Επιστήμονες κατάφεραν να επαναφέρουν στη ζωή έναν οργανισμό που είχε παραμείνει παγωμένος για περίπου 24.000 χρόνια, προσφέροντας νέα δεδομένα για το πώς η ζωή μπορεί να αντέχει σε ακραίες συνθήκες για τεράστιες χρονικές περιόδους.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Current Biology, το μικροσκοπικό αυτό πλάσμα ανήκει στα ροτίφερα (τροχόζωα), μια ομάδα πολυκύτταρων οργανισμών που ζουν κυρίως σε γλυκά νερά και φημίζονται για την ανθεκτικότητά τους.

Το δείγμα εντοπίστηκε βαθιά παγωμένο στο μόνιμο παγετώδες έδαφος της Σιβηρίας, όπου παρέμενε εγκλωβισμένο από την εποχή του Ύστερου Πλειστόκαινου, λίγο πριν ολοκληρωθεί η τελευταία Εποχή των Παγετώνων.

Η δύναμη της κρυπτοβίωσης

Οι επιστήμονες προχώρησαν στην προσεκτική απόψυξη του οργανισμού σε ελεγχόμενο εργαστηριακό περιβάλλον. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: το τροχόζωο επανήλθε πλήρως στη ζωή, σαν να μην είχε μεσολαβήσει τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ακόμη πιο αξιοσημείωτο είναι ότι ο οργανισμός όχι μόνο επιβίωσε, αλλά κατάφερε και να αναπαραχθεί, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι κυτταρικές του δομές παρέμειναν άθικτες.

Η ικανότητα αυτή εξηγείται από την κρυπτοβίωση, μια κατάσταση όπου ο μεταβολισμός σχεδόν μηδενίζεται, επιτρέποντας σε ορισμένους οργανισμούς να επιβιώνουν σε ακραίες συνθήκες, όπως πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, έλλειψη οξυγόνου ή έντονη αφυδάτωση.

Ένα σημαντικό επιστημονικό επίτευγμα

Αν και στο παρελθόν έχουν «αναβιώσει» μονοκύτταροι οργανισμοί από πάγο, η επαναφορά ενός πολυκύτταρου οργανισμού αποτελεί σημαντική πρόοδο για την επιστήμη. Οι πιο σύνθετοι οργανισμοί είναι πιο ευάλωτοι κατά την κατάψυξη, καθώς τα κύτταρά τους κινδυνεύουν να υποστούν σοβαρές βλάβες.

Τα ροτίφερα, παρότι μικροσκοπικά, διαθέτουν πολύπλοκες δομές, όπως πεπτικό και στοιχειώδες νευρικό σύστημα, γεγονός που καθιστά την επιβίωσή τους ακόμη πιο εντυπωσιακή.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ευρήματα μπορούν να συμβάλουν στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα κύτταρα προστατεύονται από ζημιές που προκαλούνται από την κατάψυξη ή την ακτινοβολία.

Προβληματισμοί για το λιώσιμο του «permafrost»

Παρά τον ενθουσιασμό, η ανακάλυψη προκαλεί και ανησυχία. Η τήξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους λόγω της κλιματικής αλλαγής ενδέχεται να απελευθερώσει αρχαίους μικροοργανισμούς, με άγνωστες συνέπειες για τα οικοσυστήματα και την ανθρώπινη υγεία.

Πρόκειται για τη δεύτερη παρόμοια περίπτωση τα τελευταία χρόνια, μετά τον εντοπισμό αντίστοιχων οργανισμών στην Αρκτική το 2021, ενισχύοντας το ενδιαφέρον για πεδία όπως η βιοτεχνολογία και η αστροβιολογία.

Τα όρια της ζωής

Παρά τη σημασία της ανακάλυψης, οι επιστήμονες τονίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως πιο σύνθετοι οργανισμοί, όπως τα θηλαστικά, μπορούν να επανέλθουν στη ζωή μετά από αντίστοιχη κατάψυξη.

Η πολυπλοκότητα των βιολογικών τους συστημάτων τα καθιστά πολύ πιο ευάλωτα σε βλάβες κατά τη διαδικασία κατάψυξης και απόψυξης.

Ωστόσο, η μελέτη αυτή διευρύνει τα γνωστά όρια της ζωής στη Γη και ανοίγει νέες προοπτικές για την κατανόηση της επιβίωσης σε ακραία περιβάλλοντα, ακόμη και πέρα από τον πλανήτη μας.

Διαβάστε επίσης: «Μανή, Θεκέλ, Φάρες»-Τι σημαίνουν οι λέξεις στο πανό υποστηρικτών του Τυχικού


Πηγή: ΕΡΤ