Το Υπουργείο Εσωτερικών, αφού έλαβε υπόψη του όλα τα δεδομένα που είχε ενώπιόν του, αποφάσισε όπως υιοθετήσει τη βασική εισήγηση των Βρετανών

Η απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών για δημιουργία δευτεροβάθμιου οργάνου περιθωριοποιεί τις αγκυλώσεις του παρελθόντος, ενισχύει τον θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΤΑ), θέτει τον πολίτη στο επίκεντρο και δημιουργεί βάσιμες ελπίδες και προοπτική για το σύνολο της κοινωνίας. Θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι, στο μέλλον, ο Κύπριος φορολογούμενος πολίτης θα απολαμβάνει ποιοτικές υπηρεσίες, με το χαμηλότερο δυνατό κόστος, κατά τρόπο βιώσιμο, διαφανή και δίκαιο, ανεξαρτήτως του τόπου διαμονής του. Η κοινωνία των πολιτών πρέπει να έχει και θα έχει τον πρώτο λόγο σ’ αυτήν τη μεταρρύθμιση.

Βαθιές τομές

Η μετάβαση, από την εποχή της προσπάθειας για επιβίωση της ΤΑ (υφιστάμενη κατάσταση), στην εποχή της προσπάθειας για ευημερία της ΤΑ (επιθυμητή κατάσταση), απαιτεί βαθιές τομές, ειλικρίνεια και αποφασιστικότητα. Ας μη λησμονούμε, ότι η δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκεται, σήμερα, η κυπριακή οικονομία και κοινωνία, οφείλεται σε λανθασμένες αποφάσεις και ενέργειες που προηγήθηκαν της απόφασης του Eurogroup, τον Μάρτιο του 2013. Μακάρι, η ΤΑ να αποτελούσε την εξαίρεση. Τα χρέη των Δήμων ξεπερνούν, πλέον, το μισό δις. Το σύστημα βρίσκεται στον αναπνευστήρα και οδηγείται, με μαθηματική ακρίβεια, στη χρεοκοπία και την πτώχευση. Βεβαίως, το θέμα δεν είναι μόνο οικονομικό. Η ΤΑ αφορά στην οργάνωση της κοινωνίας και στην ομαλή λειτουργία της δημοκρατίας.

Η μεταρρύθμιση πρέπει να προχωρήσει εδώ και τώρα. Ο διάλογος δε μπορεί να είναι ατέρμονος. Διαβούλευση έγινε και μάλιστα διευρυμένη. Η πολλή ανάλυση, όμως, οδηγεί στην παράλυση. Δεν υπάρχει άλλος χρόνος για καθυστέρηση. Οι Βρετανοί εμπειρογνώμονες εισηγήθηκαν τη δημιουργία δευτεροβάθμιου οργάνου ΤΑ, μετά από αλλεπάλληλες συναντήσεις που είχαν με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Προηγήθηκαν εντατικές επαφές με όλα τα πολιτικά κόμματα, την Ένωση Δήμων και την Ένωση Κοινοτήτων. Λήφθηκαν υπόψη όλες οι υπάρχουσες μελέτες για την ΤΑ. Τελικώς, το Υπουργείο Εσωτερικών, αφού έλαβε υπόψη του όλα τα δεδομένα που είχε ενώπιόν του, τις κρατούσες και μελλοντικές συνθήκες στην Κυπριακή Δημοκρατία, αποφάσισε όπως υιοθετήσει τη βασική εισήγηση των Βρετανών, λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός της απόρριψης του σεναρίου των πέντε Δήμων.

Δευτεροβάθμια όργανα

Η δημιουργία δευτεροβάθμιου οργάνου, αφενός, ενισχύει τον θεσμό της ΤΑ, μέσω μιας ευρείας -άνευ προηγουμένου- αποκέντρωσης εξουσιών και μεταφοράς πόρων από την Κεντρική Κυβέρνηση προς την ΤΑ και, αφετέρου, δημιουργεί τις συνθήκες εκμετάλλευσης οικονομιών κλίμακας και εύρους, μέσω της ίδρυσης σύγχρονων και ευέλικτων οργανώσεων (δευτεροβάθμια) που θα έχουν την αναγκαία υποδομή, δυναμικότητα, την οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια, με στόχο τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας για τον πολίτη. Προχωρούμε, λοιπόν, προς τα εμπρός, προωθώντας τη σχετική πρόταση προς το Υπουργικό Συμβούλιο, το οποίο, εν τη σοφία του, θα αποφασίσει το στρατηγικό πλαίσιο για τη μεταρρύθμιση της ΤΑ. Στη συνέχεια, εντός του τελευταίου τριμήνου του τρέχοντος έτους, η Βουλή των Αντιπροσώπων θα κληθεί να ψηφίσει το σχετικό Νομοσχέδιο.

Οδικός χάρτης

Η υλοποίηση της μεταρρύθμισης θα επιτευχθεί στη βάση ενός Οδικού Χάρτη, που θα αποτελέσει την πυξίδα της αλλαγής. Η ολοκλήρωση του προγράμματος δράσης τοποθετείται, χρονικά, τον Δεκέμβριο του 2016. Για να διασφαλιστεί η επίτευξη του σκοπού της αλλαγής, έχει δημιουργηθεί, στο Υπουργείο Εσωτερικών, το Γραφείο Προγράμματος Μεταρρύθμισης ΤΑ, που λειτουργεί με συγκεκριμένους όρους εντολής και δομή. Ταυτοχρόνως, έχουν δημιουργηθεί πέντε Ομάδες Έργου, οι οποίες θα αναλάβουν, η καθεμία, χωριστά, τις εξής λειτουργίες:

Σύνταξη της νομοθεσίας, χρηματοοικονομική διαχείριση, οργανωσιακό σχεδιασμό, μεταφορά υπηρεσιών και διαχείριση πόρων, επικοινωνία και διαχείριση αλλαγής. Κομβικό ρόλο στην όλη προσπάθεια θα διαδραματίσει η Καθοδηγητική Επιτροπή Προγράμματος (Programme Steering Committee), στην οποία θα λαμβάνουν μέρος και η Ένωση Δήμων και η Ένωση Κοινοτήτων.

Καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε ένα εξαιρετικά πολύπλοκο θέμα, με πολυεδρικό και πολυσύνθετο χαρακτήρα. Αντιλαμβανόμαστε, πλήρως, τον στρατηγικό χαρακτήρα της αλλαγής που επιθυμούμε να πραγματώσουμε και υπολογίζουμε με υπευθυνότητα το μέγεθος του ολικού αντίκτυπου στην κυπριακή οικονομία και κοινωνία. Δεν επιθυμούμε τη μεταρρύθμιση, απλώς για τη μεταρρύθμιση. Στοχεύουμε σε μια πετυχημένη, βιώσιμη και λειτουργική μεταρρύθμιση, που θα θέτει τον πολίτη στο επίκεντρο.

Βεβαίως, κανείς δεν τρέφει αυταπάτες. Βρισκόμαστε, απλώς, στην αρχή ενός μεγάλου ταξιδιού. Γνωρίζουμε ότι ο δρόμος της υλοποίησης της μεταρρύθμισης θα είναι μακρύς και δύσκολος, για όλους. Δηλώνουμε, όμως, πανέτοιμοι και έχουμε τη βούληση να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα. Δεν έχουμε άλλη επιλογή. Η Κυπριακή Δημοκρατία πρέπει να προχωρήσει προς τα εμπρός. Οφείλουμε να δουλέψουμε σκληρά, όλοι μαζί, σαν μια γροθιά, με στόχο να ανακάμψει η οικονομία μας και να επιστρέψουμε στην ανάπτυξη, ώστε να δημιουργηθούν, επιτέλους, οι συνθήκες για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Πολιτοκεντρική στρατηγική

Το Υπουργείο Εσωτερικών, ως ο φυσικός ηγέτης της όλης προσπάθειας για τη μεταρρύθμιση της ΤΑ, έχει κάνει σημαντικά βήματα, περνώντας από τη θεωρία στην πράξη, καταστρώνοντας και υλοποιώντας συγκεκριμένη πολιτοκεντρική στρατηγική. Η λύση που όλοι οραματίζονται δεν θα έρθει μέσω του χτυπήματος κάποιας μαγικής ράβδου, αλλά, μόνο και μόνο μέσα από τη σκληρή δουλειά, τη σύνθεση και τη συναίνεση. Απαραίτητη προϋπόθεση, για την επιτυχία της αλλαγής, θα είναι η συνεχής και σφαιρική ενημέρωση του πολίτη, όπως και όλων των εμπλεκόμενων μερών.

Για τον σκοπό αυτό, πολύ σύντομα, θα ανακοινωθεί και αμέσως μετά θα τεθεί σε εφαρμογή ένα στρατηγικό σχέδιο επικοινωνίας, έτσι ώστε, όλοι, καθόλη τη διάρκεια του Προγράμματος, να τηρούνται ενήμεροι για την πρόοδο της μεταρρύθμισης.

Η ΤΑ σχετίζεται άμεσα με την ομαλή λειτουργία της δημοκρατίας, τις αρχές και τους καρπούς της οποίας οφείλουμε, όλοι, να προστατεύσουμε, ως κόρην οφθαλμού, ανεξαρτήτως της μορφής και του περιεχομένου της όποιας μεταρρύθμισης. Σε μια σύγχρονη και δημοκρατική κοινωνία, οι πολίτες όχι μόνο δικαιούνται να απολαμβάνουν ποιοτικές υπηρεσίες, με το χαμηλότερο δυνατό κόστος, ανεξαρτήτως του τόπου διαμονής τους, αλλά, ταυτοχρόνως, απαιτούν όπως οι υπηρεσίες αυτές «απαντούν» με ξεκάθαρο τρόπο στα σύγχρονα προβλήματα της εποχής τους, δημιουργώντας προστιθέμενη αξία για τους ίδιους και την κοινωνία ως σύνολο.

Συζητούμε, τουλάχιστον, για μια δεκαετία τώρα. Θα μπορούσαμε να συζητούμε για δεκαετίες ακόμη. Επιτέλους, η μεταρρύθμιση της ΤΑ ξεκίνησε. Το ποτάμι δε γυρίζει πίσω. Κοιτάμε μόνο προς τα εμπρός. Με πείσμα, σκληρή δουλειά και αποφασιστικότητα, είμαστε πεπεισμένοι ότι θα πετύχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τον Κύπριο φορολογούμενο πολίτη. Για μας, αυτό είναι το ζητούμενο, αυτό είναι το κύριό μας μέλημα, αυτό είναι και το μοναδικό στοίχημα που καλούμαστε να κερδίσουμε και θα το κερδίσουμε όλοι μαζί, γιατί, πολύ απλά, δεν έχουμε άλλη επιλογή.

ΜΕΝΕΛΑΟΣ Π. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ
Υπεύθυνος Τομέα Στρατηγικής, Υπουργείο Εσωτερικών