Τα ζαχαρούχα ποτά αποτελούν καθημερινή συνήθεια για μεγάλο μέρος του πληθυσμού, παρά τις γνωστές επιπτώσεις τους στην υγεία. Στις ΗΠΑ, περίπου δύο στους τρεις ενήλικες καταναλώνουν τουλάχιστον ένα τέτοιο ποτό κάθε ημέρα, ενώ αντίστοιχη είναι η εικόνα και στα παιδιά. Νέα έρευνα δείχνει ότι η καθημερινή κατανάλωσή τους ενδέχεται να συνδέεται και με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του στομάχου. 

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Gastro Hep Advances», διαπίστωσε ότι όσοι κατανάλωναν τουλάχιστον ένα ζαχαρούχο ποτό την ημέρα είχαν περίπου 2,45 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο του στομάχου σε σύγκριση με όσους δεν κατανάλωναν τέτοια ποτά. 

Ο επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας και γαστρεντερολόγος στο Massachusetts General Hospital, Άντριου Τσαν, ανέφερε ότι πρόκειται για την πρώτη μελέτη που εντοπίζει τέτοια συσχέτιση σε ανθρώπους στις ΗΠΑ. Όπως σημείωσε, ο καρκίνος του στομάχου αποτελεί την πέμπτη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως, ενώ μέχρι σήμερα υπήρχαν περιορισμένα στοιχεία σχετικά με τον ρόλο της διατροφής στην εμφάνισή του. 

Τα ζαχαρούχα ποτά έχουν ήδη συσχετιστεί με περισσότερους από 180.000 θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο, καθώς και με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, παχυσαρκίας και άλλων προβλημάτων υγείας. Προηγούμενες έρευνες έχουν εξετάσει επίσης πιθανές συνδέσεις τους με διάφορες μορφές καρκίνου, μεταξύ άλλων του μαστού, του ήπατος και του παχέος εντέρου. 

Τα αποτελέσματα της έρευνας 

Για τη μελέτη χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από δύο μεγάλες έρευνες, τη Nurses’ Health Study και τη Health Professionals Follow-Up Study, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 112.284 άτομα. 

Οι συμμετέχοντες συμπλήρωναν ανά διετία ερωτηματολόγια σχετικά με τη διατροφή και τον τρόπο ζωής τους, καταγράφοντας μεταξύ άλλων την κατανάλωση ανθρακούχων αναψυκτικών, χυμών, λεμονάδων και αθλητικών ποτών. Οι ερευνητές εξέτασαν παράλληλα στοιχεία για το ιατρικό ιστορικό και την κατάσταση της υγείας τους. 

Από το 1986 έως το 2022 καταγράφηκαν 278 περιστατικά καρκίνου του στομάχου μεταξύ των συμμετεχόντων. Η ανάλυση έδειξε ότι όσοι έπιναν τουλάχιστον ένα ζαχαρούχο ποτό ημερησίως, με μία μερίδα να αντιστοιχεί σε 237 ml, παρουσίαζαν 2,45 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου σε σχέση με όσους δεν κατανάλωναν τέτοια ποτά. 

Η συσχέτιση παρατηρήθηκε τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Στις γυναίκες, ο κίνδυνος ήταν περίπου τριπλάσιος, ενώ στους άνδρες περίπου διπλάσιος, συγκριτικά με όσους δεν κατανάλωναν ζαχαρούχα ποτά. 

Τι έδειξε η έρευνα για τα τεχνητά γλυκαντικά 

Οι ερευνητές δεν εντόπισαν αντίστοιχη συσχέτιση ανάμεσα στην κατανάλωση ποτών με τεχνητά γλυκαντικά και τον καρκίνο του στομάχου, παρά τις ανησυχίες που έχουν εκφραστεί κατά καιρούς για ορισμένα από αυτά. 

Ωστόσο, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης. Αυτό σημαίνει ότι τα ευρήματα καταγράφουν μια συσχέτιση, χωρίς να αποδεικνύουν ότι τα ζαχαρούχα ποτά προκαλούν άμεσα καρκίνο του στομάχου. 

Παράλληλα, η έρευνα είχε ορισμένους περιορισμούς. Μεταξύ άλλων, οι διαθέσιμες πληροφορίες για τη λοίμωξη από Helicobacter pylori ήταν περιορισμένες. Το συγκεκριμένο βακτήριο αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του στομάχου. Επίσης, δεν υπήρχαν πλήρη δεδομένα για το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό ορισμένων συμμετεχόντων. 

Πιθανοί μηχανισμοί 

Η μελέτη δεν εξέτασε τον ακριβή μηχανισμό μέσω του οποίου τα ζαχαρούχα ποτά θα μπορούσαν να συνδέονται με τον καρκίνο του στομάχου. Οι ερευνητές αναφέρουν, ωστόσο, αρκετές πιθανές εξηγήσεις, όπως η αύξηση του σωματικού βάρους, η αντίσταση στην ινσουλίνη, οι μεταβολές στις στεροειδείς ορμόνες, η φλεγμονή, η βλάβη του DNA και η δυσβίωση. 

Οι ίδιοι επισημαίνουν ότι απαιτούνται νέες έρευνες προκειμένου να επιβεβαιωθούν τα συγκεκριμένα ευρήματα και να διερευνηθούν καλύτερα οι βιολογικοί μηχανισμοί που ενδέχεται να εξηγούν τη συγκεκριμένη συσχέτιση. 

Πληροφορίες: ΕΡΤ