Νέα δυναμική στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ισραήλ–Κύπρου–Ελλάδας αποδίδει ισραηλινό δημοσίευμα της Globes, υποστηρίζοντας ότι μετά από μακρά περίοδο καθυστερήσεων το Great Sea Interconnector εξασφαλίζει πλέον ισχυρότερη πολιτική στήριξη από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία.
Το δημοσίευμα θέτει στο επίκεντρο και την Τουρκία, σημειώνοντας ότι παραμένει αβέβαιο πώς θα αντιδράσει η Άγκυρα, η οποία αντιτίθεται στο έργο και έχει στο παρελθόν αμφισβητήσει θαλάσσιες ζώνες από τις οποίες προβλέπεται να περάσει η διασύνδεση.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η Ουάσινγκτον επανέλαβε τη στήριξή της στην ενεργειακή ασφάλεια και στη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο, με αναφορά και στον περιφερειακό ενεργειακό σχεδιασμό. Παράλληλα, Αμερικανοί νομοθέτες φέρονται να έχουν ζητήσει από τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και αρμόδιους αμερικανικούς χρηματοδοτικούς φορείς να στηρίξουν το έργο.
Η γαλλική εμπλοκή
Το δημοσίευμα αναφέρεται επίσης σε αυξημένη γαλλική παρουσία στο project. Η γαλλική εταιρεία υποδομών Meridiam φέρεται να υπέγραψε συμφωνία που την καθιστά βασικό μέτοχο στην εταιρεία ανάπτυξης του interconnector, ενώ ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός εταίρος.
Παράλληλα, προβλέπεται συνεργασία με τη γαλλική Nexans με στόχο την επιτάχυνση των εργασιών, συμπεριλαμβανομένης της ολοκλήρωσης ερευνών στον βυθό.
Το έργο προβλέπει την πόντιση υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων, το οποίο θα συνδέει την Κρήτη με την Κύπρο και στη συνέχεια με το Ισραήλ.
Για την Κύπρο, το έργο θεωρείται ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας, καθώς παραμένει το μοναδικό κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση με το ευρωπαϊκό δίκτυο.
Η τουρκική διάσταση
Κατά το ισραηλινό δημοσίευμα, η τουρκική αντίθεση αποτέλεσε μέχρι σήμερα έναν από τους σημαντικούς παράγοντες καθυστέρησης.
Η Άγκυρα αμφισβητεί την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο και υποστηρίζει διαφορετική ερμηνεία ως προς τα δικαιώματα που δημιουργούν τα ελληνικά νησιά.
Το δημοσίευμα παραπέμπει και στο περιστατικό με το ιταλικό πλοίο NG Worker στην περιοχή Κάσου–Καρπάθου, όταν εργασίες για υποθαλάσσιες έρευνες είχαν βρεθεί στο επίκεντρο ελληνοτουρκικής έντασης.
Η ισραηλινή ανάλυση υποστηρίζει ότι η Αθήνα εμφανίζεται πλέον περισσότερο αποφασισμένη να υπερασπιστεί τις θέσεις της.
«Η Ελλάδα είναι έτοιμη για κάθε σενάριο»
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, ο οποίος, σύμφωνα με το δημοσίευμα, υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε προσπάθεια παραβίασης ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων θα αντιμετωπιστεί με όλα τα διαθέσιμα μέσα.
Το ισραηλινό μέσο παρουσιάζει τη στάση αυτή ως διαφοροποίηση σε σχέση με προηγούμενες περιόδους, κατά τις οποίες η Αθήνα απέφευγε να οδηγήσει τις εντάσεις με την Τουρκία σε ανοιχτή σύγκρουση.
Διαβάστε επίσης: Μαρινάκης: Το έργο της διασύνδεσης Κύπρου-Ελλάδας θα προχωρήσει κανονικά
Το Κυπριακό και οι τουρκικές υποδομές στα κατεχόμενα
Το δημοσίευμα συνδέει την ενεργειακή αντιπαράθεση και με το Κυπριακό.
Αναφέρεται στις τουρκικές υποδομές που συνδέουν την Τουρκία με τα κατεχόμενα και στην επιδίωξη της Άγκυρας να ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη οικονομική και ενεργειακή εξάρτηση της περιοχής από την Τουρκία.
Επικαλούμενο τον Δρ. Hay Eytan Cohen Yanarocak, ειδικό σε θέματα Τουρκίας, σημειώνει ότι η Άγκυρα επιδιώκει να δημιουργήσει τετελεσμένα που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη ακόμη και σε περίπτωση μελλοντικής λύσης του Κυπριακού.
Ισραήλ: Στόχος λειτουργίας το 2034
Το ισραηλινό Υπουργείο Ενέργειας και Υποδομών χαρακτήρισε το Great Sea Interconnector έργο στρατηγικής σημασίας, καθώς θα επιτρέψει τη σύνδεση του ισραηλινού ηλεκτρικού δικτύου με την Κύπρο, την Ελλάδα και τελικά την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με την ίδια τοποθέτηση, το έργο βρίσκεται σήμερα στο στάδιο ανάλυσης κόστους-οφέλους για το Ισραήλ και την Κύπρο. Θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις για τον επιμερισμό του κόστους και αίτηση για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Με βάση το χρονοδιάγραμμα που επικαλείται το ισραηλινό Υπουργείο, ο ηλεκτρικός διάδρομος αναμένεται να μπορεί να μεταφέρει ηλεκτρική ενέργεια το 2034.
Το βασικό ερώτημα που θέτει το ισραηλινό δημοσίευμα είναι πλέον κατά πόσο η νέα αμερικανική και γαλλική στήριξη μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς γύρω από το έργο και, κυρίως, πώς θα αντιδράσει η Τουρκία εάν οι εργασίες προχωρήσουν σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες η ίδια αμφισβητεί.
