Σάββατο 27η Μαρτίου 1948, στην αγγλοκρατούμενη Κύπρο όπου οι υπόδουλοι στους Εγγλέζους αποικιοκράτες Έλληνες Κύπριοι, τιμούσαν με δοξολογίες κ.ά. πάνδημες εκδηλώσεις, σε όλες τις πόλεις και στα χωριά, την 127η επέτειο της Εθνικής Εορτής της 25ης Μαρτίου 1821, στην Αμμόχωστο, στο Θέατρο «Χατζηχαμπή», το Ελληνικό Γυμνάσιο της πόλης, ανέβασε παράσταση του έργου «Η 9η Ιουλίου 1821 εν Λευκωσία Κύπρου» του Βασίλη Μιχαηλίδη, σε δραματοποίση του Γυμνασιάρχη Κυριάκου Χατζηιωάννου.
Τον ρόλο του Εθνομάρτυρα Αρχιεπισκόπου Κυπριανο, στην μαθητική παράσταση, έπαιξε ο τελειόφοιτος τότε μαθητής του Γυμνασίου Γρηγόρης Πιερή Αυξεντίου.
Μαζί του έπαιξαν άλλους ρόλους, συμμαθητές του οι οποίοι, εφτά χρόνια αργότερα, στον αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1959 υπήρξαν και συναγωνιστές, συνεργάτες ή και συναντάρτες του Αυξεντίου, όπως οι Αντώνης Παπαδόπουλος, Σωτήρης Έλληνας και άλλοι.
Τόπος της θυσίας του Αυξεντίου, 3 Μαρτίου 1957, ήταν το κρησφύγετό του κοντά στο Μοναστήρι του Μαχαιρά, το οποίο φιλοξενούσε πολλές φορές την ανταρτική ομάδα του Υπαρχηγού της ΕΟΚΑ.
Σύμπτωση ότι:
Τα πρώτα βήματά του στην ιερωσύνη, ο μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος και Εθνομάρτυρας στην αγχόνη των Τούρκων την 9η Ιουλίου 1821 Κυπριανός, τα είχε κάνει νεαρός μοναχός στο ίδιο μοναστήρι της Παναγίας της Μαχαιράδος. Έκταση γης που ανήκε στη Μονή Μαχαιρά, ευρισκόμενη εντός των τειχών της Λευκωσίας, απέναντι από την παλιά Αρχιεπισκοπή, ρύθμισε ο Κυπριανός να δοθεί για την ανέγερση το 1812 της Ελληνικής Σχολής, ήτοι, του μετέπειτα έως σήμερα Παγκυπρίου Γυμνασίου...
Ο ηγούμενος του Μοναστηριού του Μαχαιρά, κατά την ανταρτική δράση του Αυξεντίου, 1955-1957, ήταν ο αρχιμανδρίτης Ειρηναίος από την Κερύνεια.
Πριν χρόνια που μιλούσε σε επετειακή εκπομπή του Ράδιο Πρώτο, ο Ειρηναίος θυμόταν και μας έλεγε ότι ο Αυξεντίου, που για τις ανάγκες της μυστικής δράσης του είχε φορέσει ράσο και παρίστανε τον μοναχό Χρύσανθο, απάγγελλε στον Ειρηναίο τους στίχους του Βασίλη Μιχαηλίδη για τον Εθνομάρτυρα Κυπριανό:
«Συ που σκοτώθης για το φως
σήκου να δεις το ήλιο
ξύπνα να δεις το αίμα σου
πως έγινε βασίλειο».




