Έντονο προβληματισμό προκαλεί στο Ισραήλ το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35, με Ισραηλινούς αξιωματούχους να εκφράζουν φόβους ότι η Άγκυρα θα μπορούσε να παρακάμψει τους αμερικανικούς περιορισμούς που συνοδεύουν μια πιθανή πώληση των αεροσκαφών.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Jerusalem Post (12/07/26), Ισραηλινοί αξιωματούχοι της άμυνας εκτιμούν ότι η τεχνογνωσία της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας και η εμπειρία της πολεμικής αεροπορίας της χώρας ενδέχεται να της επιτρέψουν να ξεπεράσει τεχνικούς περιορισμούς που στο παρελθόν απέτρεψαν χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία από την απόκτηση των F-35.
Φόβοι για ανατροπή της ισορροπίας ισχύος
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Bενιαμίν Νετανιάχου, έχει ήδη εκφράσει δημόσια την αντίθεσή του στην πιθανή πώληση των F-35 στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα διατάρασσε την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή.
Ωστόσο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ισραηλινές υπηρεσίες ασφαλείας προχωρούν ένα βήμα παραπέρα, εξετάζοντας συγκεκριμένα επιχειρησιακά σενάρια.
Ένα από αυτά αφορά το ενδεχόμενο η Τουρκία να αποκτήσει τη δυνατότητα να επιχειρεί με F-35 χωρίς ουσιαστική προειδοποίηση, καθώς μέχρι σήμερα θεωρείται ότι κανένα κράτος δεν έχει καταφέρει να εντοπίσει αποτελεσματικά τα συγκεκριμένα αεροσκάφη.
Ο ρόλος των S-400
Το μεγαλύτερο εμπόδιο για μια πιθανή συμφωνία εξακολουθεί να είναι το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400 που διαθέτει η Τουρκία.
Η αμερικανική νομοθεσία απαγορεύει την πώληση F-35 σε χώρες που επιχειρούν ρωσικά συστήματα αεράμυνας, καθώς υπάρχει ο φόβος ότι τα S-400 θα μπορούσαν να συλλέξουν πολύτιμα δεδομένα για τα χαρακτηριστικά stealth των αμερικανικών μαχητικών.
Σύμφωνα με τους Ισραηλινούς αξιωματούχους, η Άγκυρα θα μπορούσε να επιχειρήσει να παρακάμψει αυτή τη διάταξη, θέτοντας τυπικά τους S-400 εκτός επιχειρησιακής λειτουργίας ή αποθηκεύοντάς τους, ώστε να υποστηρίξει ότι δεν παραβιάζει την αμερικανική νομοθεσία.
Διαβάστε επίσης: Από τον Πενταδάκτυλο μέχρι τη Σομαλία: Τουρκικά σενάρια για μεταφορά των S-400
Σενάρια μεταφοράς των S-400
Το δημοσίευμα εξετάζει ακόμη πιο σύνθετα σενάρια.
Ένα από αυτά προβλέπει τη μεταφορά των S-400 στη Συρία. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Τουρκία θα μπορούσε θεωρητικά να συμμορφωθεί με τις αμερικανικές απαιτήσεις, ενώ παράλληλα τα συστήματα θα συνέχιζαν να συλλέγουν δεδομένα για τις πτήσεις των ισραηλινών F-35 από συριακό έδαφος.
Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι αυτό θα περιόριζε σημαντικά την ελευθερία δράσης της ισραηλινής αεροπορίας στη Συρία και θα μπορούσε να επιτρέψει στη Δαμασκό να μοιράζεται πληροφορίες είτε με την Τουρκία είτε, δυνητικά, με άλλους συμμάχους της.
Παράλληλα, εξετάζεται και το ενδεχόμενο τα S-400 να επιστραφούν προσωρινά στη Ρωσία, ώστε να αρθεί το νομικό εμπόδιο για την πώληση των F-35, χωρίς όμως να αποκλείεται η μελλοντική επαναφορά τους στην Τουρκία.
Οι ανησυχίες για το μέλλον
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στο Ισραήλ θεωρούν ότι η πραγματική πρόκληση δεν αφορά μόνο τη σημερινή κατάσταση αλλά και το πώς μπορεί να εξελιχθεί η Τουρκία τα επόμενα χρόνια.
Ισραηλινοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι, μετά την αποδυνάμωση του λεγόμενου «σιιτικού άξονα» έπειτα από τις εξελίξεις που ακολούθησαν την 7η Οκτωβρίου 2023, δημιουργείται κενό ισχύος στη Μέση Ανατολή, το οποίο ενδέχεται να επιχειρήσουν να καλύψουν η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία ή η Αίγυπτος.
Για τον λόγο αυτό καλούν τις Ηνωμένες Πολιτείες να αξιολογήσουν όχι μόνο τα οικονομικά οφέλη μιας πιθανής συμφωνίας, αλλά και τις μακροπρόθεσμες γεωπολιτικές συνέπειες.
Το ενδεχόμενο των F-47
Η Jerusalem Post σημειώνει ότι μια πιθανή συμμετοχή του Ισραήλ στο αμερικανικό πρόγραμμα του νέου μαχητικού έκτης γενιάς F-47 θα μπορούσε να μετριάσει τις ισραηλινές ανησυχίες για την πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία.
Ωστόσο, ισραηλινές πηγές εμφανίζονται απαισιόδοξες ως προς αυτό το ενδεχόμενο, την ώρα που οι συζητήσεις στην Ουάσιγκτον για μια πιθανή συμφωνία με την Άγκυρα φέρονται να εισέρχονται σε κρίσιμο στάδιο.
