Η 45χρονη δικηγόρος Ελίφ Εράλπ, κόρη Τούρκων αριστερών που εγκατέλειψαν τη χώρα μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1980, αναδείχθηκε σε κεντρικό πρόσωπο της πολιτικής σκηνής του Βερολίνου. Εφόσον η Die Linke καταφέρει να συγκροτήσει κυβερνητική πλειοψηφία με τους απαραίτητους κοινοβουλευτικούς συμμάχους, η Εράλπ θα μπορούσε να γίνει η πρώτη γυναίκα τουρκικής καταγωγής που θα αναλάβει την ηγεσία της γερμανικής πρωτεύουσας.
Σε μια πόλη περίπου 3,9 εκατομμυρίων κατοίκων, όπου βρίσκεται η μεγαλύτερη τουρκική κοινότητα εκτός Τουρκίας, η υποψηφιότητά της αποτυπώνει σημαντικές κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές που συντελούνται τα τελευταία χρόνια στο Βερολίνο.
Η Die Linke αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στις εκλογές, συγκεντρώνοντας περίπου 24,5% των ψήφων, χωρίς όμως να εξασφαλίσει αυτοδυναμία. Η Εράλπ έχει ήδη δηλώσει την πρόθεσή της να διεκδικήσει τη θέση της κυβερνώσας δημάρχου και αναμένεται να επιδιώξει τη συγκρότηση κυβερνητικού συνασπισμού με τους Πράσινους και το SPD.
Διαβάστε επίσης: Γερμανία: Πρώτη η AfD στο Μεκλεμβούργο-Για πρώτη φορά εκτός Βουλής η CDU
Η διαδικασία, ωστόσο, δεν είναι αυτόματη. Το Βερολίνο αποτελεί ταυτόχρονα πόλη και ομόσπονδο κρατίδιο και ο κυβερνών δήμαρχος δεν εκλέγεται απευθείας από τους πολίτες. Η εκλογή του πραγματοποιείται από τη νέα τοπική Βουλή, αφού προηγηθούν οι πολιτικές διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού. Ως εκ τούτου, η Εράλπ δεν είναι ακόμη επίσημα η νέα δήμαρχος της πόλης.
Από την πολιτική εξορία στην κορυφή της πολιτικής σκηνής
Η προσωπική ιστορία της Εράλπ είναι στενά συνδεδεμένη με την πολιτική ιστορία της Τουρκίας και την ιστορία της τουρκικής μεταναστευτικής κοινότητας στη Γερμανία.
Οι γονείς της ήταν σοσιαλιστές και συνδικαλιστές. Μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα της 12ης Σεπτεμβρίου 1980 εγκατέλειψαν την Τουρκία, καθώς βρέθηκαν αντιμέτωποι με πολιτικές διώξεις, και κατέφυγαν στη Δυτική Γερμανία.
Η μητέρα της ήταν ήδη οκτώ μηνών έγκυος όταν το ζευγάρι έφθασε στο Μόναχο. Με τη βοήθεια της Διεθνούς Αμνηστίας υπέβαλαν αίτημα ασύλου και το 1981 γεννήθηκε η Ελίφ.
Τα πρώτα χρόνια της ζωής της τα πέρασε στο Μόναχο και στη συνέχεια στο Ντόρτμουντ, όπου ο πατέρας της εργάστηκε ως γιατρός. Σε ηλικία οκτώ ετών μετακόμισε με την οικογένειά της στο Αμβούργο και συγκεκριμένα στην περιοχή Αλτόνα, όπου μεγάλωσε και ολοκλήρωσε τη σχολική της εκπαίδευση.
Η οικογενειακή της ιστορία επηρέασε καθοριστικά την πολιτική της ταυτότητα. Η μετανάστευση, το άσυλο, η αντιμετώπιση του ρατσισμού και η ισότιμη συμμετοχή των μεταναστών στην κοινωνία δεν αποτελούν για την ίδια απλώς αντικείμενα δημόσιας πολιτικής, αλλά ζητήματα που συνδέονται άμεσα με τα προσωπικά της βιώματα.
Νομική, συνδικαλισμός και πολιτική δράση
Η Εράλπ σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου από το 2001 έως το 2007, με ειδίκευση στην εγκληματολογία. Μέρος των σπουδών της πραγματοποίησε επίσης στο Πανεπιστήμιο του Αλικάντε στην Ισπανία.
Κατά τη διάρκεια της νομικής της άσκησης εργάστηκε, μεταξύ άλλων, σε δικαστήρια του Αμβούργου, στις φυλακές Fuhlsbüttel, αλλά και σε δικηγορικό γραφείο που ασχολούνταν με υποθέσεις μεταναστευτικού δικαίου και ασύλου. Παράλληλα, εργάστηκε στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στο Βερολίνο, καθώς και στη γερμανική πρεσβεία στην Οτάβα.
Το 2009 ολοκλήρωσε τη δεύτερη κρατική εξέταση στη Νομική και από το 2010 εργάστηκε ως σύμβουλος νομικής πολιτικής της κοινοβουλευτικής ομάδας της Αριστεράς στη Bundestag, με αντικείμενο τα δικαιώματα των πολιτών και τη δημοκρατία.
Παράλληλα, ανέπτυξε έντονη συνδικαλιστική δράση, συμμετέχοντας στο συμβούλιο εργαζομένων και στην επιτροπή συλλογικών διαπραγματεύσεων του συνδικάτου Verdi.
Πριν περάσει στην κεντρική πολιτική σκηνή, συμμετείχε επίσης σε αντιρατσιστικές οργανώσεις και σε προγράμματα στήριξης νέων με μεταναστευτική καταγωγή. Η ίδια έχει αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια των φοιτητικών της χρόνων εργάστηκε ως σερβιτόρα, αλλά και ως τηλεφωνήτρια σε υπηρεσία διανομής φαγητού.
Η άνοδος στη Die Linke
Η Εράλπ εντάχθηκε στη Die Linke περίπου το 2017 και, έναν χρόνο αργότερα, άρχισε να συμμετέχει στην ηγεσία της κομματικής οργάνωσης του Βερολίνου.
Το 2021 εξελέγη για πρώτη φορά στη Βουλή του Βερολίνου και διατήρησε την έδρα της στις επαναληπτικές εκλογές του 2023. Σήμερα είναι αναπληρώτρια πρόεδρος τόσο της κοινοβουλευτικής ομάδας όσο και της τοπικής οργάνωσης του κόμματος.
Μιλά γερμανικά, τουρκικά, αγγλικά και ισπανικά. Είναι παντρεμένη, έχει δύο παιδιά και ζει με την οικογένειά της στην περιοχή Friedrichshain-Kreuzberg.
Στο επίκεντρο το κόστος της στέγασης
Η πολιτική άνοδος της Εράλπ δεν συνδέεται μόνο με τη γενικότερη ενίσχυση της Die Linke. Κεντρικό ζήτημα της προεκλογικής της εκστρατείας αποτέλεσε το κόστος στέγασης, ένα πρόβλημα που επηρεάζει μεγάλο μέρος των κατοίκων του Βερολίνου.
Περίπου το 85% των κατοίκων της πόλης ζει σε νοικιασμένο σπίτι, ενώ οι τιμές των ενοικίων έχουν αυξηθεί σημαντικά. Η μέση ζητούμενη τιμή, από περίπου 4 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο στις αρχές της δεκαετίας του 2000, έφθασε τα 15,78 ευρώ το 2025. Την ίδια στιγμή, η κατασκευή νέων κατοικιών δεν ακολούθησε τον ρυθμό αύξησης του πληθυσμού.
Η Εράλπ έχει δεσμευθεί να προωθήσει την εφαρμογή του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος του 2021 για την κοινωνικοποίηση του οικιστικού αποθέματος μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών. Η πρόταση αφορά επιχειρήσεις που διαθέτουν περισσότερα από 3.000 διαμερίσματα και θα μπορούσε να επηρεάσει περίπου 220.000 κατοικίες.
Παράλληλα, προτείνει πλαφόν στα ενοίκια των δημοτικών κατοικιών, ενίσχυση των μηχανισμών προστασίας των ενοικιαστών και αυστηρότερους ελέγχους στις παράνομες αυξήσεις των ενοικίων, καθώς και στη μετατροπή διαμερισμάτων σε τουριστικά καταλύματα.
Στο κοινωνικό της πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης φθηνότερες δημόσιες συγκοινωνίες και η δημιουργία δημοτικών «κυλικείων γειτονιάς», όπου οι κάτοικοι θα μπορούν να προμηθεύονται γεύματα με κόστος 3 έως 4 ευρώ.
Οι αντιπαραθέσεις γύρω από τον αντισημιτισμό
Η προεκλογική εκστρατεία της Εράλπ δεν έλειψε από αντιπαραθέσεις. Πολιτικοί της αντίπαλοι κατηγόρησαν τμήματα της Αριστεράς του Βερολίνου ότι ανέχονται αντισημιτικές και ακραίες αντιισραηλινές τοποθετήσεις.
Η συζήτηση εντάθηκε μετά από κομματική εκδήλωση στο Neukölln, όπου εμφανίστηκε καλλιτέχνης που χρησιμοποίησε συνθήματα υπέρ της Ιντιφάντα και κατά του ισραηλινού στρατού.
Η Εράλπ καταδίκασε την εμφάνιση, ζήτησε εξηγήσεις και συνέπειες από την τοπική κομματική οργάνωση και υπογράμμισε ότι η προστασία της εβραϊκής ζωής αποτελεί αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση.
Ταυτόχρονα, έχει υποστηρίξει ότι η αναγνώριση του δικαιώματος ύπαρξης του Ισραήλ πρέπει να συνδυάζεται με την αναγνώριση των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων. Έχει επίσης δηλώσει ότι η κριτική στην κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν θα πρέπει αυτομάτως να χαρακτηρίζεται αντισημιτική.
Η Ελίφ Εράλπ βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας κρίσιμης πολιτικής διαπραγμάτευσης για το μέλλον του Βερολίνου. Η εκλογική πρωτιά της Die Linke της δίνει τη δυνατότητα να διεκδικήσει την ηγεσία της κυβέρνησης του κρατιδίου, όμως το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τη συγκρότηση της απαιτούμενης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας και τις συμμαχίες που θα προκύψουν μετά τις εκλογές.
