Το Capital Today διεισδύει στα άδυτα του τραπεζικού συστήματος των κατεχομένων
Όλα στη φόρα για τις τράπεζες
Μια μεγάλη έρευνα για τα γνωστά και άγνωστα του χρηματοπιστωτικού συστήματος

ΦΥΤΕΥΤΑ
ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΑΓΚΑΘΙΑ
• Υποθηκεύουν τις περιουσίες ελληνοκυπρίων, για να εξασφαλίζουν δάνεια στα κατεχόμενα
• Μισθώνεται ξένος συμβουλευτικός οίκος, για να καταγράψει τα κεφάλαια που θέλουν οι τράπεζες στα κατεχόμενα
• Κενά και ελλείψεις στα διεθνή λογιστικά πρότυπα

ΦΥΤΕΥΤΑ
• Καταθέσεις, χορηγήσεις και μη εξυπηρετούμενα δάνεια
• Η εποπτεία τους κάτω από τον μανδύα της Τουρκίας

Του Σωκράτη Ιωακείμ
Ο υπουργός Οικονομικών, κ. Χάρης Γεωργιάδης, δήλωσε πρόσφατα «το τραπεζικό σύστημα των κατεχομένων θυμίζει σήμερα λίγο από άγρια Δύση. Κανένας δεν ξέρει αρκετά για το ιδιοκτησιακό καθεστώς, τα κεφάλαια και την εποπτεία του τουρκοκυπριακού χρηματοπιστωτικού συστήματος».
Είναι όμως έτσι τα πράγματα, ή εικόνα είναι καλύτερη από αυτήν που παρουσιάζει η κυπριακή Κυβέρνηση;
To Capital Today, για ένα ολόκληρο μήνα ερεύνησε το θέμα και ρίχνει φως στα άδυτα του τραπεζικού συστήματος στα κατεχόμενα.
Οι πληροφορίες που εξασφαλίσαμε -παρά τις δυσκολίες και τα προβλήματα που αντιμετωπίσαμε- αποκαλύπτουν την εικόνα του τραπεζικού συστήματος στα κατεχόμενα, αλλά και τις ενέργειες που τροχοδρομούν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Παγκόσμια Τράπεζα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πληροφορίες αναφέρουν πως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα προχωρούν σε διορισμό εξειδικευμένου οίκου συμβούλων, ο οποίος θα διενεργήσει διαγνωστικό έλεγχο για τις παρούσες και μελλοντικές ανάγκες των τραπεζών που δραστηριοποιούνται στα κατεχόμενα.
Οι όροι εντολής του οίκου, όπως και στην περίπτωση της PIMCO για τις τράπεζες στις ελεύθερες περιοχές, είναι:
• Η εκτίμηση των κεφαλαιακών αναγκών κάθε τράπεζας και Συνεργατικού Πιστωτικού Ιδρύματος.
• Η εξέταση διαδικασιών χορήγησης, κατηγοριοποίησης και ελέγχου δανείων.
• Ο έλεγχος αξίας εξασφαλίσεων και υποθηκών.
• Η εξέταση συναλλαγών μεταξύ συνδεδεμένων προσώπων.
Ήδη, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν λάβει συμβουλές σχετικά με τις οικονομικές και δημοσιονομικές πτυχές της επανένωσης και τις τελευταίες διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό της διαίρεσης της Κύπρου.
Αρμόδιες κυβερνητικές πηγές δηλώνουν στο Capital Today, πως σε πρόσφατη συνάντηση συμφωνήθηκαν οι όροι εντολής όσον αφορά στις μελέτες που θα αναληφθούν εκ μέρους του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Συγκεκριμένα, η Παγκόσμια Τράπεζα θα «τρέξει» τη μελέτη που αφορά στην ευθυγράμμιση του τραπεζικού συστήματος με το ευρωπαϊκό πλαίσιο και το Δ.Ν.Τ θα προχωρήσει σε μελέτη για την κατάσταση του τραπεζικού συστήματος των κατεχομένων. Αρμόδιες πηγές εκφράζουν την άποψη ότι «παρά την ελλιπή πληροφόρηση, το μεγαλύτερο πρόβλημα θα προκύψει στα Συνεργατικά Πιστωτικά Ιδρύματα, καθώς δεν εποπτεύονται από την Κεντρική Τράπεζα των κατεχομένων αλλά από τη Συνεργατική Κεντρική, καθεστώς το οποίο ίσχυε μέχρι πρόσφατα και στην Κυπριακή Δημοκρατία».
Πέραν από τον τραπεζικό τομέα συμφωνήθηκαν οι όροι εντολής και για άλλους τομείς και συγκεκριμένα:

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ Δ.Ν.Τ.
• Μακροοικονομικό πλαίσιο μετά τη λύση του κυπριακού
• Δημοσιονομικά ζητήματα και στατιστικά θέματα
• Δημόσια διοίκηση και φορολογικά θέματα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ
• Η πορεία των τιμών των ακινήτων
• Οι οικονομικές επιπτώσεις της λύσης στο εμπόριο και τις υποδομές
• Το συνταξιοδοτικό σύστημα και θέματα υγείας
• Θέματα βιωσιμότητας του δημόσιου τομέα

ΤΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ
Ποια είναι τα πραγματικά μεγέθη του τραπεζικού τομέα στα κατεχόμενα;
Το Capital Today ρίχνει φως στα άδυτα του χρηματοπιστωτικού τομέα, παρουσιάζοντας για πρώτη φορά στοιχεία που αφορούν, μεταξύ άλλων, στο σύνολο των δανείων και των καταθέσεων σε ένα σύστημα το οποίο εποπτεύει η Κεντρική Τράπεζα των κατεχομένων. Η Τράπεζα ελέγχεται και διοικείται από την Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας. Εξασφαλίσαμε επίσης στοιχεία για τη διακύμανση των δανειστικών και καταθετικών επιτοκίων για τα τέσσερα βασικά νομίσματα, με τα οποία πραγματοποιούνται συναλλαγές στα κατεχόμενα, δηλαδή την τουρκική λίρα, το ευρώ, την αγγλική λίρα και το αμερικανικό δολάριο. Επίσης, βρήκαμε στοιχεία και για το ύψος των «κόκκινων» δανείων σύμφωνα με τα τουρκικά λογιστικά πρότυπα.

Αναλυτικά:
ΣΥΝΟΛΟ ΔΑΝΕΙΩΝ
-10.399.368.000 TL ή €3,1 δις
ΜΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΜΕΝΑ ΔΑΝΕΙΑ
-769,000,000 TL ή €232 εκατ.
-7,5% επί συνόλου δανείων
ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ
-13.950.566.000 TL ή €4,22 δις
ΣΧΕΣΗ ΔΑΝΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΙΣ
-73,5%

Από τα στοιχεία αυτά καταδεικνύεται πως τα μεγέθη είναι μικρότερα σε σύγκριση με τα μεγέθη του χρηματοπιστωτικού τομέα στην ελεύθερη Κύπρο.

ΣΥΝΟΛΟ ΔΑΝΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΥΠΡΟ
• €57,4 δις
ΜΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΜΕΝΑ ΔΑΝΕΙΑ
• €25,7 δις
• 44,8% επί συνόλου δανείων
ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ
• €46 δις
ΣΧΕΣΗ ΔΑΝΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΙΣ
-125%

ΑΞΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΩΝ ΠΕΝΤΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΣΤΑ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΑ - ΠΙΝΑΚΑΣ
(ΣΕ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΛΙΡΑ) (2015)
K.T.KOOP MERKEZ BANK 3.939.454.000 TL
CREDITWEST BANK 1.768.039.000 TL
T.?? BANK 1.727.251.000 TL
K.?KT?SAT BANK 1.294.700.000 TL
T?RK BANK 907.425.000 TL

ΣΕ ΠΛΑΙΣΙΟ
ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΑ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΑ
ΔΗΜΟΣΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ
CYPRUS VAKIFLAR BANK
ΑKFINANS BANK
ARTAM BANK
ASBANK
CREDITWEST BANK
CYPRUS TURKISH COOPERATIVE CENTRAL BANK
DENIZBANK LTD
KIBRIS CONTINENTAL BANK
KIBRIS IKTISAT BANKASI
LIMASSOL TURKISH COOPERATIVE BANK
NEAR EAST BANK
SEKERBANK (KIBRIS)
TURKISH BANK
UNIVERSAL BANK (TRNC)
VIVA BANK
YESILADA BANK
Πηγή: Κεντρική Τράπεζα κατεχομένων

ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΞΕΝΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ
GARANTI BANKASI
HALK BANKASI
HSBC BANK
OYAK BANK
TURK EKONOMI BANKASI
TURKIYE IS BANKASI
ZIRAAT BANKASI

ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ
DEVELOPMENT BANK OF TRNC

ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ
ASIA BANK
CYPRUS COMMERCIAL BANK
ERBANK
INDUSTRIAL BANK OF KIBRIS
RUMELI BANK
TILMO BANK
YASA BANK


ΚΑΤΑΘΕΤΙΚΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ (ΠΙΝΑΚΑΣ ΟΡΙΖΟΝΤΙΟΣ)
TΟΥΡΚΙΚΗ ΛΙΡΑ 2,25%-3,5%
ΔΟΛΑΡΙΟ Η.Π.Α. 7%-12%
ΕΥΡΩ 1,75%-3,25% 2,25%
ΣΤΕΡΛΙΝΑ 2,5%-3.5%

ΔΑΝΕΙΣΤΙΚΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ (ΠΙΝΑΚΑΣ ΟΡΙΖΟΝΤΙΟΣ)
ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΛΙΡΑ ΔΟΛΑΡΙΟ Η.Π.Α. ΕΥΡΩ ΣΤΕΡΛΙΝΑ
12%-24% 4,25%-11% 4,25%-11% 4,25%-11%


Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Ποια είναι η άποψη και οι σχέσεις της επιχειρηματικής κοινότητας των κατεχομένων με το τραπεζικό τους σύστημα;
To Capital Today επικοινώνησε για το θέμα με τον αντιπρόεδρο του Τουρκοκυπριακού Επιμελητηρίου, κ. Mustafa Gen?, ο οποίος χαρακτηρίζει ως υγιές το τραπεζικό σύστημα στα κατεχόμενα. «Λόγω της τραπεζικής κρίσης που βιώσαμε στις αρχές του 2000, το τραπεζικό μας σύστημα έμαθε από τα λάθη του παρελθόντος και με τις διορθωτικές κινήσεις θεωρείται σήμερα ένα καλά δομημένο και εποπτευόμενο υγιές τραπεζικό σύστημα. Από την άλλη, λόγω της περιορισμένης πρόσβασής μας στην άντληση κεφαλαίων από τις διεθνείς αγορές με χαμηλά επιτόκια, οι επιχειρήσεις και οι τράπεζες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξασφάλιση χαμηλότοκων δανείων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι τράπεζές, για να επιβιώσουν και να προσελκύσουν κεφάλαια, να πρέπει να προσφέρουν υψηλότερα επιτόκια και ζητούν πάντοτε ενυπόθηκες εξασφαλίσεις πριν παραχωρήσουν δάνεια στους πελάτες τους. Αυτή η πρακτική ακολουθείται ακόμη και για τις επιχειρήσεις που έχουν σωστά και βιώσιμα στρατηγικά πλάνα».
Ο κ. Mustafa Gen? επισημαίνει ακόμη πως «παρά τα υψηλά επιτόκια, το 95% των επιχειρήσεων στα κατεχόμενα αποπληρώνουν κανονικά τα δάνειά τους», προσθέτοντας πως «ο αριθμός άγγιζε το 100% τα προηγούμενα χρόνια και αυξήθηκε λόγω της οικονομικής κρίσης τα τελευταία χρόνια».
Ακόμη, κληθείς από το Capital Today να μας πει κατά πόσον η επιχειρηματική κοινότητα των κατεχομένων ξέρει το ιδιοκτησιακό καθεστώς των τραπεζών που δραστηριοποιούνται στα κατεχόμενα, ο αντιπρόεδρος του Τουρκοκυπριακού Επιμελητηρίου αναφέρει: «Ναι, βεβαίως και το ξέρουμε καθώς, με εξαίρεση τα υποκαταστήματα που ανήκουν σε τουρκικές τράπεζες, οι υπόλοιπες τράπεζες ανήκουν σε ντόπιους επιχειρηματίες. Όλες οι τράπεζες είναι εγγεγραμμένες σύμφωνα με τις νομοθεσίες και τους κανονισμούς των κατεχομένων και ακολουθούν όλες τις νενομισμένες πρακτικές».
Ο κ. Mustafa Gen?, κληθείς να σχολιάσει εάν γίνεται ξέπλυμα παράνομου χρήματος, αναφέρει: «Υπάρχει ειδικό Συμβούλιο, το οποίο εποπτεύει θέματα που αφορούν στη διακίνηση παράνομου χρήματος στις τράπεζες, και μπορούμε να πούμε πως τα χρηματοπιστωτικά μας ιδρύματα είναι καλά δομημένα ώστε να αποφεύγουν τέτοιους κινδύνους».
Οι ελεγκτικοί και λογιστικοί έλεγχοι
O κ. Μάριος Σκανδάλης, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου (ΣΕΛΚ) και Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας (Κύπρος), κάνει ιδιαίτερη αναφορά στους λογιστικούς και ελεγκτικούς ελέγχους FATCA (US) & Common Reporting Standard (OECD), οι οποίοι εφαρμόζονται στην Κύπρο και στα κενά που υπάρχουν, αναφορικά με την εφαρμογή τους στις κατεχόμενες περιοχές.
«Οι πρόνοιες των δύο αυτών, σημαντικών νομοθετημάτων, προωθούνται τους τελευταίους μήνες απ’ όλα σχεδόν τα τραπεζικά ιδρύματα ανά το παγκόσμιο και αφορούν στη δέσμευση γι’ ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των ρυθμιστικών Αρχών της κάθε χώρας που τα υιοθετεί. Η Κυπριακή Δημοκρατία, ως κράτος που προωθεί τη διαφάνεια, ήταν από τα κράτη που αποφάσισαν την υιοθέτηση τέτοιων αρχών, και μάλιστα νωρίτερα και έγκαιρα σε σχέση με πολλές άλλες χώρες. Η υιοθέτηση τέτοιων αρχών έγινε ακόμα σημαντικότερη με το πρόσφατο σκάνδαλο των Panama Papers, αλλά και τις αποφάσεις των G20».
Δεν υπάρχουν ρυθμιστικά πλαίσια
Ο κ. Σκανδάλης αποκαλύπτει: «δυστυχώς στις κατεχόμενες περιοχές δεν υπάρχουν οποιαδήποτε ρυθμιστικά πλαίσια που να υποστηρίζουν τις βασικές αρχές τέτοιων νομοθετημάτων, ανταλλαγής οικονομικών και φορολογικών πληροφοριών».
Διευκρινίζει επίσης: «μπορεί οι πιο πάνω τεχνοκρατικές προκλήσεις να φαντάζουν ανυπέρβλητες, όμως ο στόχος για πλήρη εναρμόνιση και επίτευξή τους από τις κατεχόμενες περιοχές δεν είναι ακατόρθωτος».
Ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας (Κύπρος) εξηγεί πως μια τέτοια επιτυχία προϋποθέτει να υπάρχει από τουρκοκυπριακής πλευράς:
Πρώτο, αδιαμφισβήτητη δέσμευση από τον επιχειρηματικό κόσμο, την πολιτεία και την κοινωνία.
Δεύτερο, άμεση εμπλοκή όλων των εταίρων στα κατεχόμενα γι’ ανάλυση των κενών και τον προγραμματισμό υλοποίησής τους ακόμα και από τώρα, που οι πολιτικές συνομιλίες για επίλυση του κυπριακού προβλήματος βρίσκονται σε εξέλιξη. Σε αυτήν την προσπάθεια μπορούν να συμμετέχουν για υποστήριξη και διάφορες Αρχές της Κυπριακής Κυβέρνησης.
Τρίτο, καθορισμός συγκεκριμένης μεταβατικής περιόδου επίτευξης των συγκεκριμένων κενών, όπως αυτά έχουν αναγνωριστεί, με αρκετά ενδιάμεσα χρονοδιαγράμματα αξιολόγησης της προόδου.

Ο ρόλος της Ε.Ε.
Ο κ. Μάριος Σκανδάλης εξηγεί επίσης: «ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην όλη προσπάθεια είναι καταλυτικός και στρατηγικά σημαντικός. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τη δυνατότητα αλλά και την ηθική υποχρέωση να βοηθήσει στον τομέα της εκπαίδευσης, καθοδήγησης και αποτελεσματικής εποπτείας των Τουρκοκυπρίων στην πιο πάνω προσπάθειά τους, αλλά και να υποστηρίξει σημαντικά στη χρηματοδότηση του όλου εγχειρήματος. Συζητείται ότι η συνολική χρηματοδότηση για την επανένωση της χώρας μας στη βάση ενός ομόσπονδου κράτους, ίσως στοιχίσει πέραν των €20 δισεκατομμυρίων, συμπεριλαμβανομένου και των αποζημιώσεων που θα λάβουν τόσο οι Ελληνοκύπριοι όσο και οι Τουρκοκύπριοι».

Χρηματοδότηση με χρεόγραφα
Στη συνέχεια ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος, κ. Μάριος Σκανδάλης, εξηγεί: «Μια χρηματοδότηση μέσω έκδοσης εγγυημένων ευρωπαϊκών χρεογράφων θα επιφέρει σημαντικά πολιτικά αλλά και κοινωνικά οφέλη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και θα επιβεβαιώσει περίτρανα την ευθυγράμμισή της με τις αρχές δικαίου, πάνω στις οποίες χτίστηκε προ πολλών δεκαετιών».
Βέβαια, οι Αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να αναλογιστούν ότι:
• Η Κύπρος είναι το μοναδικό ευρωπαϊκό κράτος όπου μέρος του είναι υπό στρατιωτική κατοχή
• Η Κύπρος είναι η πύλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και η σύνδεσή της με τη Μέση Ανατολή
• Τις προοπτικές, τόσο σε οικονομικό όσο και σε κοινωνικό, αλλά και πολιτικό επίπεδο, που θα προκύψουν με την επανένωση της Κύπρου
• Την αμφισβήτηση, που δέχεται τον τελευταίο καιρό από διάφορους η Ευρωπαϊκή Ένωση, ότι παρεκκλίνει από τις αρχές πάνω στις οποίες δημιουργήθηκε

Αναφερόμενος γενικότερα στα λογιστικά πρότυπα που ισχύουν στην Κυπριακή Δημοκρατία και πρέπει να εφαρμόζονται και στις κατεχόμενες περιοχές, αναλύει: «Σήμερα όλες οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Κυπριακή Δημοκρατία, ανεξαρτήτως φύσης εργασίας ή τύπου (δημόσιες ή ιδιωτικές), εφαρμόζουν τα διεθνή λογιστικά πρότυπα στη βάση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας. Στις κατεχόμενες περιοχές τα διεθνή λογιστικά πρότυπα δεν υιοθετούνται σε κανέναν τύπο εταιρειών, οι οποίες ακολουθούν ένα πλαίσιο γενικής λογιστικής ονομαζόμενο ως Single Uniform Policy και το οποίο καθορίζεται από την Τουρκία. Το εύρος, αλλά και η πολυπλοκότητα εφαρμογής, μεταξύ του τούρκικου πλαισίου γενικής λογιστικής και των διεθνών λογιστικών προτύπων είναι τεράστιο και δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένο αριθμών διαφορών, ή απλών εναλλακτικών προσεγγίσεων εφαρμογής λογιστικών διαδικασιών».

Οικονομικοί έλεγχοι
Ο κ. Σκανδάλης επεξηγεί ακόμη ότι «Στην Κυπριακή Δημοκρατία όλες οι εταιρείες, αλλά και ιδιώτες επιχειρηματίες οφείλουν να εκδίδουν ετήσιες ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις από πιστοποιημένους εγκεκριμένους λογιστές. Στις κατεχόμενες περιοχές τέτοιοι έλεγχοι δεν διενεργούνται και δεν επιβάλλονται από τον νόμο. Κατ’ εξαίρεση διενεργούνται κάποιοι οικονομικοί έλεγχοι σε κάποιες εταιρείες, όταν τους ζητηθεί πιστοποίηση από τις φορολογικές Αρχές των κατεχομένων».
Αναφερόμενος στην εποπτεία του ελεγκτικού επαγγέλματος και στις υποχρεώσεις των ελεγκτών διευκρινίζει: «Από τη στιγμή που οι έλεγχοι οικονομικών καταστάσεων δεν εφαρμόζονται ευρέως, τότε και η εποπτεία του ελεγκτικού επαγγέλματος εκλείπει. Να αναφέρουμε ότι στην Κυπριακή Δημοκρατία, ο Σύνδεσμος Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου (ΣΕΛΚ) έχει αναθέσει την εποπτεία όλων των μελών του, οι οποίοι ασκούν το επάγγελμα του εγκεκριμένου λογιστή, στο Association of Chartered Certified Accountants (ACCA) του Ηνωμένου Βασιλείου, με σκοπό ακριβώς την εφαρμογή και στην Κύπρο της άρτιας τεχνογνωσίας ενός από τους πιο φημισμένους οίκους σε θέματα εποπτείας ανά το παγκόσμιο».
Ξέπλυμα παράνομου χρήματος
Κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά σε θέματα παρεμπόδισης ξεπλύματος παράνομου χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, ο ίδιος αναφέρει: «Σε ένα περιβάλλον το οποίο στηρίζεται στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, όπως η Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά και όπως θα είναι η βάση του προδιαγραφόμενου ομοσπονδιακού κράτους, το ρυθμιστικό πλαίσιο που ήδη εφαρμόζεται σήμερα στην Κυπριακή Δημοκρατία -στη βάση της Οδηγίας της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου η οποία εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 2013- υιοθετεί σχεδόν εξ ολοκλήρου τις ιδιαίτερα αυστηρές πρόνοιες της 4ης Ευρωπαϊκής Οδηγίας για «Παρεμπόδιση Ξεπλύματος Παράνομου Χρήματος», η οποία αναμένεται να εφαρμοστεί σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη μέχρι τον Ιούνιο 2017. Παρόλο που γίνεται μια προσπάθεια στις κατεχόμενες περιοχές αναγνώρισης αυτών των ευρωπαϊκών προνοιών, οι οποίες ήδη εφαρμόζονται στην Κυπριακή Δημοκρατία, το μόνο που επιτεύχθηκε μέχρι σήμερα είναι η εν μέρει καταγραφή τους, για πιθανή μελλοντική νομοθέτησή/ρύθμισή τους».
«Η έγκαιρη και αποτελεσματική εναρμόνιση με τις συγκεκριμένες ευρωπαϊκές πρόνοιες της 4ης Ευρωπαϊκής Οδηγίας στις κατεχόμενες περιοχές» συνεχίζει ο κ. Σκανδάλης, «είναι ύψιστης σημασίας ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κάποιος ότι αρκετές επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται σε επαγγέλματα που συχνά αντιτίθενται με τις πρόνοιες αυτής της Οδηγίας (τζόγος, κ.ά.)».
Οι πραγματικοί δικαιούχοι
Τέλος, όπως επισημαίνει ο κ. Σκανδάλης: «Θα πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη και τις παρεμφερείς υποχρεώσεις που προκύπτουν προς τις αμερικάνικες Αρχές, στη βάση κυρώσεων που εκδίδονται κατά κύριο λόγο από τον OFAC. Τέτοιες υποχρεώσεις τηρούνται πλήρως στην Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά το ίδιο δεν συμβαίνει δυστυχώς και στις κατεχόμενες περιοχές. Με τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το σκάνδαλο των Panama Papers και τις αποφάσεις των G20, η καταχώρηση των πραγματικών δικαιούχων των εταιρειών είναι μια από τις πιο ουσιώδεις υποχρεώσεις των τραπεζικών ιδρυμάτων που ενώ εφαρμόζεται πιστά στην Κυπριακή Δημοκρατία, δεν συμβαίνει το ίδιο και στις κατεχόμενες περιοχές».

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΣΤΟΝ Τ/κ ΤΥΠΟ
Όμως, οι τ/κ δημοσιογράφοι ασπάζονται τις απόψεις της επιχειρηματικής κοινότητας;
Το Capital Today μετέβη στα κατεχόμενα και επισκέφτηκε τον ιδιοκτήτη της εφημερίδας Αφρίκα, δημοσιογράφο κ. Σενέρ Λεβέντ, στο γραφείο του στην κατεχόμενη Λευκωσία. Η συνομιλία μας έγινε με τη βοήθεια του Τουρκοκύπριου δημοσιογράφου Ιμπραχίμ Αζίζ, ο οποίος διαμένει στις ελεύθερες περιοχές και εκτελούσε χρέη μεταφραστή. Ο κ. Λεβέντ μας εξηγεί: «Δεν υπάρχει ελευθερία στις τουρκοκυπριακές εφημερίδες, αναφορικά με τις πληροφορίες που μπορεί να δημοσιεύσει κάποιος για το τραπεζικό σύστημα στα κατεχόμενα».
«Μπορούμε να δημοσιεύσουμε τα οικονομικά αποτελέσματα κάθε τράπεζας, απαγορεύεται ωστόσο να δημοσιεύσουμε στοιχεία για τις οικονομικές ατασθαλίες των τραπεζικών στελεχών. Προσωπικά καταδικάστηκα από δικαστήριο των κατεχομένων, επειδή είχα δημοσιεύσει στοιχεία για χαμηλότοκα δάνεια που είχε χορηγήσει τραπεζικό ίδρυμα σε υψηλόβαθμο στέλεχός του και πλήρωσα πρόστιμο καθώς, σύμφωνα με τη νομοθεσία, απαγορεύεται να δημοσιεύσουμε τέτοια στοιχεία».
Ο κ. Λεβέντ αναφέρει επίσης: «Όπως και στις ελεύθερες περιοχές, οι αναδιαρθρώσεις δανείων ανέβασαν ρυθμούς τον τελευταίο χρόνο και στα κατεχόμενα. Αυτό το γεγονός -για το οποίο οι τράπεζες προειδοποίησαν και γραπτώς την Κεντρική Τράπεζα- τους στερεί την ευκαιρία να προχωρήσουν σε εκποιήσεις ενυπόθηκων ακινήτων, καθώς με τον τρόπο και τη μορφή που έχουν λάβει οι αναδιαρθρώσεις, θεωρούν πως είναι προς όφελος των δανειζομένων».
Ο κ. Λεβέντ αναφέρει ακόμη: «Το γεγονός πως στα κατεχόμενα δεν παρατηρείται ο υπερδανεισμός που παρατηρείται στις ελεύθερες περιοχές, οφείλεται στην απομόνωση του τραπεζικού συστήματος, το οποίο δεν είναι σε θέση να προσελκύσει πακτωλό δισεκατομμυρίων υπό τη μορφή καταθέσεων. Υπάρχουν παράλληλα και κάποιοι περιορισμοί σε ό,τι αφορά τις υπερχρεώσεις στις δανειοδοτήσεις. Μετά από απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου των κατεχομένων, το χρέος ενός δανείου δεν μπορεί να ξεπεράσει περισσότερο από τρεις φορές το ύψος του αρχικού ποσού. Αυτή η πρακτική ωστόσο εφαρμόζεται κατά το δοκούν, καθώς υπάρχουν τράπεζες που εκμεταλλεύονται την αδυναμία των δανειοληπτών να προσφύγουν στη δικαιοσύνη».
Πάντως, τόσο η κυβέρνηση όσο και το Υπουργείο Οικονομικών, με τους οποίους συνομιλούμε μάς πληροφορούν πως υπάρχει ελλιπής πληροφόρηση αναφορικά με την πραγματική κατάσταση των τραπεζών των κατεχομένων. Την ίδια άποψη εκφράζει και ο πρώην υπουργός Οικονομικών κ. Μιχάλης Σαρρής, ο οποίος δηλώνει πως: «Η ενοποίηση του τραπεζικού συστήματος, σε περίπτωση επίλυσης του Κυπριακού, πρέπει να γίνει προσεκτικά. Για να εναρμονιστούμε πρέπει να υπάρχει πλήρης διαφάνεια. Τα τραπεζικά μας συστήματα είναι πολύ διαφορετικά και θα χρειαστεί αρκετό χρονικό διάστημα, που θα ξεπεράσει ενδεχομένως τους έξι μήνες, για να βρούμε μια κοινή μεθοδολογία. Με βάση τη δική μου πληροφόρηση, οι τράπεζες των κατεχομένων ανήκουν σε ένα ανομοιογενές σύστημα το οποίο, από το σύνολο των δανείων που παραχώρησε, το ? δόθηκε σε ημικρατικούς οργανισμούς. Δεν αντέχει αυτός ο τόπος άλλη σεισμική δόνηση στο τραπεζικό σύστημα και για αυτό επιβάλλεται να γίνουν προσεκτικοί χειρισμοί» εξηγεί ο κ. Σαρρής.
Ο πρόεδρος του τμήματος Οικονομικών του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, Αλέξανδρος Αποστολίδης, εξηγεί στο Capital Today πως με βάση τη δική του πληροφόρηση «υπάρχουν περιπτώσεις όπου φαίνεται πως το τραπεζικό σύστημα των κατεχομένων ευνοεί την παραχώρηση δανειοδοτήσεων μόνο σε περιοχές που θα παρέμεναν κάτω από τουρκοκυπριακή διοίκηση σύμφωνα με το Σχέδιο Ανάν το 2004».
Ο κ. Αποστολίδης αναφέρει ακόμη: «Το μεγάλο πρόβλημα για τον τουρκοκυπριακό τραπεζικό τομέα, σε περίπτωση λύσης του κυπριακού, θα προκύψει από τις εξασφαλίσεις των δανείων σε περιοχές που θα επιστρέψουν κάτω από ελληνοκυπριακή διοίκηση. Αυτές οι εξασφαλίσεις στην ουσία εξαφανίζονται, με αποτέλεσμα οι δανειολήπτες να μην έχουν κανένα κίνητρο για να αποπληρώσουν τα δάνειά τους».
Ο κ. Αποστολίδης αναφέρεται και πάλι σε δική του πληροφόρηση που αφορά στη Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα των κατεχομένων η οποία, όπως εξηγεί, ήταν αναγνωρισμένο τραπεζικό ίδρυμα πριν τα γεγονότα του 1963, με αποτέλεσμα να διατηρεί μέχρι σήμερα αποθέματα στην Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου. Η πληροφορία τέθηκε υπόψη υψηλόβαθμου στελέχους της κυπριακής εποπτικής Αρχής τραπεζών, ο οποίος δεν ήταν σε θέση να την επιβεβαιώσει, ούτε όμως να τη διαψεύσει.
Από πλευράς της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου, ο διευθυντής Εποπτείας κ. Γιάγκος Δημητρίου, χαρακτηρίζει ως ελλιπή την πληροφόρηση που έχουν για το τραπεζικό σύστημα στα κατεχόμενα, προσθέτοντας: «Αναμένεται σύντομα να μεταφραστούν και στην αγγλική γλώσσα οι δημοσιεύσεις που έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Κεντρικής Τράπεζας των κατεχομένων».
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, τα βασικά θέματα που πρέπει να ξεκαθαρίσουν πριν και μετά την ενοποίηση του τραπεζικού συστήματος, με βάση τις επιδιώξεις της κυβέρνησης, είναι:
• Να βρεθεί λύση αναφορικά με τα δάνεια και τις εξασφαλίσεις πάνω σε περιουσίες που θα επιστραφούν σε ελληνοκυπρίους
• Η πιθανή ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών στα κατεχόμενα να γίνει πριν τη λύση του κυπριακού
• Να ξεκαθαρίσει ποιες από τις τουρκικές λίρες χρησιμοποιούνται ως συνάλλαγμα και ποιες από αυτές είναι το επίσημο νόμισμα των κατεχομένων
• Να γίνει εναρμόνιση με τα διεθνή λογιστικά πρότυπα και όχι τα τουρκικά
• Να γίνει παράλληλη εισαγωγή ευρώ και τουρκικής λίρας μετά την επίτευξη λύσης

Τα περιουσιακά στοιχεία Τράπεζας Κύπρου - Συνεργατισμού
Η Τράπεζα Κύπρου και ο Συνεργατισμός έχουν την πρωτιά σε περιουσιακά στοιχεία στα κατεχόμενα. Συγκεκριμένα:

Η Τράπεζα Κύπρου, με βάση υποθηκευμένα ακίνητα, κατέχει:
• 830 τεμάχια γης, οικόπεδα και σπίτια στις περιοχές Κέρμια, Ορτάκογιου, Κυθρέα, Άγιο Παύλο, Λευκόνοικο, Άγιο Μέμνωνα, Λάπηθο και στο Πογάζι του Αποστόλου Ανδρέα

Ο Συνεργατισμός κατέχει ιδιόκτητα ακίνητα σε τρεις κατηγορίες:
• 206 αδρανή εκτοπισμένα Συνεργατικά Πιστωτικά Ιδρύματα: 146 τεμάχια γης
• Η Συνεργατική Κεντρική Tράπεζα και τα 18 ΣΠΙ: 150 τεμάχια γης
• Μη πιστωτικές εταιρείες: 36 τεμάχια γης.

Όπως μας πληροφορούν έγκυρες πηγές, τα περιουσιακά στοιχεία των 11 προσφυγικών Συνεργατικών Πιστωτικών Εταιρειών που βρίσκονται στις κατεχόμενες και επαναδραστηριοποιήθηκαν στις ελεύθερες περιοχές, περιήλθαν στα περιουσιακά στοιχεία των αποδεχόμενων ΣΠΕ κατά τις τελευταίες συγχωνεύσεις και ως εκ τούτου αποτελούν περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Συνεργατικής Τράπεζας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Τόσο στην περίπτωση της Τράπεζας Κύπρου όσο και σε αυτήν του Συνεργατισμού, πολλά ακίνητα είχαν αγοραστεί από ελληνοκύπριους οι οποίοι, εάν εξοφλήσουν το δάνειο που σύναψαν, σε περίπτωση λύσης του Κυπριακού, δηλαδή με τις τιμές που ίσχυαν πριν το 1974, τότε το ακίνητο θα μεταβιβαστεί σε αυτούς.

TL = Τούρκικη Λίρα
ΝΑ ΜΠΕΙ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΣΕΛΙΔΑ ΚΑΠΟΥ