Σε μία φωτογραφία από τους Αγώνες του 1932, η Στέλλα Βαλασίεβιτς ή Ουόλς, όπως την έλεγαν στις ΗΠΑ, ποζάρει αγέλαστη μπροστά στα προπύλαια του «Κολοσσαίου» του Λος Άντζελες. Ποιο τρομερό μυστικό την εμπόδιζε να χαμογελάσει πλατιά μετά τον θρίαμβό της στα 100 μέτρα;
Η Στανισλάβα (ή Στάσια) Βαλασίεβιτς γεννήθηκε στο Ρίπιν της Πολωνίας, στις 3 Απριλίου του 1911. Ηταν ακόμα βρέφος όταν η οικογένειά της αποφάσισε να αναζητήσει το «αμερικανικό όνειρο» στο Κλίβελαντ. Το επώνυμο Βαλασίεβιτς παραήταν δύσκολο για τους Αμερικανούς. Σύντομα, η φτωχή οικογένεια από την ανατολική Ευρώπη το απλοποίησε σε Ουόλς. Έτσι ήταν πιο εύκολο να βρουν δουλειά τα μέλη της.
Η μικρή Στέλλα έτρεχε σαν τον άνεμο. Το 1930 έγινε η πρώτη γυναίκα που γκρέμισε το φράγμα των 11 δευτερολέπτων στις 100 γυάρδες. Η Ερασιτεχνική Ομοσπονδία Αθλητισμού των ΗΠΑ την πλησίασε και της πρότεινε μια θέση στην Ολυμπιακή Ομάδα που προετοιμαζόταν για τους Αγώνες του 1932 στο L.A. Αλλά η μετανάστρια από την Πολωνία δεν είχε μυαλό για τρέξιμο. Η οικονομική ύφεση οδήγησε την Εταιρεία Σιδηροδρόμων της Νέας Υόρκης σε χρεοκοπία και τους υπαλλήλους της στην ανεργία. Ανάμεσά τους ήταν η φτεροπόδαρη Στέλλα Ουόλς.
«Μη στενοχωριέσαι, θα σου βρούμε δουλειά στο Τμήμα Ψυχαγωγίας του Δήμου του Κλίβελαντ», της υποσχέθηκαν οι ιθύνοντες. Το σχέδιο προσέκρουσε στους αυστηρούς κανονισμούς της εποχής: «Οποιος εργάζεται έμμισθα σε εταιρεία που έχει σχέση με τη σωματική αγωγή και τις αθλοπαιδιές θεωρείται επαγγελματίας, και χάνει το δικαίωμα συμμετοχής στους Ολυμπιακούς Αγώνες», προειδοποιούσαν τα ψιλά γράμματα.

Με την Πολωνία
Όταν η Στέλλα βαρέθηκε τα τερτίπια της γραφειοκρατίας και τις υποσχέσεις των μεγαλόσχημων, πήρε μιαν απόφαση που έμελλε να της αλλάξει τη ζωή. Θα έπαιρνε μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες με τα χρώματα της πραγματικής της πατρίδας.
Η ένδειξη στο στήθος της 21χρονης αθλήτριας γράφει: «Polska». Πολωνία. Χάρη στην πρωτοβουλία του πολωνικού προξενείου στη Νέα Υόρκη, η Στέλλα Ουόλς ξανάγινε Στανισλάβα Βαλασίεβιτς εν μιά νυκτί. Τα χαρτιά που της έδιναν αμερικανική υπηκοότητα ετοιμάστηκαν 24 ώρες αργότερα, αλλά έμειναν στα αζήτητα για 15 χρόνια.

«Σαν άνδρας»
Στους Αγώνες του Λος Άντζελες, η Βαλασίεβιτς-Ουόλς δικαίωσε όσους έβλεπαν στο πρόσωπό της το γρηγορότερο κορίτσι της Γης. Έκοψε το νήμα των 100 μέτρων σε 11,9 δευτερόλεπτα, με διαφορά στήθους από την Καναδέζα Χίλντα Στράικ. Καθ' οδόν προς τον θρίαμβο, ισοφάρισε 3 φορές το παλαιό παγκόσμιο ρεκόρ. Σύμφωνα με την επίσημη αναφορά της καναδικής Ολυμπιακής αποστολής, η Στέλλα κέρδισε τον τελικό «τρέχοντας με εντυπωσιακές δρασκελιές, σαν άνδρας».
Χωρίς να το φαντάζονται, οι Καναδοί γραφιάδες κτύπησαν κέντρο. Τότε, όμως, κανένας δεν υποψιαζόταν ποιο ασύλληπτο μυστικό έκρυβε η «Στάσια». Πίσω στην πατρίδα της, το πλήθος την υποδέχτηκε με τιμές εθνικής ηρωίδας και η Πολωνία της απένειμε τον Χρυσό Σταυρό της Τιμής.
Όταν ταξίδεψε στο Βερολίνο για τους Αγώνες του εκκολαπτόμενου τρίτου Ράιχ, ο θόρυβος πίσω στις ΗΠΑ δεν είχε κοπάσει. «Εάν η Πολιτεία έδινε την παραμικρή σημασία στις γυναίκες αθλήτριες, η Ουόλς θα έτρεχε υπό την αμερικανική σημαία», φώναζαν οι φεμινίστριες της εποχής. Ο φάκελος με τα χαρτιά της θάφτηκε για τα καλά, οι δε Αμερικανοί βρήκαν στο πρόσωπο μιας αγρότισσας από το Μισούρι, ονόματι Ελεν Στίβενς, το κορίτσι που θα κοίταζε την Πολωνέζα προδότισσα στα μάτια. Πριν ταξιδέψει για τη Γερμανία, η Στίβενς κατέρριψε μερικά από τα ρεκόρ της Βαλασίεβιτς. «Ποια είναι αυτή η βλάχα που θα τα βάλει μαζί μου», αναρωτήθηκε φωναχτά η Βαλασίεβιτς.
Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος απομάκρυνε τη Βαλασίεβιτς και τη Στίβενς από τα στάδια. Όταν οι Ολυμπιάδες επέστρεψαν στο προσκήνιο, καμία από τις δύο δεν συνέχιζε την ενεργό δράση. Πάντως, η Πολωνέζα κράτησε το παγκόσμιο ρεκόρ των 200 μέτρων (τα οποία πρωτομπήκαν στο Ολυμπιακό πρόγραμμα το 1948), με 23,6 δευτερόλεπτα, μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '50.
Ο επίλογος στην αντιπαλότητα ανάμεσα στις δύο κοπέλες γράφτηκε δεκαετίες αργότερα, με τρόπο ειρωνικό και συνάμα τραγικό. Τις μέρες των Αγώνων του Βερολίνου, ένας Πολωνός δημοσιογράφος έγραψε με παρρησία ότι η Στίβενς δεν ήταν γυναίκα, αλλά άνδρας. Οι Γερμανοί διοργανωτές ανέλαβαν δράση χωρίς χρονοτριβή και απάντησαν στις εικασίες με επίσημη ανακοίνωση: «Μετά τη διεξαγωγή τεστ φύλου, είμαστε σε θέση να διαβεβαιώσουμε ότι η Ολυμπιονίκης των 100 μέτρων κυρία Στίβενς είναι γυναίκα».

Η μεγάλη αποκάλυψη
Σαράντα τέσσερα χρόνια αργότερα, στις 4 Δεκεμβρίου 1980, η Στέλλα Βαλασίεβιτς-Ουόλς έγινε αθώο θύμα μιας ένοπλης ληστείας κοντά στο σπίτι της, στο Κλίβελαντ. Είχε πάει σε ένα πολυκατάστημα για να αγοράσει κορδέλες, ώστε να βοηθήσει στη διακόσμηση μιας δεξίωσης που θα δινόταν προς τιμήν της Εθνικής μπάσκετ της Πολωνίας, όταν άγνωστοι προσπάθησαν να ληστέψουν το μαγαζί. Η Στέλλα πυροβολήθηκε στο πάρκινγκ και πέθανε ακαριαία. Όταν ο ιατροδικαστής προχώρησε σε νεκροψία, τα ευρήματά του τον άφησαν με το στόμα ανοιχτό.
Η Στανισλάβα Βαλασίεβιτς ή Στέλλα Ουόλς ήταν άνδρας. Σύμφωνα με την έκθεση που ακολούθησε, η Ολυμπιονίκης του 1932 είχε «μωσαϊκισμό» ή «χιμαιρισμό». Στο DNA της υπήρχαν όχι μόνον αρσενικά χρωμοσώματα, αλλά και θηλυκά. Στο μαλακό της υπογάστριο υπήρχε ένα μικροσκοπικό πέος και όρχεις αντίστοιχου μεγέθους, αλλά καθόλου θηλυκά αναπαραγωγικά όργανα!
Το κορίτσι που κατέκτησε δύο Ολυμπιακά μετάλλια, κατέρριψε 11 παγκόσμια ρεκόρ και κέρδισε 41 τίτλους της ερασιτεχνικής Ομοσπονδίας των ΗΠΑ στα δύσκολα χρόνια πριν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν στην πραγματικότητα αγόρι. Ένα αγόρι που έτρεχε δίπλα στις κοπέλες, δεν άρεσε σε κανέναν άνδρα και δεν χαμογελούσε σχεδόν ποτέ.

H Στέλα Ουόλς σε αριθμούς     
Γεννήθηκε: 3 Απριλίου 1911 στο Βιέρχοβεντς
Πέθανε: 4 Δεκεμβρίου 1980 στο Κλίβελαντ
Εθνικότητα: Πολωνέζα/Αμερικανίδα
Αγώνισμα: Σπριντ, άλματα, ρίψεις
Συμμετοχή σε Ολυμπιακούς Αγώνες
1932 (Λος Άντζελες): 1η στα 100μ (11.9, παγκόσμιο ρεκόρ) και 6η στο δίσκο (33μ60)
1936 (Βερολίνο): 2η στα 100μ (11.7)