο παρουσίασε τριμηνιαία αύξηση 0,4% στα διαμερίσματα, 0,5% στα σπίτια, 1,5% στα καταστήματα, 0,6% στα γραφεία και μείωση 0,4% στις αποθήκες. Συγκρίνοντας τα ενοίκια με εκείνα του δεύτερου τριμήνου του 2015, οι τιμές ενοικίασης αυξήθηκαν κατά 4,9% για τα διαμερίσματα και τα σπίτια, 5,2% για τα γραφεία και 0,5% για τα καταστήματα. Οι τιμές για τις αποθήκες μειώθηκαν κατά 1,2%.
Τιμές προς τα κάτω
Σε μια ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού, η πορεία των τιμών στις ελεύθερες περιοχές αναμένεται να επηρεαστεί προς τα κάτω, δεδομένου ότι η προσφορά ακίνητης ιδιοκτησίας θα αυξηθεί σημαντικά (αφού όπως έχει αναφερθεί και προηγουμένως, πλέον οι αγορές στο βόρειο τμήμα από ξένους δεν θα θεωρούνται παράνομες).