Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κύπρος, η Ελλάδα και το Ισραήλ υπέγραψαν στο Χιούστον Διακήρυξη Πρόθεσης για τη δημιουργία του Eastern Mediterranean Energy Center (EMEC), με έδρα το Πανεπιστήμιο Rice. Το νέο κέντρο αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνεργασίας στους τομείς της ενεργειακής ασφάλειας, των υποδομών, της καινοτομίας και των επενδύσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, υλοποιώντας παράλληλα στόχους του Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act του 2019.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ, το EMEC θα συμβάλει στην προώθηση της ενεργειακής αφθονίας, της οικονομικής ανάπτυξης και της περιφερειακής σταθερότητας, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ συμμάχων. Η πρωτοβουλία περιλαμβάνει συνεργασία σε θέματα ανάπτυξης φυσικού αερίου, υποδομών LNG, ενεργειακών δικτύων, ανθεκτικότητας κρίσιμων υποδομών, νέων τεχνολογιών, καθώς και ερευνητικές και εκπαιδευτικές δράσεις.

Ως μία από τις πρώτες δράσεις, οι χώρες συμφώνησαν στη σύσταση ομάδας εργασίας για την κυβερνοασφάλεια και τη φυσική προστασία των κρίσιμων υποδομών, προστίθεται.

Σύμφωνα με την Κοινή Δήλωση, τα αρμόδια Υπουργεία των τεσσάρων χωρών στοχεύουν στην έγκριση του Οδικού αυτού Χάρτη εντός του τρέχοντος ημερολογιακού έτους και συμφώνησαν να πραγματοποιήσουν την επόμενη υπουργική συνάντηση στο Ισραήλ σε εύθετο χρόνο.

Όπως αναφέρεται, η ηγεσία των αρμόδιων Υπουργείων Ενέργειας της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Ελλάδας, του Κράτους του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής συναντήθηκε στο Χιούστον, με στόχο τη συνέχιση της συνεργασίας τους στο πλαίσιο του Διαλόγου Ενέργειας 3+1, για την προώθηση της ενεργειακής ανάπτυξης και ασφάλειας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Η συνάντηση αυτή, προστίθεται, υλοποιεί τη δέσμευση που αναλήφθηκε στην Αθήνα, τον Νοέμβριο του 2025, κατά την τελευταία Υπουργική Συνάντηση του Διαλόγου Ενέργειας 3+1 της Ανατολικής Μεσογείου, για επανέναρξη των εργασιών στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, συμπληρώνεται.

Οι Υπουργοί της Κύπρου Μιχάλης Δαμιανός και της Ελλάδας Σταύρος Παπασταύρου, ο Πρέσβης του Ισραήλ Γεχίελ Λάιτερ και ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ συζήτησαν τομείς κοινού ενδιαφέροντος και συνεχιζόμενης συνεργασίας, περιλαμβανομένων της ενεργειακής ασφάλειας, της ανάπτυξης υπεράκτιων πόρων φυσικού αερίου, της ενεργειακής καινοτομίας και της έρευνας και ανάπτυξης, καθώς και των περιφερειακών υποδομών και της διασυνδεσιμότητας, προστίθεται.

Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν επίσης τη σημασία πρωτοβουλιών και έργων περιφερειακής διασυνδεσιμότητας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, τα οποία μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες για αμερικανικές εταιρείες, καθώς και τη σημασία του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC) για την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας και των ασφαλών αλυσίδων εφοδιασμού. Αναγνώρισαν ότι οι πρωτοβουλίες αυτές αποτελούν βασικούς παράγοντες οικονομικής ευημερίας μέσω της διαφοροποίησης των πηγών ενεργειακού εφοδιασμού.

Όπως αναφέρεται, επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για συνεργασία στον τομέα των ενεργειακών υποδομών και υπογράμμισαν ότι ο συντονισμός σε θέματα ενεργειακών υποδομών και πολιτικής μπορεί να ενισχύσει τόσο την κυβερνοασφάλεια όσο και τη φυσική ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών, να εμβαθύνει τους στρατηγικούς δεσμούς και να ενισχύσει την περιφερειακή διπλωματία μέσω μακροπρόθεσμων συνεργασιών.

Παράλληλα, χαιρέτισαν την έναρξη λειτουργίας του Κέντρου Ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου (Eastern Mediterranean Energy Center) στο Ινστιτούτο Δημόσιας Πολιτικής Baker του Πανεπιστημίου Rice, ενώ αναγνώρισαν τον ρόλο του Κέντρου στην υποστήριξη της έρευνας και του διαλόγου πολιτικής μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών, καθώς και στη δημιουργία συνεργειών μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για καινοτόμες ενεργειακές λύσεις.


Οι συμμετέχοντες τόνισαν τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας των τεσσάρων χωρών, ενώ ο Έλληνας υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε την ίδρυση του EMEC «ιστορική στιγμή», υπογραμμίζοντας ότι η ενέργεια δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως εργαλείο πίεσης ή αποσταθεροποίησης. Παράλληλα, στο περιθώριο των επαφών συζητήθηκαν οι εξελίξεις σε σημαντικά ενεργειακά έργα της περιοχής, όπως ο Κάθετος Διάδρομος και οι έρευνες υδρογονανθράκων στην Ελλάδα.