Ξύπνησαν χθες οι μνήμες του "μαύρου" Σαββάτου της άνοιξης
365 μέρες μετά το εφιαλτικό πρωινό της 16ης Μαρτίου, η κυπριακή οικονομία και ο τραπεζικός τομέας της χώρας καταβάλλουν συνεχείς προσπάθειες για να σταθούν στα πόδια τους

Ένας χρόνος πέρασε χθες από το εφιαλτικό πρωινό της 16ης Μαρτίου, όπου η Κύπρος σείστηκε συθέμελα από την ανακοίνωση της απόφασης του πρώτου Γιούρογκρουπ για «κούρεμα» τόσο των ανασφάλιστων όσο και των ασφαλισμένων (έως 100 χιλιάδες ευρώ) καταθέσεων. Αν και ήταν Σάββατο και κάποιοι έτρεξαν στα Συνεργατικά Ιδρύματα για να «σηκώσουν» τα χρήματά τους, εντούτοις η κήρυξη αργίας εξόργισε πολλούς, ενώ σε όλες τις ATM επί μέρες δημιουργούνταν τεράστιες ουρές από πολίτες, οι οποίοι ανέμεναν για να εκταμιεύσουν κάποιες καταθέσεις τους, είτε για να περάσουν το διάστημα που οι τράπεζες θα παρέμεναν κλειστές είτε για να γλιτώσουν τα χρήματά τους από το «κούρεμα». Ένα χρόνο μετά, κυπριακή οικονομία και ο τραπεζικός τομέας καταβάλλουν συνεχείς προσπάθειες για να σταθούν στα πόδια τους, ενώ η χώρα ακολουθεί πιστά τις βουλές της Τρόικας, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η οικονομική επιβίωσή της.

Το χρονικό
Ο εφιάλτης για την Κύπρο ξεκίνησε το απόγευμα της Παρασκευής, 15 Μαρτίου, όταν ο Υπουργός Οικονομικών, Μιχάλης Σαρρής, μαζί με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Αναστασιάδη, προσέρχονταν στον χώρο διεξαγωγής του Γιούρογκρουπ για την Κύπρο. Αν και οι Νίκος Αναστασιάδης και Μιχάλης Σαρρής διαβεβαίωναν πως δεν θα υπάρξει ή δεν θα δεχθούν «κούρεμα», εντούτοις διαψεύσθηκαν μερικές ώρες αργότερα. Κατά τη διάρκεια της μαραθώνιας, όπως εξελίχθηκε, συνεδρίασης των 27 Υπουργών Οικονομικών, αν και η Λευκωσία έφερε αντιστάσεις και απείλησε με αποχώρηση, όπως αποκάλυψε ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, εντούτοις υπέκυψε στις απειλές των Ευρωπαίων εταίρων της.

Η απόφαση
Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε μετά τη συνεδρία του Γιούρογκρουπ ο Υπουργός Οικονομικών, Μιχάλης Σαρρής, η πολιτική συμφωνία σχετικά με τη δανειακή σύμβαση της Κύπρου αποτέλεσε «μια ιστορικά δύσκολη απόφαση ευθύνης», η οποία, παρά τις οδυνηρές πτυχές της, αποτρέπει την άτακτη χρεοκοπία της και της δίνει τη δυνατότητα να κάνει με αποφασιστικότητα μια νέα αρχή. Η πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε περιελάμβανε ένα έκτακτο κούρεμα των καταθέσεων κάτω των 100.000 ευρώ κατά 6,75% και κατά 9,9% όσων υπερβαίνουν αυτό το ποσό.

Προκλήθηκε πανικός
Όπως ήταν αναμενόμενο, η είδηση μεταδόθηκε αστραπιαία ανά το παγκύπριο, αλλά και ανά το παγκόσμιο, σκορπώντας πανικό στους ανυποψίαστους πολίτες. Από την ανατολή του ήλιου, εκατοντάδες πολιτών έσπευδαν σε Συνεργατικά Ιδρύματα, αλλά και στις ΑΤΜ των άλλων τραπεζών, με στόχο να περισώσουν όσα περισσότερα χρήματα μπορούσαν. Ωστόσο, από τη μια η κήρυξη αργίας στα Συνεργατικά και η επιβολή οροφής στις αποταμιεύσεις από τα ΑΤΜ στα τριακόσια ευρώ ανά ημέρα, εξόργισε τους πολίτες που στέκονταν ακόμη και ώρες στις ουρές προκειμένου να εκταμιεύσουν τα χρήματά τους. Μάλιστα, οδηγός εσκαφέα, ως ένδειξη διαμαρτυρίας, παραλίγο να μπει εντός Συνεργατικού Ιδρύματος με αυτόν.

Το «όχι» και η συνέχεια
Tις επόμενες μέρες σε διάγγελμα προς τον κυπριακό λαό ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, ο οποίος κατέβαλε, ανεπιτυχώς, προσπάθεια να επικυρωθεί η συμφωνία από τους πολιτικούς αρχηγούς, εξήγησε γιατί συναίνεσε στο κούρεμα καταθέσεων, τονίζοντας πως η επιλογή της άτακτης χρεοκοπίας θα οδηγούσε σε κατάρρευση του τραπεζικού τομέα, σε απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας και θα οδηγούσε στη χρεοκοπία χιλιάδες μικρομεσαίες και άλλες επιχειρήσεις. Την Τρίτη, 19 Μαρτίου, η Βουλή είπε ένα ηχηρό όχι στο επτασέλιδο νομοσχέδιο που προέβλεπε κλιμακωτή περικοπή και στις ασφαλισμένες καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων ευρώ.

Η απόρριψη του νομοσχεδίου οδήγησε λίγες μέρες το Γιούρογκρουπ στη λήψη άλλης μιας επώδυνης απόφασης για την Κύπρο: Κλείσιμο της Λαϊκής Τράπεζας, διασφάλιση των ασφαλισμένων καταθέσεων και καθορισμό, έπειτα από συζητήσεις, του «κουρέματος» των ανασφάλιστων καταθέσεων (47,5%). Την απόφαση αυτή, ως μη έχοντας άλλη επιλογή, υπερψήφισε η Βουλή και έτσι τερματίστηκε η περίοδος της αβεβαιότητας, αλλά όχι της οργής των πολιτών, που τόσο κατά το πρώτο «κούρεμα» όσο και κατά το δεύτερο ξεχύθηκαν στους δρόμους για αποτροπή της ψήφισής τους από το Κοινοβούλιο.

Ένα χρόνο μετά…
Έναν χρόνο μετά, η κυπριακή οικονομία και το τραπεζικό σύστημα της χώρας καταβάλλουν προσπάθειες να σταθούν στα πόδια τους, ενώ οι περιορισμοί στη διακίνηση κεφαλαίων δυσχεραίνει την όλη κατάσταση. Ένα χρόνο μετά, εξάλλου, οι εναπομείνασες τράπεζες του τόπου καταβάλλουν προσπάθειες να ανακεφαλοποιηθούν αλλά και αναδιαρθρωθούν, ούτως ώστε το συντομότερο να επανακτήσουν τη χαμένη αξιοπιστία τους.

Στην Τράπεζα Κύπρου, συγκεκριμένα, βρίσκεται το τελευταίο διάστημα σε εξέλιξη τεράστια προσπάθεια είσπραξης οφειλών, ειδικότερα από μεγαλοφειλέτες, αλλά και αναδιάρθρωσης όσον το δυνατόν περισσότερων δανείων, με στόχο να μειωθεί σε υποφερτά πλαίσια ο αριθμός των μη εξυπηρετούμενων δανείων, να ενισχυθεί η ρευστότητα της Τράπεζας και να μπορέσει να παραχωρήσει δάνεια τόσο σε πολίτες όσο και σε εταιρείες. Στον Συνεργατισμό, τώρα, βρίσκεται σε εξέλιξη η αναδιάρθρωση του τομέα, αλλά και της αναδιάρθρωσης δανείων, για επίτευξη των ίδιων στόχων με την Τράπεζα Κύπρου, αλλά και για να επανακτήσει ο Συνεργατισμός τη χαμένη αξιοπιστία του από τους πολίτες.