Περισσότερες από 55.000 αλληλουχίες RNA ιών εντόπισαν επιστήμονες σε δείγματα από αστικά και περιαστικά περιβάλλοντα σε σχεδόν 100 πόλεις, δημιουργώντας τον μεγαλύτερο μέχρι σήμερα γνωστό κατάλογο του είδους του. Περίπου το 80% των ιών που καταγράφηκαν δεν είχαν προηγουμένως τεκμηριωθεί. 

Η διεθνής ερευνητική προσπάθεια, στην οποία συμμετείχαν και επιστήμονες από την John A. Burns School of Medicine του University of Hawaiʻi at Mānoa, έχει ως στόχο να καταγράψει τους ιούς που ήδη υπάρχουν στο περιβάλλον όπου ζουν και κινούνται καθημερινά οι άνθρωποι. Η δημιουργία μιας τέτοιας βάσης δεδομένων θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να εντοπίζουν νωρίτερα ασυνήθιστες αλλαγές στη δραστηριότητα των ιών και να ενισχύσουν την επιτήρηση απέναντι σε μελλοντικές επιδημίες. 

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications και βασίστηκε σε περιβαλλοντικά δείγματα, μεταξύ άλλων από έδαφος και ιζήματα, τα οποία συλλέχθηκαν σε σχεδόν 100 πόλεις σε 30 χώρες. 

Ιοί με πιθανή ικανότητα να προσβάλλουν ανθρώπους 

Ανάμεσα στα ευρήματα, οι ερευνητές εντόπισαν περίπου 60 ιούς τους οποίους τα υπολογιστικά μοντέλα εκτιμούν ότι ενδέχεται να μπορούν να μολύνουν ανθρώπους. Παράλληλα, 47 ιοί φαίνεται να έχουν τη δυνατότητα να προσβάλλουν άλλα ζώα. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης 166 ιοί που φαίνεται να αλληλεπιδρούν με βακτήρια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά, γνωστά ως παθογόνα ESKAPE. Σύμφωνα με τον Τζόσουα Μπέρκχαρτ, affiliate assistant professor στο Τμήμα Κυτταρικής και Μοριακής Βιολογίας της JABSOM, το συγκεκριμένο εύρημα θα μπορούσε να ανοίξει νέες δυνατότητες για την ανάπτυξη αντιβακτηριακών παραγόντων. 

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η μελέτη δεν μπορεί να προβλέψει ποιος θα είναι ο επόμενος πανδημικός ιός. Ωστόσο, η συστηματικότερη πραγματοποίηση αντίστοιχων ερευνών θα μπορούσε να συμβάλει στην καλύτερη προετοιμασία απέναντι σε μελλοντικές πανδημίες. 

Δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας, αλλά ευκαιρία για έρευνα 

Παρά τον μεγάλο αριθμό των ιών που καταγράφηκαν, οι ερευνητές δεν θεωρούν ότι τα αποτελέσματα υποδεικνύουν αυξημένο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. Αντίθετα, εκτιμούν ότι ο συγκεκριμένος κατάλογος αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την καλύτερη κατανόηση του περιβαλλοντικού ιικού φορτίου. 

«Δεν πιστεύω ότι τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης αναγνωρίζουν αυξημένο κίνδυνο. Στην πραγματικότητα, θεωρώ ότι είναι ένα πολύ ελπιδοφόρο μήνυμα», ανέφερε ο Μπέρκχαρτ. 

Η καταγραφή των ιών δημιουργεί μια βάση πάνω στην οποία μπορούν να στηριχθούν μελλοντικές έρευνες και προγράμματα επιτήρησης, επιτρέποντας στους επιστήμονες να έχουν μια πιο σαφή εικόνα για τους μικροοργανισμούς που υπάρχουν ήδη στο περιβάλλον. 

Μεγάλη ποικιλότητα σε έδαφος και ιζήματα 

Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα αφορά την ιδιαίτερα υψηλή ποικιλότητα των RNA ιών που εντοπίστηκε στο έδαφος και στα ιζήματα. Περίπου οι μισοί από τους RNA ιούς που καταγράφηκαν φαίνεται να προσβάλλουν βακτήρια, γεγονός που αμφισβητεί την παλαιότερη αντίληψη ότι οι RNA ιοί συνδέονται κυρίως με ζωικούς οργανισμούς. 

Ο Μπέρκχαρτ σημείωσε ότι το έδαφος και τα ιζήματα παρουσίασαν εξαιρετικά υψηλή ιική ποικιλότητα. Όπως ανέφερε, είναι ήδη γνωστοί οι κίνδυνοι που συνδέονται με τα νερά από πλημμύρες και τα νερά απορροής, ενώ τα νέα ευρήματα ενισχύουν την ανάγκη για περαιτέρω μελέτη αυτών των πηγών. 

Τα δείγματα από τη Χαβάη συλλέχθηκαν στο πλαίσιο σχετικής έρευνας, όμως δεν συμπεριλήφθηκαν στη συγκεκριμένη δημοσίευση. Οι ερευνητές ευελπιστούν ότι μελλοντικές μελέτες θα διευρύνουν την περιβαλλοντική παρακολούθηση και στα νησιά της Χαβάης. 

Η μελέτη με τίτλο «Diversity and distinctive characteristics of the global RNA virome in urban and peri-urban environments» δημοσιεύθηκε στο Nature Communications. 

Πληροφορίες: Medical Xpress

Διαβάστε επίσης: Ζαχαρούχα ποτά:Νέα μελέτη τα συνδέει με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του στομάχου