Η παλαιστινιακή τεχνοκρατική επιτροπή που έχει αναλάβει τη διαχείριση της Γάζας μετά τον πόλεμο ανακοίνωσε την Τετάρτη πως ολοκλήρωσε δύο ημέρες συνομιλιών στην Κύπρο, τις οποίες χαρακτήρισε «ιδιαίτερα παραγωγικές», με στόχο την ανακούφιση της ανθρωπιστικής κρίσης και την προώθηση των σχεδίων ανοικοδόμησης της περιοχής.

Η Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας (NCAG) ανέφερε σε ανάρτησή της στο X ότι πραγματοποίησε σειρά εργασιακών συναντήσεων στην Κύπρο με εμπειρογνώμονες και συμβούλους του Συμβουλίου Ειρήνης (Board of Peace), του Γραφείου του Ύπατου Εκπροσώπου για τη Γάζα (Νικολάι Μλάντενοφ) και του Ινστιτούτου Tony Blair.

Στο επίκεντρο η ανακούφιση των κατοίκων

Σύμφωνα με την επιτροπή, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν σε προσπάθειες «ανακούφισης του πόνου» των κατοίκων της Γάζας, μέσω έργων που «μπορούν να υλοποιηθούν άμεσα». Οι συμμετέχοντες εξέτασαν επίσης σχέδια για την ανοικοδόμηση, την ασφάλεια και τη διακυβέρνηση της περιοχής, ενώ επεξεργάστηκαν πλαίσιο διαφάνειας και λογοδοσίας για τους διεθνείς δωρητές.

Όπως αναφέρει σχετικό ρεπορτάζ του Euronews η επιτροπή επιβεβαίωσε εκ νέου τη δέσμευσή της στο σχέδιο 20 σημείων του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας ότι παραμένει έτοιμη να αναλάβει τις αρμοδιότητές της σε συντονισμό με το Συμβούλιο Ειρήνης. Δεν δόθηκε, ωστόσο, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, καθώς σύμφωνα με την ανακοίνωση τα επόμενα βήματα θα ανακοινωθούν «όταν διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες».

Καθυστερήσεις και αμφισβητήσεις για το Συμβούλιο Ειρήνης

Το Συμβούλιο Ειρήνης συστάθηκε από τον Τραμπ νωρίτερα φέτος, στο πλαίσιο σχεδίου εκεχειρίας για τη Γάζα υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, το οποίο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η διευκόλυνση της μετάβασης πέραν της διακυβέρνησης της Χαμάς, με παράλληλη στήριξη της αποκατάστασης της πολιτικής διοίκησης και των βασικών υπηρεσιών σε μια περιοχή που φιλοξενεί πάνω από 2 εκατομμύρια Παλαιστίνιους.

Ωστόσο, η πρόοδος παραμένει αργή, με την τεχνοκρατική επιτροπή να μην έχει ακόμη εισέλθει στη Γάζα. Τον Μάιο, πηγή με γνώση των εξελίξεων είχε δηλώσει στο πρακτορείο AFP ότι το επίσημο ταμείο ανοικοδόμησης της Γάζας δεν διέθετε κανένα κεφάλαιο, παρά τις δεσμεύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων από χώρες-μέλη. Το ταμείο, το οποίο διαχειρίζεται η Παγκόσμια Τράπεζα και έχει την έγκριση του ΟΗΕ, δεν έχει λάβει καμία χρηματοδότηση από δωρητές από τη στιγμή της σύστασής του.

Παράλληλα, η Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης για τη Γάζα, η οποία ανακοινώθηκε κατά την πρώτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ειρήνης, δεν έχει ακόμη συγκροτηθεί, καθώς καμία από τις πέντε χώρες που είχαν δεσμευτεί να στείλουν στρατεύματα δεν έχει προχωρήσει σε ουσιαστική συνεισφορά.

Επικρίσεις για τη σύνθεση και την ηγεσία

Η δημιουργία του Συμβουλίου είχε προκαλέσει ερωτηματικά από την αρχή, καθώς ο Τραμπ είχε απευθύνει προσκλήσεις ακόμη και στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, καθώς και σε χώρες που παραδοσιακά δεν εμπλέκονται στη διπλωματία της Μέσης Ανατολής. Μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν αποφύγει να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο, το οποίο κυριαρχείται από παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, ιδεολογικούς συμμάχους του Τραμπ και μικρότερες χώρες που επιδιώκουν την προσοχή του.

Το Συμβούλιο βρίσκεται υπό την ξεκάθαρη ηγεσία όχι μόνο των ΗΠΑ αλλά προσωπικά του ίδιου του Τραμπ, ο οποίος έχει τον τελικό λόγο και μπορεί να παραμείνει επικεφαλής ακόμη και μετά τη λήξη της προεδρικής του θητείας.

Το β' στάδιο της συμφωνίας παραμένει «παγωμένο»

Σύμφωνα με το δεύτερο στάδιο της αμερικανικής συμφωνίας, το Ισραήλ θα έπρεπε να αποχωρήσει σταδιακά από την περιοχή, ενώ η Χαμάς θα παρέδιδε τον οπλισμό της -κανένα από τα δύο δεν έχει, ωστόσο, συμβεί μέχρι στιγμής.

Ο πόλεμος στη Γάζα ξεκίνησε μετά την αιφνιδιαστική επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, η οποία οδήγησε σε ανταποδοτική στρατιωτική εκστρατεία εκ μέρους του Ισραήλ. Ο πόλεμος διήρκεσε δύο χρόνια, μέχρι να τεθεί σε ισχύ η εκεχειρία τον περασμένο Οκτώβριο - χωρίς ωστόσο να έχει τερματιστεί πλήρως η βία.

Το Ισραήλ διατηρεί ακόμη τον έλεγχο πάνω από το 60% της Λωρίδας της Γάζας, συμπεριλαμβανομένων όλων των σημείων εισόδου και εξόδου, ενώ ο πληθυσμός παραμένει συγκεντρωμένος στην παράκτια ζώνη.

Σύμφωνα με αξιολόγηση της ΕΕ και του ΟΗΕ που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο, θα απαιτηθούν πάνω από 71 δισεκατομμύρια δολάρια (περίπου 60 δισ. ευρώ) την επόμενη δεκαετία για την ανοικοδόμηση της Γάζας, όπου η ανθρωπιστική κατάσταση χαρακτηρίζεται από τον ΟΗΕ ως «κρίσιμη».