Η προστασία των καρχαριών και των σαλαχιών, αλλά και η προώθηση της βιώσιμης ερασιτεχνικής αλιείας, βρίσκονται στο επίκεντρο δωρεάν ενημερωτικού σεμιναρίου που διοργανώνει η Marine & Environmental Research (MER) Lab το Σάββατο 18 Ιουλίου 2026, από τις 10:00 έως τις 13:00, στο Κοινοτικό Συμβούλιο Σκαρίνου στη Λάρνακα, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος LIFE PROMETHEUS.
Το σεμινάριο απευθύνεται σε ερασιτέχνες ψαράδες και θα εστιάσει τόσο στους καρχαρίες και τα σαλάχια που απαντώνται στις κυπριακές θάλασσες όσο και στις βασικές αρχές της υπεύθυνης και βιώσιμης ερασιτεχνικής αλιείας. Στόχος της δράσης είναι να προσφέρει πρακτικές γνώσεις που μπορούν να εφαρμοστούν στην καθημερινή αλιευτική δραστηριότητα, ενώ παράλληλα επιδιώκει να δημιουργήσει έναν ουσιαστικό δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ της επιστημονικής κοινότητας και των ανθρώπων που βρίσκονται συστηματικά στη θάλασσα.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η εμπειρία των ερασιτεχνών ψαράδων αποτελεί πολύτιμη πηγή πληροφόρησης, καθώς η συχνή παρουσία τους στη θάλασσα τούς επιτρέπει να καταγράφουν μεταβολές στην παρουσία των ειδών, στις εποχικές συνθήκες και στις αλληλεπιδράσεις με την αλιεία, αλλά και να αναδεικνύουν πρακτικά ζητήματα που συχνά δεν αποτυπώνονται μέσα από τις επίσημες διαδικασίες παρακολούθησης. Η αξιοποίηση αυτής της γνώσης μπορεί να ενισχύσει τον σχεδιασμό αποτελεσματικότερων μέτρων, βασισμένων σε επιστημονικά δεδομένα αλλά και στις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στη θάλασσα.
«Η γνώση και η εμπειρία των ερασιτεχνών ψαράδων είναι πολύτιμες. Οι άνθρωποι αυτοί βρίσκονται συστηματικά στη θάλασσα, παρατηρούν αλλαγές και γνωρίζουν από πρώτο χέρι τι μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη. Η διαχείριση της αλιείας οφείλει να λαμβάνει σοβαρά υπόψη τις απόψεις, τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις τους. Η συνεργασία ανάμεσα στην αλιευτική κοινότητα, την επιστημονική κοινότητα και τις αρμόδιες αρχές είναι απαραίτητη, ώστε οι αποφάσεις να είναι τεκμηριωμένες, εφαρμόσιμες και αποτελεσματικές», δήλωσε ο Περικλής Κλείτου από τη Marine & Environmental Research (MER) Lab.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα ελασμοβράγχια, δηλαδή στους καρχαρίες και τα σαλάχια, τα οποία αποτελούν σημαντικό κομμάτι των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Όπως επισημαίνεται, πολλά από τα είδη αυτά αναπτύσσονται με αργούς ρυθμούς, ωριμάζουν σε μεγαλύτερη ηλικία και αποκτούν μικρό αριθμό απογόνων, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα στην αλιευτική πίεση. Παράλληλα, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά γνώσης σχετικά με την παρουσία, την κατανομή και τις αλληλεπιδράσεις αρκετών ειδών με την αλιευτική δραστηριότητα στις κυπριακές θάλασσες.
Η Χριστίνα Μιχαήλ από τη Marine & Environmental Research (MER) Lab υπογράμμισε ότι η συμβολή των ψαράδων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την επιστημονική έρευνα. «Οι ψαράδες βρίσκονται συχνά στη θάλασσα και μπορούν να μας δώσουν πολύτιμες πληροφορίες για είδη που οι επιστήμονες δεν είναι πάντα εύκολο να παρατηρήσουν. Μια φωτογραφία, η τοποθεσία, η ημερομηνία και λίγες πληροφορίες για τη σύλληψη και την απελευθέρωση ενός καρχαρία ή σαλαχιού μπορούν να μετατρέψουν μια απλή παρατήρηση σε χρήσιμο επιστημονικό δεδομένο. Μέσα από τη συνεργασία με την αλιευτική κοινότητα μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα πού εμφανίζονται αυτά τα είδη, πώς αλληλεπιδρούν με την αλιεία και πώς μπορούμε να συμβάλουμε πιο αποτελεσματικά στην προστασία τους», ανέφερε.
Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα ενημερωθούν για τα είδη καρχαριών και σαλαχιών που συναντώνται στην Κύπρο, τα βασικά χαρακτηριστικά τους και τους τρόπους σωστής αναγνώρισής τους. Παράλληλα, θα παρουσιαστούν οι κυριότεροι μύθοι και τα επιστημονικά δεδομένα γύρω από τα ελασμοβράγχια και τον ρόλο τους στα θαλάσσια οικοσυστήματα, ενώ θα δοθούν πρακτικές οδηγίες για την ασφαλή διαχείριση μιας τυχαίας σύλληψης, τον σωστό χειρισμό και την άμεση απελευθέρωση καρχαριών και σαλαχιών με τρόπο που περιορίζει τους τραυματισμούς.
Επιπλέον, θα αναλυθεί η σημασία της καταγραφής παρεμπιπτόντων αλιευμάτων και άλλων παρατηρήσεων που μπορούν να ενισχύσουν την επιστημονική παρακολούθηση, καθώς και οι βασικές αρχές της υπεύθυνης και βιώσιμης ερασιτεχνικής αλιείας, όπως η μείωση των ανεπιθύμητων συλλήψεων, η ορθή χρήση του εξοπλισμού, ο σεβασμός της νομοθεσίας, των προστατευόμενων ειδών και των θαλάσσιων οικοτόπων.
Η εκδήλωση θα έχει αμφίδρομο χαρακτήρα, καθώς οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν περιστατικά από τη δική τους εμπειρία, να συζητήσουν τις πρακτικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και να καταθέσουν τις προτάσεις τους. Όπως επισημαίνουν οι διοργανωτές, μέσα από αυτή τη διαδικασία η επιστημονική γνώση και η εμπειρία των ανθρώπων της θάλασσας μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά, συμβάλλοντας στη λήψη καλύτερα τεκμηριωμένων αποφάσεων για τη διαχείριση της αλιείας και την προστασία της θαλάσσιας ζωής.
Η συμμετοχή στο σεμινάριο είναι δωρεάν και θα δοθεί βεβαίωση παρακολούθησης. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή μέσω της σχετικής ηλεκτρονικής φόρμας, ενώ για περισσότερες πληροφορίες μπορούν να επικοινωνούν με τη Χριστίνα στο 99264335, τον Περικλή στο 96598310 ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση [email protected].
Το πρόγραμμα LIFE PROMETHEUS συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και στοχεύει στην προστασία των καρχαριών και των σαλαχιών μέσω της μείωσης των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων, της επιστημονικής έρευνας, της ανάπτυξης του οικοτουρισμού και της προώθησης εναλλακτικών προσεγγίσεων βιώσιμης αλιείας. Η συγκεκριμένη δράση υλοποιείται από τη Marine & Environmental Research (MER) Lab σε συνεργασία με τη Net European Consulting. Όπως διευκρινίζεται, οι απόψεις που εκφράζονται στο πλαίσιο του έργου ανήκουν αποκλειστικά στους συγγραφείς και δεν αντικατοπτρίζουν κατ' ανάγκην τις θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του CINEA, οι οποίοι δεν φέρουν ευθύνη για το περιεχόμενό τους.
