Είπε μια παλιά και μεγάλη αλήθεια η Σούλα Κυθραιώτου Ζαβού, πρώην μέλος της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, στην παρέμβασή της στο σεμινάριο της AIPFE, της περασμένης Τρίτης (18.2.2014), στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας: «Υπήρχε ανέκαθεν και υπάρχει ένα πρόβλημα στα σχολεία. Τα παιδιά που ήταν και είναι διαφορετικά (όχι διαφορετικά με αρνητικό τρόπο), πιο έξυπνα, ή που ήξεραν να κρίνουν και όχι μόνο να κάθονται να ακούν και να λένε “ναι κυρία, ναι κύριε”, πιθανόν τις περισσότερες ώρες να ήταν εκτός τάξεως, γιατί δεν τους ανέχονταν οι καθηγητές. Θέλω να ελπίζω ότι οι νέοι καθηγητές είναι διαφορετικοί, αλλά δυστυχώς δεν παίρνω αυτά τα μηνύματα...».

Την επιβεβαίωσαν λίγα λεπτά αργότερα τρεις 15χρονοι μαθητές, που παρακολούθησαν το σεμινάριο και συμμετείχαν με παρατηρήσεις στη συζήτηση που ακολούθησε.

Είπε ο πρώτος μαθητής: «Το εκπαιδευτικό μας σύστημα δεν είναι ανθρωποκεντρικό, αλλά γνωσιοθηρικό, με επίκεντρο τον βαθμό. Ο μόνος τρόπος για να πάει μπροστά ένας μαθητής είναι να έχει καλό βαθμό και όλα λειτουργούν γύρω από αυτό. Όμως τον καλό βαθμό, μπορεί να τον πάρει και μέσα από εύκολα μαθήματα, που δεν απαιτούν περισσότερο χρόνο και κόπο. Τα πράγματα δεν λειτουργούν πλέον γύρω από το να μαθαίνεις να είσαι άνθρωπος στην κοινωνία».

Είπε ο δεύτερος μαθητής: «Στα σχολεία μας θέλουμε πρώτα τους καλούς βαθμούς ως ένα αντίδωρο για τον κόπο που καταβάλλουμε και μετά θέλουμε ένα καλό επάγγελμα για να μας προσφέρει ανέσεις και πάλι ως αντίδωρο για τους κόπους μας… ζούμε σε μια κοινωνία που βασίζεται στους βαθμούς. Άραγε ποιος είναι ο σκοπός της έρευνας PISA του ΟΟΣΑ, αυτός που έφερε τους Κύπριους μαθητές τελευταίους στην Ευρώπη;

Ποιος είναι ο σκοπός του συστήματος; Το αποτέλεσμα μιας έρευνας σε αριθμούς ή ο άνθρωπος;».

Είπε ο τρίτος μαθητής: «Υπάρχει μια εκτίμηση ότι οι Κύπριοι μαθητές που συμμετείχαν στην έρευνα PISA, δεν απαντούσαν λάθος, αλλά απαντούσαν με πλήρη απαξίωση προς το εκπαιδευτικό σύστημα: Με στίχους, με συνθήματα, με τραγούδια».

(Μου θύμισε κάτι πολύ δικό μου, πολύ προσωπικό, που με πονά όταν το σκέφτομαι, όπως με πονούσε τότε: Τις τελικές εξετάσεις για τη Φυσική και Χημεία στην πρώτη Λυκείου και τα… φιλοσοφικά κατεβατά που έγραψα στον χώρο όπου έπρεπε να λύσω τις ασκήσεις, εναντίον της σχολικής καταπίεσης και της αδιαφορίας διευθύνσεων και καθηγητών για μας…).

Συνέχισε ο τρίτος μαθητής: «Σκέφτομαι κατά πόσον τα αποτελέσματα της έρευνας PISA είναι τραγικά, όπως παρουσιάζονται, ή κατά πόσον οι μαθητές απλώς απαξίωσαν να συμπληρώσουν ένα ευρωπαϊκό ερωτηματολόγιο. Εγώ φοιτώ στην πρώτη Λυκείου και θέλω να δω καθηγητές που να θεωρούν ότι ασκούν ένα λειτούργημα και όχι ένα επάγγελμα. Και ρωτώ: Ο μαθητής δικαιούται ή όχι, να έχει άποψη στην τάξη; Ένας φίλος μου διάβαζε Παλαιά και Καινή Διαθήκη και ήθελε να το συζητήσει στην τάξη και άκουγε απαντήσεις από θεολόγους ότι ο Δαρβίνος ήταν ένα αντίγραφο της χριστιανικής θρησκείας και ότι ο Ηρακλής εμιμείτο τον Χριστό! Αυτό όμως του ήρθε μπούμερανγκ, γιατί διαπίστωσε ότι στο τετράμηνο βαθμολογήθηκε με δύο βαθμούς κάτω, χωρίς αυτό να δικαιολογείται από τους βαθμούς των διαγωνισμάτων του. Του έριξαν τους βαθμούς, γιατί είχε το θάρρος να εκφράσει τις απόψεις του μέσα στην τάξη».