Νέα έκθεση της ανθρωπιστικής οργάνωσης Norwegian People’s Aid, που παρουσιάστηκε αποκλειστικά στο AFP, φωτίζει τις μακροχρόνιες και παγκόσμιες συνέπειες των πυρηνικών δοκιμών, εκτιμώντας ότι έχουν προκαλέσει τουλάχιστον τέσσερα εκατομμύρια πρόωρους θανάτους από καρκίνο και άλλα νοσήματα. Από το 1945 έως το 2017, περισσότερες από 2.400 πυρηνικές συσκευές πυροδοτήθηκαν σε δοκιμές σε όλο τον κόσμο, με τις επιπτώσεις να συνεχίζουν να γίνονται αισθητές μέχρι σήμερα.

Σύμφωνα με την έκθεση, το μεγαλύτερο βάρος έπεσε στις κοινότητες που ζούσαν κοντά σε πεδία δοκιμών, σε 15 σημερινές χώρες, συχνά πρώην αποικίες πυρηνικών δυνάμεων, όπου καταγράφονται αυξημένα ποσοστά καρκίνων, συγγενών ανωμαλιών και ψυχολογικού τραύματος. Παράλληλα, οι επιπτώσεις είναι παγκόσμιες: κάθε άνθρωπος που ζει σήμερα φέρει στο σώμα του ραδιενεργά ισότοπα από τις ατμοσφαιρικές δοκιμές, όπως επισημαίνουν οι συντάκτες της μελέτης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κουλτούρα μυστικότητας που, όπως καταγγέλλεται, ακολουθούν τα κράτη που πραγματοποίησαν δοκιμές. Από την απόκρυψη στοιχείων για θαμμένα ραδιενεργά απόβλητα έως τις περιορισμένες ή προσχηματικές αποζημιώσεις, τα θύματα συχνά στερούνται πρόσβασης σε πληροφόρηση, επαρκή υγειονομική περίθαλψη και ουσιαστική αποκατάσταση. Καμία πυρηνική δύναμη δεν έχει ζητήσει επίσημα συγγνώμη για τις δοκιμές, σημειώνει η έκθεση.

Η συζήτηση αποκτά νέα επικαιρότητα μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί ενδεχόμενης επανέναρξης αμερικανικών πυρηνικών δοκιμών —σενάριο που ειδικοί χαρακτηρίζουν «εξαιρετικά επικίνδυνο», τονίζοντας ότι δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο έκθεσης στην ιονίζουσα ακτινοβολία, ιδίως για έμβρυα, παιδιά και γυναίκες.

Οι συγγραφείς της έκθεσης καλούν τις πυρηνικές δυνάμεις να αναλάβουν σαφείς ευθύνες: να ενισχύσουν τα προγράμματα ιατρικής φροντίδας και αποζημιώσεων, να αποκαλύψουν τα δεδομένα και να προχωρήσουν σε καθαρισμό μολυσμένων περιοχών. «Το παρελθόν συνεχίζει να σκοτώνει στο παρόν», προειδοποιούν, υπογραμμίζοντας ότι η κατανόηση και η θεραπεία του τραύματος παραμένουν ανοιχτό αίτημα για τις πληγείσες κοινότητες.