Για τους Αμμοχωστιανούς η εβδομάδα που μπαίνει είναι κυριολεκτικά η εβδομάδα των παθών. Είναι η εβδομάδα όπου η πόλη του Ευαγόρα, πριν από 39 χρόνια, αντίκρισε απέναντί της, στις 14 Αυγούστου του 1974, τις ορδές του Αττίλα. Έκτοτε είναι μία πόλη-φάντασμα. Βουβές εκκλησίες, σχολεία, ξενοδοχεία, σπίτια, οικήματα σωματείων. Ο εκτοπισμός ήταν οδυνηρός για όλους. Ο καθένας έπρεπε να κοιτάξει την καθημερινή του επιβίωση. Παρ΄ όλα αυτά, οι πρόσφυγες, αν και διασκορπισμένοι σε όλη την ελεύθερη Κύπρο, βρήκαν το κουράγιο και τη θέληση να δραστηριοποιήσουν τα αθλητικά σωματεία. Κρατώντας τα όρθια, μπορούσαν να κρατάνε και δεσμούς μεταξύ τους. Οι συνθήκες ήταν εξαιρετικά δύσκολες. Το πώς επετεύχθη, θα δούμε σήμερα, πηγαίνοντας 39 ακριβώς χρόνια πίσω.  Αρχίζοντας από τους δύο συλλόγους της Αμμοχώστου, Ανόρθωση και Νέα Σαλαμίνα.

ΟΙ ΑΜΜΟΧΩΣΤΙΑΝΟΙ
Οι ιθύνοντες των δύο μεγάλων συλλόγων της Αμμοχώστου, Ανόρθωσης και Ν. Σαλαμίνας, μαζί και αυτοί του ΑΣΙΛ, κατάφεραν να μαζέψουν σημαντικό αριθμό παικτών και να διοργανώσουν μία μεικτή ομάδα, η οποία στις 22 Σεπτεμβρίου του 1974 αντιμετώπισε σε φιλικό στη Λεμεσό (ΓΣΟ), τη μεικτή Λεμεσού (Απόλλων, ΑΕΛ, Άρης). Ο αγώνας έληξε ισόπαλος 2-2. Ο Μίνως Κακουλλής σκόραρε για τη Λεμεσό κα οι Παναγίδης, Αντώρκας για την Αμμόχωστο. Το σκορ περνάει σε 2η μοίρα. Ο αγώνας είχε γίνει για ενίσχυση των προσφυγικών ομάδων και οι εισπράξεις, ύψους 800 λιρών, έδωσαν μία ένεση.

Ένα μήνα μετά στις 22 Οκτωβρίου, οι ποδοσφαιριστές της Ανόρθωσης και του ΑΣΙΛ άρχισαν από κοινού προπονήσεις σε δύο κλιμάκια. Στη Λεμεσό υπό την επίβλεψη του Πανίκου Ιακώβου και στη Λάρνακα υπό τον Αντώνη Καρά. Μία φορά την εβδομάδα, τα δύο κλιμάκια προπονούνταν μαζί.

Στις 10 Νοεμβρίου η Ανόρθωση έδωσε το πρώτο της φιλικό μετά τον εκτοπισμό με αντίπαλο τον Πεζοπορικό. Οι δύο ομάδες έφεραν ισοπαλία 2-2 με τους Κοβή και Τάρταρο να σκοράρουν για την «Κυρία» και τους Πιερή, Καλλή για τον ΠΟΛ. Μία εβδομάδα σε νέο φιλικό για ενίσχυση των προσφύγων, η Ανόρθωση έφερε πάλι ισοπαλία 2-2 με την ΕΠΑ. Κοβής, Μάντης από τη μια και Τζίβας, Καλόγηρος οι σκόρερ των ομάδων.

Η Ανόρθωση ξεκίνησε με έδρα το ΓΣΖ, αλλά στη συνέχεια ζήτησε αλλαγή έδρας και συνέχισε στο δημοτικό στάδιο Αραδίππου. Στα επόμενα χρόνια και μέχρι την ανέγερση του «Αντώνης Παπαδόπουλος», η Ανόρθωση χρησιμοποίησε σαν έδρα το ΓΣΖ, το Δασάκι και το Τσίρειο.

Στις 30 Νοεμβρίου ξεκίνησε το πρωτάθλημα. Ειδικό ονομάστηκε, αυτονόητο το γιατί μετά τα γεγονότα. Δεν ίσχυε η διαβάθμιση. Για την Ανόρθωση, πάνω απ΄ όλα μετρούσε η συμμετοχή, η δήλωση ότι είναι παρούσα μετά τον εκτοπισμό. Η «Κυρία» έκανε όμως μίαν αξιόλογη πορεία τερματίζοντας 6η με 26 βαθμούς, ισοβαθμώντας, αλλά ξεπερνώντας τον Απόλλωνα στη διαφορά γκολ. Η Ανόρθωση κέρδισε 8 αγώνες, έχασε ισάριθμους και έφερε 10 ισοπαλίες. Τα αποτελέσματά της: ΑΕΛ 9-1 / 0-0, Αλκή 0-3 / 0-0, Απόλλων 0-0 / 0-2, Άρης 0-0 / 3-1, ΑΣΙΛ 4-0 / 7-1, Διγενής 3-1 / 1-0. ΕΠΑ 1-0 / 0-0, Ευαγόρας 4-0 / 0-0, Ολυμπιακός 0-2 / 0-3, Ομόνοια 1-4 / 0-1, ΕΝΠ 1-3 / 0-0, ΠΟΛ 2-2 / 0-0, Σαλαμίνα 0-1 / 1-1. Όμως η χρονιά της Ανόρθωσης επισφραγίστηκε με την κατάκτηση του κυπέλλου με τη δραματική της νίκη επί της ΕΝΠ στον τελικό με 3-2. Φάνος, Κοβής, Πιερής, Στ. Αντώρκας, Στέφανος, Αρτέμης, Αχ. Νικολάου, Σολέας, Μάντης, Αντωνάκης, Θεοχαρίδης, Σαββίδης, Φώτος, Νικόλας, Κ. Κωνσταντίνου, Τουμάζος, Ζάρνας, Τάρταρος, Παττίχης, Παμπόρης ήταν οι παίκτες που κράτησαν την Ανόρθωση στην εξαιρετικά δύσκολη μεταπολεμική περίοδο.

Παρόμοια προβλήματα είχε φυσικά να αντιμετωπίσει και η Νέα Σαλαμίνα. Οι ιθύνοντές της έκαναν τεράστια προσπάθεια για να στεγάσουν τον σύλλογο, αλλά και να βρουν χώρους προπόνησης στη Λάρνακα. Παρόλο που τα πλείστα μέρη της Διοίκησης βρισκόντουσαν στη Λεμεσό, κρίθηκε ορθό η ομάδα να έχει βάση τη Λάρνακα, αφού εκεί εγκαταστάθηκε η πλειοψηφία των παικτών, αλλά και των φιλάθλων. Όπως και η Ανόρθωση, έτσι και η Νέα Σαλαμίνα δημιούργησε δύο κλιμάκια για προπόνηση σε Λεμεσό και Λάρνακα, με τους Μαυρίκιο Άσπρου και Ανδρέα Κοντεάτη να αναλαμβάνουν την ευθύνη των προπονήσεων.

Στη θέση του Κοντεάτη ανέλαβε ακολούθως ο Νικής Γεωργίου, μαζί με τον πρώην ποδοσφαιριστή της ομάδας Πιτσιάουλο. Οι Παντελάκης Βασιλείου και Μάκης Κωνσταντίνου ανέλαβαν το διοικητικό βάρος στη Λάρνακα. Η Νέα Σαλαμίνα άλλαξε πολλά οικήματα και έδρες, μέχρι την ανέγερση του σταδίου «Αμμόχωστος». Η Νέα Σαλαμίνα, κόντρα στα προβλήματα, στάθηκε στο πρωτάθλημα τερματίζοντας με 17 βαθμούς στην 11η θέση. Πέτυχε 7 νίκες, 3 ισοπαλίες και έχασε 16 φορές. Πέτυχε 27 γκολ και δέχτηκε 51 με τα εξής αποτελέσματα. ΑΕΛ 4-5 / 0-2, Αλκή 0-1 / 0-5, Ανόρθωση 1-1 / 1-0, Απόλλων 3-2 / 0-6, Άρης 5-2 / 0-1, ΑΣΙΛ 2-3 / 1-2, Διγενής 0-3 / 1-1, ΕΠΑ 0-2 / 2-1, Ευαγόρας 2-0 / 0-0, Ολυμπιακός 0-1 /1-2, Ομόνοια 1-0 / 0-4, ΕΝΠ 2-0 / 0-3, ΠΟΛ 0-2 / 1-2.

Οι ποδοσφαιριστές που αγωνίστηκαν για τη Νέα Σαλαμίνα τα χρόνια μετά την εισβολή ήταν: Κουγκάς, Φαντάρος, Τσούκκας, Άγγελος, Π. Φώκκης, Μάλος, Λούκας, Θωμάς, Βιολάρης, Μωυσής, Κ. Ιωάννου, Σιέλης, Θουκυδίδης,  Π. Θεοφάνους, Μήτσιος, Σακκάς, Μίτας, Λ. Κότροφος, Κουννής, Κίκης, Ηλίας, Μιχαλάκης, Γρίβας, Παυλάκης, Φύτας, Αρτέμης, Καλλής, Χριστοφόρου.

FLASH BACK
Διγενής και ΑΣΙΛ το '74.
Τα πράγματα ήταν ακόμη πιο δύσκολα για τις άλλες δύο πιο «μικρές» προσφυγικές ομάδες της Α΄ Κατηγορίας, τον ΑΣΙΛ Λύσης και τον Διγενή Μόρφου. Ο διασκορπισμός μελών, φίλων και αθλητών δεν άφηνε πολλά περιθώρια οργάνωσης. Ο ΑΣΙΛ είχε κατακτήσει το πρωτάθλημα 2ης κατηγορίας και επέστρεψε στην 1η Κατηγορία. Έδρα του μετά την εισβολή ήταν αρχικά το Τσίρειο, αλλά σύντομα μεταφέρθηκε στη Λάρνακα, όπου είχαν εγκατασταθεί οι περισσότεροι Λυσιώτες. Ο Διγενής, από την  άλλη, επέλεξε σαν βάση του τη Λευκωσία. Στο ειδικό πρωτάθλημα '74-'75, ο ΑΣΙΛ τερμάτισε στη 12η θέση, έχοντας 17 βαθμούς, απότοκο 7 νικών, τριών ισοπαλιών, ενώ έχασε στα υπόλοιπα 16 παιχνίδια. Είχε συντελεστή τερμάτων 34-81 (η χειρότερη άμυνα). Ο Διγενής τερμάτισε μία θέση πιο κάτω, στη 13η, μαζεύοντας 14 βαθμούς και ξεπερνώντας κατά έναν τον ουραγό Ευαγόρα. Σημείωσε τρεις νίκες, έφερε 8 ισοπαλίες και έχασε 15 φορές. Πέτυχε 21 γκολ και δέχτηκε 56. Προπονητής του ΑΣΙΛ ήταν αρχικά ο Πανίκος Ιακώβου και τον αντικατέστησε ο Κωστάκης Κοκκινής. Οι Δώρος, Στάσος, Φλώρης, Παρπούνας, Λάρκου, Βασιλείου, Χριστόφορος, Παναγίδης, Σώτος, Ντάκκας, Κουής, Παντελάκης, Κόκκινος, Τούγκος, Ψαριάς, Αλεξάνδρου, Κ. Κοκκινής και Μ. Κοκκινής ήταν οι ποδοσφσιριστές.

Στον Διγενή αρχικά προπονητής ήταν ο Κώστας Ταλιάνος, αργότερα ανέλαβε και ο αρχηγός της ομάδας Χ. Χαριλάου, ενώ την ομάδα απάρτιζαν οι: Ζαντής, Ευθυμίου, Χαμπής, Εξαδάχτυλος, Γκούρας, Μ. Σκαπούλλης, Ροβέρτος, Συμεωνίδης, Λουκά, Πάκκος, Σιαντρής, Κωσταρής, Παπαγιάννης, Λεωνίδας, Σιάρπελ, Ευσταθίου, Τσίγγης.
Η φωτογραφία είναι από τον αγώνα Διγενή - Νέας Σαλαμίνας την περίοδο 1974-1975.