Εν μέσω έντονου παρασκηνίου ξεκινούν επίσημα οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες
To παραθαλάσσιο Σότσι γίνεται θέατρο της διεθνούς σκηνής σε κάθε πιθανό επίπεδο, με τους πιο πολιτικούς Χειμερινούς Ολυμπιακούς των τελευταίων δεκαετιών

Προειδοποιήσεις των ΗΠΑ για κίνδυνο τρομοκρατικών επιθέσεων ακόμη και με σωληνάρια οδοντόκρεμας, επικρίσεις στη Μόσχα και μηνύματα καταδίκης της νομοθεσίας εναντίον των ομοφυλόφιλων, «λειψές» πολιτικές αντιπροσωπίες και συναντήσεις για την Ουκρανία: To παραθαλάσσιο Σότσι γίνεται θέατρο της διεθνούς σκηνής σε κάθε πιθανό επίπεδο, με τους πιο πολιτικούς Χειμερινούς Ολυμπιακούς των τελευταίων δεκαετιών.

Τον χορό άνοιξε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν, με τη χθεσινή ομιλία του στη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ). Ο Μπαν αναφέρθηκε εκτενώς στο ζήτημα των δικαιωμάτων των ομοφυλοφίλων στην ομιλία του. Αν και ορισμένα προκριματικά έχουν ήδη ξεκινήσει, οι Αγώνες αρχίζουν με την τελετή έναρξης την Παρασκευή. Τη σκιά του σε κάθε διεθνή διοργάνωση από το 2001 και έπειτα ρίχνει πάντοτε ο φόβος της τρομοκρατίας, αλλά μετά το Βόλγκογκραντ η ανησυχία είναι μεγαλύτερη και τα μέτρα ασφαλείας εντονότερα για τους Αγώνες που ξεκινούν επίσημα σήμερα Παρασκευή.

Σωληνάρια οδοντόκρεμας…
Οι δύο αιματηρές επιθέσεις στο Βόλγκογκραντ, τις οποίες ακολούθησαν ανοικτές απειλές ισλαμιστικών αποσχιστικών κινημάτων του Καυκάσου συγκεκριμένα για το Σότσι, έχουν ανεβάσει στο κόκκινο την ετοιμότητα των ρωσικών δυνάμεων.

Η επιφυλακή δεν περιορίζεται εντός της ρωσικής ομοσπονδίας: Oι αμερικανικές Αρχές απηύθυναν χθες προειδοποίηση-υπενθύμιση στις αεροπορικές εταιρείες για τον κίνδυνο τρομοκρατικής επίθεσης που μπορεί να κρύβεται ακόμη και στις πιο αθώες επισκευές επιβατών. Ανάμεσά τους, τόνισε το αμερικανικό υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας, είναι και τα σωληνάρια οδοντόκρεμας που μπορεί να έχουν «γεμιστεί» με εκρητική ύλη. Το αμερικανικό υπουργείο υπογράμμισε ότι ο «συναγερμός για τις οδοντόκρεμες» αφορά ιδιαίτερα τις πτήσεις από και προς τη Ρωσία κατά τη διάρκεια των Αγώνων. Τόνισε πάντως πως δεν έχει υπόψη του συγκεκριμένη απειλή.

Στο Σότσι έχουν αναπτυχθεί 37.000 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, ενώ σε ετοιμότητα βρίσκονται μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πλοία του πολεμικού ναυτικού. Ο Ρώσος αναπληρωτής πρωθυπουργός Ντμίτρι Κόζακ είπε πως η ασφάλεια «των κατοίκων και των επισκεπτών είναι εγγυημένη», λέγοντας πως οι ρωσικές υπηρεσίες συνεργάζονται με «τους εταίρους τους από την Ευρώπη και τη βόρεια Αμερική». Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεσμεύτηκε ότι το Σότσι θα βρίσκεται υπό «ατσάλινο κλοιό ασφαλείας».

«Εκεχειρία»
Ήδη σε χθεσινή του επίσημη ανακοίνωση το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών έκανε έκκληση για εκεχειρία στη διάρκεια των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων στο Σότσι. "Η έκκλησή μας απευθύνεται κυρίως στις αντιμαχόμενες πλευρές στη συριακή σύγκρουση, που απειλεί να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή", αναφέρει το υπουργείο σε χθεσινή του ανακοίνωση. Παράλληλα ανακοινώθηκε ότι η Συρία δεν συμμετέχει με αποστολή της στους Ολυμπιακούς.

Οι ελευθερίες στη Ρωσία
Η πολιτική συζήτηση γύρω από το Σότσι έχει καταλήξει να περιστρέφεται γύρω από τις ελευθερίες στη Ρωσία. Οι πρόσφατες απελευθερώσεις κρατουμένων, όπως οι Pussy Riot ή του Χοντορκόσκφι, έχουν ερμηνευτεί στη Δύση ως μέρος γενικότερων κινήσεων «καλής θέλησης» του Κρεμλίνου ενόψει των Αγωνών, ενώ τους τελευταίους μήνες οι επικρίσεις επικεντρώνονται ιδιαίτερα στο ζήτημα των ίσων δικαιωμάτων στη ρωσική κοινωνία - με αφορμή φυσικά και τον πρόσφατο νόμο που ποινικοποιεί την «γκέι προπαγάνδα».

Στο ζήτημα αναφέρθηκε εμμέσως και ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν στο μήνυμά του στη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή την Πέμπτη. «Πρέπει να υψώσουμε τη φωνή μας εναντίον των επιθέσεων σε λεσβίες, γκέι, αμφιφυλόφιλους και διεμφυλικούς», είπε ο Μπαν Κι Μουν, λέγοντας πως «πρέπει να αντιταχθούμε στις συλλήψεις, τις φυλακίσεις και τις διακρίσεις στους περιορισμούς που υφίστανται», τόνισε ο ΓΓ του ΟΗΕ.

Εκδηλώσεις οι ομοφυλόφιλοι
Ήδη, την Τετάρτη, ακτιβιστές σε όλο τον κόσμο για τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων πραγματοποίησαν συντονισμένες διαδηλώσεις σε 19 πόλεις, ζητώντας από τους χορηγούς των Αγώνων να εκφραστούν κατά του επίμαχου ρωσικού νόμου της Ρωσίας. Οι διαδηλώσεις είχαν διοργανωθεί από την Παραγουάη μέχρι τη Ρωσία και από τον Καναδά μέχρι το Ισραήλ. Την Πέμπτη, στον βρετανικό Guardian δημοσιεύτηκε σύντομη ανοικτή επιστολή, με τις υπογραφές 200 συγγραφέων, σκηνοθετών και καλλιτεχνών που καλούν τη Ρωσία να «αποσύρει τους νόμους που πνίγουν την ελευθερία έκφρασης» και να «αναγνωρίσει τις διεθνείς υποχρεώσεις της και για τα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα, την ελευθερία γνώμης, έκφρασης και πεποιθήσεων».

«Μία υγιής δημοκρατία ακούει τις ανεξάρτητες φωνές όλων των πολιτών της», υπογραμμίζεται. Το ζήτημα δεν έχει αφήσει αλώβητο ούτε το πάντοτε ευαίσθητο ζήτημα των αντιπροσωπιών που θα στείλουν οι ξένες κυβερνήσεις.

Επικεφαλής, για παράδειγμα, της αμερικανικής αντιπροσωπίας θα είναι δύο λεσβίες αθλήτριες, η τενίστρια Μπίλι Τζιν και η αθλήτρια του Χόκεϊ, Κέιτλιν Κόου. Ο Λευκός Οίκος υπογράμμισε πως η επιλογή έγινε ενσυνείδητα.

Ηχηρές απουσίες
Σε γενικότερο διπλωματικό επίπεδο, μία κάποια σημασία προσδίδεται και στις ηχηρές απουσίες από το Σότσι. Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα δεν θα παραστεί στους Αγώνες (η Αμερικανίδα πρώτη κυρία είχε πάει στο Λονδίνο), όπως ούτε και οι πρόεδροι Γαλλίας και Γερμανίας. Αντιθέτως, στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς θα πάει ο Ιταλός πρωθυπουργός Ενρίκο Λέτα - ο οποίος όμως δήλωσε: «Πηγαίνω στο Σότσι για να υπερασπιστώ τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων». Η απόφασή του έχει προκαλέσει συζητήσεις στη Ρώμη. Αναλόγως θα κινηθεί η Νορβηγία, η οποία θα στείλει ως επικεφαλής της αντιπροσωπίας τον υπουργό Υγείας Μπεντ Χαγέρ με τον συζύγό του, τον Νταγκ Σόλβανγκ.

Η ουκρανική κρίση
Από το Σότσι όμως δεν θα λείψει και ένα από τα πλέον φλέγοντα ζητήματα για την Ευρώπη: Η ουκρανική κρίση. Η συγκυρία των Ολυμπιακών Αγώνων έχει αρκετές φορές θεωρηθεί ότι επηρεάζει τη ρωσική στάση απέναντι στις διαδηλώσεις στο Κίεβο (περιορίζοντας, κατά τα όσα υποστηρίζουν σποραδικά οι ευρωπαϊκές εφημερίδες, το περιθώριο επέμβασής της πριν από τη λήξη τους), ενώ στο Σότσι θα βρεθεί την Παρασκευή και ο Ουκρανός πρόεδρος Βίκτορ Γιανουκόβιτς.
Στη συνάντηση που θα έχει με τον Πούτιν θα κυριαρχήσουν βεβαίως οι επόμενες κινήσεις της ουκρανικής προεδρίας ενώπιον της πολιτικής κρίσης.

Διπλωματική αβρότητα για τις Pussy Riot
Σε συναγωνισμό διπλωματικής αβρότητας επιδόθηκαν οι πρέσβεις ΗΠΑ και Ρωσίας στα Ηνωμένα Έθνη για την «υπόθαλψη» των Pussy Riot από την Ουάσιγκτον.
Η μίνι κόντρα αντανακλά το ψυχρό κλίμα μεταξύ των δύο πλευρών με τη ρωσική. Τη διαμάχη ξεκίνησε η πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ Σαμάνθα Πάουερς, που έγραψε στο twitter τις εντυπώσεις της από τη συνάντηση με τα δύο μέλη των Pussy Riot, Μαρία Αλεχίνα και Ναντέζα Τολοκονίκοβα. «Συνάντησα δύο γενναίες "ταραξίες"», ανέφερε η Πάουερς. «Τις ρώτησα αν φοβούνται τη φυλακή. Απάντησαν: Όχι, στη φυλακή είδαμε τρομακτικές συνθήκες, είναι πεδίο των ανθρώπινων δικαιωμάτων», συνέχισε.

Για την αναφορά ρωτήθηκε ο Ρώσος πρέσβης στον ΟΗΕ Βιτάλι Τσούρκιν, που αντέδρασε με διπλωματικότατο σαρκασμό. «Τι, δεν μπήκε στο συγκρότημα [η Πάουερς];» ρώτησε, προκαλώντας τα γέλια των δημοσιογράφων (πιθανόν και της ίδιας της Πάουερς όταν το έμαθε). «Θα περίμενα από την Αμερικανίδα πρέσβειρα να τις προσκαλέσει για παράσταση στον Εθνικό Καθεδρικό στην Ουάσιγκτον, αυτό περιμένω. Ίσως διοργανώσουν και μία παγκόσμια περιοδεία στον καθεδρικό του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη, μετά ίσως στη Μέκκα στη Σαουδική Αραβία και τέλος ένα γκαλά στο Τείχος των Δακρύων στην Ιερουσαλήμ», είπε ο Ρώσος πρέσβης.
«Η Αμερικανίδα πρέσβειρα θα με απογοητεύσει εάν κάνει κάτι λιγότερο», κατέληξε.

Η Πάουερς επέστρεψε με νέο tweet: «Πρέσβη Τσούρκιν, θα ήταν τιμή μου να κάνω περιοδεία με τις Pussy Riot, μία ομάδα κοριτσιών που λένε τη γνώμη τους και υποστηρίζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Θα έρθετε μαζί μας;». «Δεν μπορώ να τραγουδήσω, αλλά αν με δεχθούν οι Ρussy Riot, η πρώτη μας συναυλία θα γίνει για τους πολιτικούς κρατούμενους στη Ρωσία», κατέληξε η Αμερικανίδα πρέσβειρα.