Νικήτρια: Ουρουγουάη

Φιναλίστ Βραζιλία

Η υφήλιος προερχόταν από την σημαντικότερη (δυσάρεστη) καμπή της σύγχρονης ιστορίας, τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η FIFA είχε ακυρώσει τα Μουντιάλ του 1942 και του 1946, ωστόσο επιθυμούσε να επαναφέρει τον θεσμό με την πρώτη ευκαιρία. Η Ευρωπαϊκές χώρες πάλευαν ακόμη να μαζέψουν τα συντρίμια. Η Βραζιλία, είχε τις υποδομές και  κατέθεσε τη μοναδική υποψηφιότητα στη FIFA. Αρχικά η διοργάνωση ήταν προγραμματισμένη για το 1949, αλλά λόγω έλλειψης χρόνου πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 1950.

Λίγο πριν την έναρξη της διοργάνωσης αποφασίστηκε ένα τελείως διαφορετικό σύστημα, που περιελάμβανε μόνο φάσεις ομίλου. Μία πρώτη με τέσσερις ομίλους (οι υπολογιζόμενες σε 16 συμμετέχουσες θα χωρίζονταν σε τέσσερις ομίλους των τεσσάρων, αλλά τελικά συνετέθησαν δύο όμιλοι των τεσσάρων, ένας των τριών μετά την αποχώρηση της Ινδίας και ένας των δύο μετά τις αποχωρήσεις της Σκοτίας και της Τουρκίας) και μία με έναν τελικό όμιλο. Σε αυτόν θα συμμετείχαν οι πρωτοπόροι των τεσσάρων ομίλων. Η ομάδα που θα καταλάμβανε την κορυφή στο νέο γκρουπ θα αναδεικνυόταν παγκόσμια πρωταθλήτρια, δίχως να συμμετάσχει σε τελικό. Στον πρώτο όμιλο η Βραζιλία ήταν ασταμάτητη. Διέλυσε το Μεξικό (αποχώρησε με τρεις ήττες και δέκα γκολ παθητικό), νίκησε τη Γιουγκοσλαβία και έφερε ισοπαλία μόνο με την Ελβετία. Στο δεύτερο γκρουπ η Ισπανία αποδείχθηκε η πιο ισχυρή ομάδα, παρότι είχε ως αντίπαλο την Αγγλία. Οι Αγγλοι πήραν αψήφιστα τη διοργάνωση και ήταν το θύμα σε μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις όλων των εποχών, στην ήττα από τις ΗΠΑ με 1-0, η οποία κόστισε ουσιαστικά την πρόκριση. Στον τρίτο όμιλο η Σουηδία κατάφερε σε ένα συγκλονιστικό παιχνίδι να επικρατήσει της αποδεκατισμένης Ιταλίας (η μισή ομάδα είχε χαθεί στο αεροπορικό ατύχημα της Τορίνο ένα χρόνο πριν.. Στον τέταρτο όμιλο των... δύο ομάδων, η Ουρουγουάη "ξεμούδιασε" συντρίβοντας τη Βολιβία με 8-0.

Στον τελικό όμιλο προκρίθηκαν οι νικητές των τεσσάρων ομίλων της πρώτης φάσης (Βραζιλία, Ισπανία, Σουηδία, Ουρουγουάη) και τα ματς μοιράζονταν μεταξύ Ρίο ντε Ζανέιρο (αυτά της Βραζιλίας) και Σάο Πάουλο (τα υπόλοιπα). Οι διοργανωτές θριάμβευσαν στα δύο πρώτα ματς, με το "άστρο" του Αντεμίρ να συνεχίζει να λάμπει και το 7-1 επί της Σουηδίας σε συνδυασμό με το 6-1 επί της Ισπανίας τους έχρισε απόλυτο φαβορί για την κατάκτηση του θεσμού. Η Ουρουγουάη, αντιθέτως, "αγκομάχησε" κόντρα στους Ιβηρες, μένοντας πίσω στο σκορ στο ημίχρονο για να αποσπάσει τελικά μία ισοπαλία, αλλά και κόντρα στους Σκανδιναβούς, ούσα πάλι πίσω στο ημίχρονο, και πραγματοποιώντας μία σπουδαία ανατροπή. Η μοίρα τα έφερε έτσι ώστε στην 3η και τελευταία αγωνιστική του τελικού ομίλου, οι δύο διεκδικητές του τροπαίου να διασταυρώνουν τα "ξίφη" τους, σε ένα παιχνίδι που είχε όλα τα στοιχεία ενός τελικού, εκτός από το... τυπικό της ονομασίας.

 Στο Μαρακανά 203.850 χιλιάδες κόσμου, στοιβάχθηκαν για να παρακολουθήσουν τον ποδοσφαιρικό θρίαμβο της Βραζιλίας. Στο 47’, μάλιστα, ο Φριάσα άνοιξε το σκορ, ένα γκολ που αμφισβήτησε έντονα ο Βαρέλα, παίρνοντας την μπάλα στα χέρια και διαμαρτυρόμενος στον διαιτητή για οφσάιντ. Οταν ηρέμησε, την έστησε στο κέντρο και φώναξε: "Τώρα είναι η ώρα να νικήσουμε". Στο 66’ το αστέρι της Ουρουγουάης, ο Πέπε Σκιαφίνο, ισοφάρισε σε 1-1, αλλά το κοινό δεν πτοήθηκε, αφού και η ισοπαλία ήταν ευνοϊκή. Δεν συνέβη το ίδιο, όμως, όταν ο ακραίος δεξιός επιθετικός Αλσίδες Γκίτζια σκόραρε (φωτό) και έδωσε ανέλπιστο προβάδισμα στην "τσελέστε" έντεκα λεπτά πριν τη λήξη. Νεκρική σιγή επικράτησε στο "Μαρακανά" και όταν ο Αγγλος διαιτητής Τζορτζ Ρίντερ σφύριξε τη λήξη, η Βραζιλία θρηνούσε τη δική της Χιροσίμα. "Η σιωπή ήταν αρρωστημένη. Δεν την άντεχα", δήλωνε αργότερα ο Ζιλ Ριμέ, ο οποίος έδωσε στα γρήγορα το τρόπαιο στον Βαρέλα, δίχως καμία τελετή απονομής.