Ο θανάσιμος κίνδυνος όλων των κυνηγών

Απαγορευτικό και ανέφικτο το αντίδοτο που θα επιθυμούσαν να έχουν μαζί τους οι λάτρεις αυτού του σπορ, σύμφωνα με τον Διευθυντή των Πρώτων Βοηθειών Κωστάκη Αντωνιάδη

«Μόνο ο γιατρός είναι σε θέση να χορηγήσει αντιοφικό ορό σε ασθενή»

Ήδη από την περασμένη Κυριακή ξεκίνησε η θερινή περίοδος κυνηγίου και οι λάτρεις αυτού του σπορ συρρέουν μαζικά στους βιότοπους, για να κτυπήσουν το θήραμά τους. Εκτός των συνήθων κινδύνων που ελλοχεύουν από την εξόρμηση των κυνηγών, που οι αρμόδιοι φορείς και υπηρεσίες επισημαίνουν κάθε φορά, καραδοκεί κι ένας άλλος, υποβαθμισμένος μεν, θανατηφόρος δε, που απασχολεί έντονα τον κυνηγόκοσμο. Φόβο και τρόμο όλων των κυνηγών αποτελούν τα φίδια και δη τα δηλητηριώδη, όπως η κυπριακή έχιδνα ή κοινώς φίνα. Γι’ αυτό πολλοί κυνηγοί θα επιθυμούσαν να προμηθευτούν κάποιος είδος αντίδοτου, για να έχουν μαζί τους κατά τις εξορμήσεις τους σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Κάτι τέτοιο βέβαια, σύμφωνα με τον Διευθυντή των Πρώτων Βοηθειών Κωστάκη Αντωνιάδη, όχι μόνο δεν είναι εφικτό αλλά και είναι επικίνδυνο.

Μόνο υπό ιατρική παρακολούθηση

Ο κ. Αντωνιάδης μας ανέφερε ότι μόνο σε περιπτώσεις που άνθρωπος δεχτεί δάγκωμα από φίνα, που το δηλητήριό της είναι άκρως επικίνδυνο, χρησιμοποιείται ο αντιοφικός ορός και μόνο υπό ιατρική παρακολούθηση. Επειδή η χρήση του, μας εξήγησε, από μη εξειδικευμένα άτομα το καθιστά εξαιρετικά επικίνδυνο, ενώ μπορεί να δημιουργηθεί αλλεργικό σοκ στο θύμα, σε βαθμό μάλιστα που να καταστεί θανάσιμο. Και αντί ο αντιοφικός ορός να σώσει τη ζωή του ανθρώπου που δαγκώθηκε από το φίδι, που μπορεί το δάγκωμα να μην είναι θανάσιμο, τελικά να του αφαιρέσει τη ζωή. «Μόνο ο γιατρός είναι σε θέση να χορηγήσει αντιοφικό ορό σε ασθενή», υπογράμμισε με έμφαση.

Διατηρείται στο ψυγείο…

Σύμφωνα με τον Διευθυντή των Πρώτων Βοηθειών, μέχρι τη δεδομένη φάση της κυνηγετικής περιόδου δεν σημειώθηκε περιστατικό δαγκώματος κυνηγού από φίνα. Ερωτηθείς για το πώς γίνεται η χορήγηση του αντιοφικού ορού, μας ανέφερε ότι «οι γιατροί αποφασίζουν ανάλογα με τα τοξικά σημεία που παρουσιάζονται στον ασθενή και μόνο αν είμαστε σίγουροι ότι το δάγκωμα προήλθε από την οχιά (φίνα). Απαγορεύεται αυστηρά», τόνισε, «οι κυνηγοί ή οποιοσδήποτε άλλος να φέρει μαζί του αντιοφικό ορό για μια κακή στιγμή, επειδή ο ορός μόνο στο ψυγείο διατηρείται, αλλά και διότι η χρήση του, χωρίς την ιατρική παρακολούθηση, πολύ πιθανόν να αποβεί μοιραία».

Θανατηφόρα συμπτώματα

Περαιτέρω, ο δρ Κωστάκης Αντωνιάδης μας ανέφερε ότι το δηλητήριο της φίνας μπορεί να επιφέρει στον άνθρωπο εκτός από το θάνατο, αλλεργικό σοκ, που οδηγεί μέσα σε ελάχιστο διάστημα στο μοιραίο, επηρεασμό, επίσης, όλων των βασικών ανθρώπινων οργάνων σε βαθμό που να προκληθεί νεφρική και ηπατική ανεπάρκεια κ.ο.κ., καθώς και γάγγραινα στο ανθρώπινο μέλος που «κτυπήθηκε» από το δηλητήριο. Σύμφωνα με τον κ. Αντωνιάδη, «το δηλητήριο της φίνας, ωστόσο, δεν είναι νευροτοξικό, αλλά αιμοτοξικό. Όταν κάποιος δαγκωθεί από φίνα», μας εξήγησε, «τότε νοσηλεύεται για αρκετό χρονικό διάστημα, εξαρτάται από την περίπτωση, ώστε να τύχει των ενδεικνυόμενων θεραπευτικών αγωγών και να αποσοβηθεί ο κίνδυνος για την υγεία του».

Θάνατος από νεφρική και υπατική ανεπάρκεια

Τα περιστατικά δαγκώματος πολιτών από οχιές στην Κύπρο ανέρχονται γύρω στα δέκα κάθε έτος. «Σε κάποιο περιστατικό», μας εξιστόρησε, «άτομο που δαγκώθηκε από φίνα υπέστη νεφρική και υπατική ανεπάρκεια, με αποτέλεσμα να οδηγηθεί στο θάνατο». Ο ιατρός Αντωνιάδης προτρέπει τους κυνηγούς, ειδικά αυτή την περίοδο που τα φίδια βρίσκονται σε επαγρύπνηση, κατά την εξόρμησή τους στους βιοτόπους να φοράνε ψηλές μπότες. Επίσης, οι κυνηγοί πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν περισυλλέγουν το θήραμα που σκοτώνουν. Να μη βάζουν, δηλαδή, τα χέρια τους μέσα σε βάτους, σε πυκνή βλάστηση με ξηρά χόρτα και οπουδήποτε αλλού δεν έχουν οπτική επαφή.

Τα οπισθόγλυφα φίδια…

Στην Κύπρο υπάρχουν οκτώ είδη φιδιών. Απ’ αυτά, τα τρία είναι δηλητηριώδη. Το άκρως επικίνδυνο, ωστόσο, είναι ένα και ονομάζεται φίνα. Η φίνα είναι το πιο επικίνδυνο φίδι από την κατηγορία των δηλητηριωδών φιδιών, που έχουμε στην Κύπρο. Άλλα δηλητηριώδη φίδια είναι ο δρόπης και ο σαπίτης, ή κοινώς σαΐτα. Ωστόσο, αυτά είναι οπισθόγλυφα, φέρουν δηλαδή το δηλητήριό τους στο τελευταίο δόντι της πάνω σιαγόνας τους. Συνεπώς, είναι σχεδόν ανέφικτο να δαγκώσουν τον άνθρωπο και να του διοχετεύσουν δηλητήριο.

Δεν είναι εχθροί του ανθρώπου…

Ο δασικός λειτουργός Χάρης Νικολάου μας ανέφερε ότι, σύμφωνα με τελευταίες έρευνες, το δηλητήριο της φίνας είναι και νευροτοξικό και αιμοτοξικό. Προσβάλλει, δηλαδή, το νευρικό σύστημα του ανθρώπου, καταστρέφοντας τους ιστούς του σώματος, αλλά καταστρέφει και τα ερυθρά αιμοσφαίρια του αίματος. Όπως μας εξήγησε ο κ. Νικολάου, η φίνα, ωστόσο, δεν επιτίθεται χωρίς να προκληθεί, ενοχληθεί ή ακόμα και πατηθεί από κάποιον ανυποψίαστο. «Τα φίδια έχουν δηλητήριο», τόνισε, «για να ακινητοποιούν και να σκοτώνουν τη λεία τους, κι όχι για να σκοτώνουν τον άνθρωπο».

Αν δεχθείτε επίθεση…

«ΜΟΛΙΣ ο κυνηγός δεχθεί δάγκωμα από φίνα, το μόνο πράγμα που έχει να κάνει είναι να μεταβεί απευθείας στο νοσοκομείο. Και όχι να προσπαθήσει να δέσει το τραύμα του», προτρέπει ο Χάρης Νικολάου. Και μας εξήγησε: «Για να γίνει αυτό, χρειάζεται εμπειρία, ενώ σε περίπτωση που το τραύμα δεθεί πιο σφικτά απ’ ό,τι ενδείκνυται, μπορεί να προκληθεί ακόμα και γάγγραινα στο μέλος του σώματος που δέχτηκε το δάγκωμα, διότι μ’ αυτό τον τρόπο σταματά η κυκλοφορία του αίματος». «Ούτε η πληγή πρέπει να κόβεται», πρόσθεσε, «και ο άνθρωπος να προσπαθεί να απορροφήσει το αίμα του, στο σημείο όπου δαγκώθηκε από τη φίνα, νομιζόμενος ότι έτσι θα διώξει το δηλητήριο που έχει εισρεύσει στο αίμα του».

Επειδή μ’ αυτόν τον τρόπο, προσθέτει, δυνατόν να καταστραφούν ιστοί ή και αρτηρία, με αποτέλεσμα το δηλητήριο να κυκλοφορήσει πιο εύκολα στο αίμα και να φτάσει πιο γρήγορα στην καρδιά. «Το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε», μας είπε, «είναι να μας μεταφέρει κάποιος άλλος στο νοσοκομείο και να κινούμαστε όσο το δυνατόν πιο λίγο». Σε περίπτωση που δαγκωθούμε στο χέρι, σημείωσε ο κ. Νικολάου, τότε είναι καλά να κρατήσουμε το τραύμα κάτω από το ύψος της καρδιάς, ώστε το δηλητήριο να φτάσει πιο δύσκολα στην καρδιά.

Οι περιβαλλοντικοί καθαριστές

ΟΠΩΣ επισημαίνει ο δασικός λειτουργός, όλα τα φίδια είναι προστατευόμενα βάσει νομοθεσίας. Σύμφωνα με μελέτες, σε τόπους που εξαφανίζονται τα φίδια παρουσιάζεται αύξηση των τρωκτικών. «Τα φίδια λειτουργούν ως καθαριστές του περιβάλλοντος και είναι καλά να διατηρούμε τον πληθυσμό τους», μας ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο κ. Νικολάου τονίζει, παράλληλα, ότι το σύνδρομο της οφιδοφοβίας που επικρατεί στην Κύπρο, έγκειται στην έλλειψη περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και παιδείας. Και υποστηρίζει: «Θα πρέπει να αποβάλουμε αυτό το σύνδρομο, διότι ο άνθρωπος δεν κινδυνεύει από το φίδι. Ειδικά η φίνα, είναι ένα φίδι που δεν πλησιάζει τον άνθρωπο και ούτε προσεγγίζει κατοικημένες περιοχές εύκολα. Η φίνα αρέσκεται στην απομόνωση και στο φυσικό της περιβάλλον. Τα φίδια, γενικώς, φοβούνται πολύ περισσότερο τον άνθρωπο, παρά ο άνθρωπος τα φίδια».

Ψηλές μπότες και γαλότσες

Ο ΧΑΡΗΣ Νικολάου συμβουλεύει τους κυνηγούς να φοράνε ψηλές μπότες, κατά προτίμηση μέχρι το γόνατο, ή γαλότσες, ώστε να καλύπτεται το κάτω μέρος του ποδιού τους, που είναι το σύνηθες σημείο όπου ο άνθρωπος δέχεται «κτύπημα» από φίδια. Επίσης, οι κυνηγοί ν’ αποφεύγουν να πατούν σε χώρους όπου δεν έχουν οπτική επαφή. Συνήθως, τα φίδια κρύβονται σε τόπους που υπάρχει πυκνή βλάστηση, ξηρά ή μη χόρτα κ.ο.κ.