Στην τελευταία υπό την Κυπριακή Προεδρία συνεδρία του Συμβουλίου Περιβάλλοντος προήδρευσε την Πέμπτη η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Μαρία Παναγιώτου, την Πέμπτη στο Λουξεμβούργο.

Με το Συμβούλιο να συμπίπτει με ίσως το μεγαλύτερο κύμα καύσωνα που έχει βιώσει η Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη, η κ. Παναγιώτου σημείωσε στις δηλώσεις της ότι το τρέχον κύμα καύσωνα «υπογραμμίζει ότι η κλιματική αλλαγή πρέπει να παραμείνει πολύ ψηλά στην ατζέντα της Ευρώπης». Ευχαρίστησε τους Επιτρόπους Περιβάλλοντος, Τζέσικα Ρόσβαλ, και Κλίματος, Βόπκε Χούκστρα, καθώς και τους υπόλοιπους Yπουργούς, «για την εξαιρετική συνεργασία και τη συνεχή τους δέσμευση κατά τη διάρκεια αυτών των μηνών», καθώς και τις ομάδες της Προεδρίας στις Βρυξέλλες και τη Λευκωσία, των οποίων «η αφοσίωση και η ομαδικότητα ήταν καθοριστικές για την επιτυχία μας».

Η Κυπριακή Προεδρία, όπως είπε, επικεντρώθηκε «στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ηγεσίας στην αντιμετώπιση των κλιματικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων, διαφυλάσσοντας ταυτόχρονα μια ανθεκτική και ανταγωνιστική Ένωση». Κατά το εξάμηνο, σημειώθηκε πρόοδος στην εφαρμογή της στρατηγικής υδατικής ανθεκτικότητας, ενώ σε επίπεδο κλιματικής πολιτικής επιτεύχθηκαν συμφωνίες για το Αποθεματικό Σταθερότητας Αγοράς (MSR) στο ETS2, γενική προσέγγιση για τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), και προχώρησε το πλαίσιο για τα πρότυπα CO2 για αυτοκίνητα και βαν.

Παράλληλα, η Προεδρία προήγαγε την ατζέντα κυκλικής οικονομίας και ρύπανσης. Εγκρίθηκαν Συμπεράσματα Συμβουλίου για τη Στρατηγική Βιοοικονομίας της ΕΕ, και σημειώθηκε πρόοδος στο περιβαλλοντικό Omnibus. Στο διεθνές επίπεδο, η κ. Παναγιώτου ανέφερε ότι εργάστηκαν «ώστε να διασφαλίσουμε μια συντονισμένη, πιο στρατηγική και αποφασιστική θέση της ΕΕ στις μεγάλες διεθνείς περιβαλλοντικές διαπραγματεύσεις, ιδιαίτερα ενόψει της επικείμενης COP31», μεταξύ άλλων μέσω της διαμόρφωσης ενός πρώτου πολυετούς οράματος της ΕΕ για τις COP, της έναρξης πρώιμων συζητήσεων για τις προτεραιότητες της COP31, της ενίσχυσης του συντονισμού και της κλιματικής διπλωματίας, και της βελτίωσης της διατομεακής συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών.

Στη σύνοδο, πέραν της έκθεσης προόδου για τα πρότυπα CO2 και της ενημέρωσης για την COP31, πραγματοποιήθηκε ανταλλαγή απόψεων για τη Στρατηγική Υδατικής Ανθεκτικότητας, έναν χρόνο μετά την υιοθέτησή της, με αποτίμηση της προόδου στην εφαρμογή και συζήτηση των προτεραιοτήτων για ενίσχυση της υδατικής ανθεκτικότητας σε όλη την Ένωση. Η συζήτηση, όπως αναφέρθηκε, «ανέδειξε πρόοδο σε τομείς όπως η υδατική απόδοση, η ψηφιοποίηση και οι αναδυόμενες χρηματοδοτικές πρωτοβουλίες», με ευρεία στήριξη για κλιμάκωση των επενδύσεων μέσω καινοτόμων χρηματοδοτικών εργαλείων, μεγαλύτερης κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων, και συνεχιζόμενης χρήσης ενωσιακών χρηματοδοτικών μέσων.

Ακολούθησε ανταλλαγή απόψεων με τίτλο «Φύση, Επιχειρήσεις και Ανταγωνιστικότητα: Διαχείριση των Κινδύνων από την Απώλεια Βιοποικιλότητας», στο πλαίσιο της οποίας υπήρξε κοινή κατανόηση ότι η απώλεια βιοποικιλότητας «δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά και αυξανόμενος οικονομικός και ανταγωνιστικός κίνδυνος», δεδομένης της εξάρτησης των επιχειρήσεων από υγιή οικοσυστήματα και ανθεκτικές εφοδιαστικές αλυσίδες. Παρά τα υπάρχοντα πλαίσια, σημειώθηκε ότι η βιοποικιλότητα συνεχίζει να υποχωρεί και η χρηματοδότηση για δράσεις φιλικές προς τη φύση παραμένει ανεπαρκής, με ευρεία υπογράμμιση της ανάγκης κινητοποίησης δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων. Υπήρξε επίσης ευρύ ενδιαφέρον για καινοτόμες προσεγγίσεις χρηματοδότησης, όπως τα «nature credits», υπό την προϋπόθεση ότι θα βασίζονται «σε στιβαρά πρότυπα, αξιοπιστία και διασφαλίσεις κατά του greenwashing».

Το Συμβούλιο πραγματοποίησε επίσης στρατηγική συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής πολιτικής χημικών προϊόντων και την πορεία του κανονισμού REACH, με στόχο να διασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, λαμβάνοντας υπόψη τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή χημική βιομηχανία. Η συζήτηση χαρακτηρίστηκε «έγκαιρη και σημαντική» για την παροχή στοιχείων, ενόψει της επικείμενης δουλειάς της Επιτροπής για τον εκσυγχρονισμό και την ενίσχυση μιας πολιτικής χημικών που θα είναι «τόσο αποτελεσματική όσο και κατάλληλη για τους στόχους ανταγωνιστικότητας και βιωσιμότητας της Ευρώπης».

Τέλος, κατά το άτυπο γεύμα εργασίας, οι Υπουργοί συζήτησαν για το θέμα «Προς ένα αποτελεσματικό ευρωπαϊκό πλαίσιο για την κλιματική ανθεκτικότητα», μια συζήτηση που επικεντρώθηκε στο πώς η Ευρώπη μπορεί να προετοιμαστεί καλύτερα για τους αυξανόμενους κλιματικούς κινδύνους, εν όψει συχνότερων και πιο σοβαρών ακραίων καιρικών φαινομένων.

Υπογραμμίστηκε η ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας και η μετάβαση «από τον σχεδιασμό στην αποτελεσματική εφαρμογή σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης», με το επικείμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο να αποτελεί ευκαιρία για μια πιο ολοκληρωμένη και συστημική προσέγγιση στη διαχείριση κλιματικού κινδύνου, στηριζόμενη σε βελτιωμένες εκτιμήσεις κινδύνου και σχεδιασμό προσαρμογής. Όπως σημειώθηκε, χρειάζεται «καλύτερος συντονισμός, ισχυρότερα κίνητρα για επενδύσεις, και αποτελεσματικότερη χρήση των διαθέσιμων εργαλείων» για την ενσωμάτωση της αρχής της «ανθεκτικότητας από το σχεδιασμό» και τη μετατροπή των στόχων σε συγκεκριμένες δράσεις.

Κλείνοντας τη παρέμβασή της, η κ. Παναγιώτου σημείωσε ότι η Κυπριακή Προεδρία, με μότο «Μια Αυτόνομη Ευρώπη, Ανοιχτή στον Κόσμο», πέτυχε ουσιαστική πρόοδο στην κλιματική και περιβαλλοντική ατζέντα της Ένωσης, ενισχύοντας, παράλληλα, την παγκόσμια ηγετική της θέση σε βασικές διεθνείς διαδικασίες. Σύμφωνα με την Υπουργό, κοινός παρονομαστής της Προεδρίας ήταν «η εξισορρόπηση της περιβαλλοντικής και κλιματικής φιλοδοξίας με την ανταγωνιστικότητα, και η ενίσχυση της ικανότητας της Ένωσης να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις περιβαλλοντικές προκλήσεις». Η Κυπριακή Προεδρία παραδίδει πλέον τη σκυτάλη στους Ιρλανδούς, είπε, ευχόμενη κάθε επιτυχία στη συνέχιση της προώθησης της περιβαλλοντικής και κλιματικής ατζέντας της Ευρώπης.

Το Συμβούλιο παρουσίασε σήμερα έκθεση προόδου για τα πρότυπα εκπομπών CO2 για αυτοκίνητα και βαν, με την Υπουργό να σημειώνει ότι η Κυπριακή Προεδρία «εργάστηκε εντατικά πάνω σε αυτό το αρχείο και προήγαγε σημαντικά την πρόταση, λαμβάνοντας υπόψη τη στενή του σύνδεση με τις τρέχουσες διαπραγματεύσεις για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή και το πακέτο Απλοποίησης Omnibus για τα αυτοκίνητα». Όπως είπε, η σημερινή ανταλλαγή απόψεων, μαζί με την έκθεση προόδου, «παρείχε περαιτέρω πολιτική καθοδήγηση στο αρχείο, η οποία είμαι σίγουρη ότι θα βοηθήσει τους Ιρλανδούς συναδέλφους μας να προωθήσουν περαιτέρω τη δουλειά» που έγινε στους φακέλους.

Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με τις δύο ομάδες χωρών, αυτών που στηρίζουν την πλήρη ηλεκτροκίνηση και όσων ζητούν μεγαλύτερο τεχνολογικό άνοιγμα, η κ. Παναγιώτου σημείωσε ότι η Προεδρία επικεντρώθηκε στο «να δώσει τον κατάλληλο χώρο στις αντιπροσωπείες να διαμορφώσουν και να εκφράσουν τις θέσεις τους», ενώ, παράλληλα, προχώρησε το κείμενο για τους κανόνες επισήμανσης οχημάτων, «ώστε οι οδηγοί να έχουν σαφή και αξιόπιστη ενημέρωση όταν αγοράζουν αυτοκίνητο».

Πρόσθεσε ότι αυτό το σκέλος της δουλειάς «είναι πλέον σε καλό στάδιο», ενώ για τα μεγαλύτερα πολιτικά ζητήματα, όπως οι στόχοι και οι ευελιξίες, «χρειάζεται περισσότερος χρόνος για να συγκλίνουν οι θέσεις των κρατών μελών». Σημείωσε ότι οι συζητήσεις πρέπει να συνεχιστούν σε σύνδεση με το Omnibus για την αυτοκίνηση και τον Βιομηχανικό Επιταχυντή, καθώς όλα αυτά τα αρχεία είναι αλληλένδετα, εκφράζοντας ικανοποίηση που η Προεδρία «έθεσε σταθερές βάσεις για τους Ιρλανδούς συναδέλφους μας, που αναλαμβάνουν την επόμενη εβδομάδα», και εμπιστοσύνη ότι θα οδηγήσουν τη διαδικασία «προς μια ισορροπημένη συμφωνία, η οποία προστατεύει τόσο τη φιλοδοξία μας όσο και την ισχύ του αυτοκινητοβιομηχανικού μας τομέα».

Από την πλευρά της Κομισιόν, ο κ. Χούκστρα δήλωσε ότι η πρόταση της Επιτροπής για τα πρότυπα CO2 είναι απολύτως ξεκάθαρη», επικαλούμενος σημαντικές εξελίξεις στην αγορά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, στους πρώτους τέσσερις μήνες του έτους το 20% των νέων αυτοκινήτων που πωλήθηκαν στην ΕΕ ήταν ηλεκτρικά, με ιδιαίτερα αυξημένα ποσοστά στις μεγαλύτερες αγορές: Γαλλία +48%, Ιταλία +72%, Γερμανία +41% και Ισπανία +41% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι.

Σημείωσε ακόμη ότι η αύξηση αυτή είχε ήδη ξεκινήσει πριν τον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν, αλλά η κατάσταση γύρω από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων «ενίσχυσε ακόμη περισσότερο αυτή τη μετάβαση». Ο Επίτροπος υπογράμμισε, επίσης, την ανάγκη η ευελιξία να συνδέεται με μεγαλύτερη χρήση χαμηλού άνθρακα χάλυβα παραγόμενου στην ΕΕ, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα «όχι μόνο κλιματικής, αλλά και ευρύτερης ατζέντας ανταγωνιστικότητας» που επιδιώκει η Επιτροπή και η Ένωση. Σκοπός του πακέτου, όπως είπε, είναι «να διατηρηθεί η προβλεψιμότητα των επενδύσεων στον τομέα της ηλεκτροκίνησης, να μειωθούν οι εκπομπές και να παραμείνουμε σε πορεία για τους κλιματικούς μας στόχους».

Ο Επίτροπος εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι θα υπάρξει συμφωνία στον φάκελο, αναγνωρίζοντας ότι υπάρχουν μεν διαφορετικές απόψεις, αλλά τονίζοντας ότι υπάρχει σαφήνεια ως προς την ανάγκη η ρύθμιση να είναι «καλή για το κλίμα» και «καλή για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα», με το «made in Europe» να αποτελεί σημαντικό στοιχείο, καθώς και η ενίσχυση της αγοράς πράσινου χάλυβα. Σημείωσε ότι «η πραγματικότητα στο έδαφος τους τελευταίους μήνες έχει βοηθήσει σημαντικά, καθώς τα στοιχεία έχουν δείξει αξιοσημείωτη βελτίωση», κάτι που καθιστά τη συζήτηση ευκολότερη σε σχέση με πριν από 12 μήνες.

Ερωτηθείς σχετικά με τη σύνδεση των συστημάτων εμπορίας εκπομπών ΕΕ και Ηνωμένου Βασιλείου, ο κ. Χούκστρα ανέφερε ότι έχουν υπάρξει «πολύ εποικοδομητικές συνομιλίες και διαπραγματεύσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο τους τελευταίους μήνες σχετικά με τη σύνδεση των συστημάτων», σημειώνοντας ότι «έχουμε προχωρήσει σε σημείο που, ίσως όχι ολοκληρωμένο, αλλά αρκετά προχωρημένο». Πρόσθεσε ότι, λόγω πρόσφατων πολιτικών εξελίξεων στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Επιτροπή πρέπει ακόμη να σταθμίσει τι θα σημάνει αυτό για την πορεία των συζητήσεων και τη διοργάνωση σχετικής συνόδου, εκφράζοντας ωστόσο εμπιστοσύνη ότι «θα το λύσουμε με τρόπο επωφελή και για τις δύο πλευρές», χωρίς ωστόσο να μπορεί να προσδιορίσει ακριβές χρονοδιάγραμμα.

Όσον αφορά την επέκταση του ETS στις διεθνείς πτήσεις, ο Επίτροπος διευκρίνισε ότι η ανταλλαγή απόψεων μεταξύ Επιτρόπων στις 10 Ιουνίου ήταν μια αρχική συζήτηση «ανταλλαγής ιδεών», όπου τίθενται ερωτήματα, και όχι το στάδιο παρουσίασης συγκεκριμένης πρότασης. Όπως είπε, η συζήτηση ήταν «πολύ χρήσιμη», καθώς επέτρεψε μια εις βάθος κατανόηση των απόψεων των κρατών μελών και των διαφόρων κλάδων, ώστε να διαμορφωθεί μια πρόταση «ισχυρή από κλιματική άποψη» και «από βιομηχανική άποψη», με μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα. Σημείωσε ότι μια πρόταση χρειάζεται και πολιτική εφαρμοσιμότητα, καθώς «στην πολιτική είναι πάντα συνδυασμός των δύο», μιας καλής ιδέας και της δυνατότητας να εφαρμοστεί πολιτικά. Ανακοίνωσε ότι αναμένεται να παρουσιάσει το αποτέλεσμα της διαδικασίας στις 15 Ιουλίου.

Διαβάστε επίσης: Τραγωδία στη Λεμεσό: Νεκρό βρέφος στο νοσοκομείο – Ερευνώνται τα αίτια

Πηγή: ΚΥΠΕ