Το κοίτασμα «Κρόνος» στην κυπριακή ΑΟΖ μπορεί να αποτελέσει τη βάση για τη δημιουργία ενός νέου ενεργειακού διαδρόμου προς την Ευρώπη, προσφέροντας παράλληλα διέξοδο στον δοκιμαζόμενο τομέα φυσικού αερίου της Αιγύπτου.
Σύμφωνα με ανάλυση του Oilprice.com, το έργο, το οποίο αναπτύσσουν η Eni και η TotalEnergies στο τεμάχιο 6, αναμένεται να τεθεί σε παραγωγή το 2028. Τέσσερις υποθαλάσσιες γεωτρήσεις υπολογίζεται ότι θα μπορούν να παράγουν έως και 14,2 εκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ημερησίως.
Το κυπριακό αέριο σχεδιάζεται να μεταφέρεται μέσω αγωγού στην Αίγυπτο, να υφίσταται επεξεργασία στις εγκαταστάσεις του Ζορ και να οδηγείται στο τερματικό της Νταμιέτας για υγροποίηση και εξαγωγή, κυρίως προς την Ευρώπη. Η δυνητική ετήσια παραγωγή υπολογίζεται έως και σε 2,8 εκατομμύρια τόνους LNG.
Αμοιβαία οφέλη
Για την Κύπρο, η αξιοποίηση των αιγυπτιακών εγκαταστάσεων θεωρείται η ταχύτερη και οικονομικότερη διαδρομή προς τις διεθνείς αγορές. Η δημιουργία αυτόνομων εγκαταστάσεων επεξεργασίας και εξαγωγής στο νησί θα απαιτούσε σημαντικά μεγαλύτερες επενδύσεις και περισσότερο χρόνο.
Η Αίγυπτος, από την άλλη, εξασφαλίζει πρόσθετες ποσότητες για τις υποχρησιμοποιούμενες υποδομές της, την ώρα που η εγχώρια παραγωγή της μειώνεται και η ζήτηση αυξάνεται. Η παραγωγή φυσικού αερίου υποχώρησε κατά 7% σε ετήσια βάση το δεύτερο τρίμηνο του 2026, ενώ η χώρα έχει επιστρέψει στις εισαγωγές LNG για να καλύψει τις αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες της.
Ωστόσο, το αέριο του «Κρόνου» προορίζεται κυρίως για εξαγωγή ως LNG και δεν θα πρέπει να θεωρείται εξασφαλισμένη πηγή τροφοδοσίας της αιγυπτιακής αγοράς. Τα σημαντικότερα οφέλη για το Κάιρο θα προκύψουν από τα τέλη επεξεργασίας, τα έσοδα των υποδομών και την αύξηση της δραστηριότητας στις εγκαταστάσεις Ζορ και Νταμιέτας.
Πρότυπο για άλλα κυπριακά κοιτάσματα
Η επιτυχία του έργου θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την αξιοποίηση και άλλων ανακαλύψεων στην κυπριακή ΑΟΖ, όπως τα κοιτάσματα «Καλυψώ» και «Ζευς». Το κοίτασμα «Αφροδίτη» ακολουθεί διαφορετικό χρονοδιάγραμμα, με στόχο επενδυτική απόφαση το 2027 και έναρξη παραγωγής περίπου το 2031.
Παράλληλα, η ExxonMobil και η QatarEnergy έχουν χαρακτηρίσει εμπορικές τις ανακαλύψεις «Γλαύκος» και «Πήγασος», χωρίς ωστόσο να έχουν ακόμη καταλήξει στο μοντέλο ανάπτυξής τους.
Για την Ευρώπη, οι κυπριακές ποσότητες θεωρούνται σχετικά περιορισμένες, αλλά στρατηγικά χρήσιμες, καθώς μπορούν να ενισχύσουν τη διαφοροποίηση των προμηθειών LNG και να περιορίσουν την αυξανόμενη εξάρτηση από τα αμερικανικά φορτία.
Τεχνικοί και γεωπολιτικοί κίνδυνοι
Η υλοποίηση του σχεδιασμού δεν είναι απαλλαγμένη από κινδύνους. Η εξάρτηση από τις εγκαταστάσεις του Ζορ και της Νταμιέτας εκθέτει την κυπριακή παραγωγή σε ενδεχόμενες βλάβες, περιορισμούς δυναμικότητας και τεχνικές απαιτήσεις επεξεργασίας στην Αίγυπτο.
Παράλληλα, η Τουρκία εξακολουθεί να αμφισβητεί τμήματα της κυπριακής θαλάσσιας δικαιοδοσίας και υποστηρίζει ότι οι Τουρκοκύπριοι διαθέτουν ίσα δικαιώματα στους υπεράκτιους πόρους. Μια νέα περίοδος έντασης θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος ασφάλειας, χρηματοδότησης και ασφάλισης ή να προκαλέσει καθυστερήσεις.
Παρά τις προκλήσεις, ο «Κρόνος» σηματοδοτεί μια καθοριστική αλλαγή: η Κύπρος διαθέτει πλέον εγκεκριμένο έργο ανάπτυξης, συγκεκριμένη διαδρομή εξαγωγής και χρονοδιάγραμμα παραγωγής. Το κρίσιμο στοίχημα είναι κατά πόσο θα αρχίσει να παράγει το 2028 και θα αποτελέσει πρότυπο για την αξιοποίηση των υπόλοιπων κοιτασμάτων της κυπριακής ΑΟΖ.
