Καμία πλευρά δεν υποχωρεί για να σταματήσει ο συριακός εμφύλιος
«Ο Άσαντ δεν φεύγει», δήλωσε ο Σύρος Υπουργός Πληροφόρησης, ενώ ο αντιπρόσωπος της αντιπολίτευσης ξεκαθάρισε ότι δεν συζητά καν την παραμονή του Προέδρου

Στο τραπέζι της διάσκεψης της Γενεύης μεταφέρθηκε χθες ο συριακός εμφύλιος, με τη συριακή κυβέρνηση και την αντιπολίτευση να εξαπολύουν εκατέρωθεν βαριές κατηγορίες σε εξαιρετικά φορτισμένη ατμόσφαιρα. Καμία πλευρά δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να υποχωρήσει, καθώς καμία πλευρά μάλλον δεν είναι επί του πεδίου αρκετά απελπισμένη για να υποχωρήσει. Ωστόσο, ουδείς ανέμενε στη χθεσινή πρεμιέρα της Γενεύης ΙΙ κάποιο «θαύμα», καθώς ζητούμενο ήταν να κλείσει η πρώτη ημέρα της διάσκεψης σε κλίμα που να επιτρέπει να προχωρήσει η απευθείας διαπραγμάτευση για το μέλλον του Άσαντ σε μία διαδικασία πολιτικής μετάβασης.

«Ο Άσαντ δεν φεύγει», δήλωσε ο Σύρος Υπουργός Πληροφόρησης, Ομαρά Ζοαμπί, μιλώντας στους δημοσιογράφους στο περιθώριο της συνόδου στο ελβετικό θέρετρο Μοντρέ, και ενώ είχαν προηγηθεί ο οργισμένες ομιλίες του Σύρου ΥΠΕΞ και του επικεφαλής του συνασπισμού της συριακής αντιπολίτευσης Αχμάντ Τζάρμπα.

Επί τάπητος στο Μοντρέ τίθεται η συμφωνία της πρώτης διάσκεψης της Γενεύης σχετικά με σχέδιο πολιτικής μετάβασης στη Συρία, και κεντρικό ζήτημα είναι ο ρόλος του Μπασάρ αλ-Άσαντ στη διαδικασία. Τον λόγο έλαβαν διαδοχικά χθες στο Μοντρέ οι Υπουργοί Εξωτερικών 40 κρατών πριν μεταφερθεί αύριο Παρασκευή η διάσκεψη στη Γενεύη για τις πρώτες απευθείας συνομιλίες μεταξύ συριακής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης από την έναρξη του εμφυλίου πολέμου, σε μία διαπραγμάτευση που συνοδεύεται από χαμηλές προσδοκίες.

Θέλουν να φύγει
Ο αντιπρόσωπος της συριακής αντιπολίτευσης ξεκαθάρισε μιλώντας στο Μοντρέ ότι δεν πρόκειται να γίνει δεκτή καμία συμφωνία που να προβλέπει την παραμονή του Μπασάρ αλ-Άσαντ. Και ενώπιον όλων έδειξε μία από τις φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στην έκθεση που μιλά για συστηματικά βασανιστήρια και εκτελέσεις 11.000 κρατουμένων από το καθεστώς Άσαντ. «Δεν μπορεί με κανένα τρόπο» να παραμείνει στην εξουσία ο Μπασάρ αλ-Άσαντ ήταν επίσης η δήλωση του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Τζον Κέρι στο Μοντρέ. Ταυτόσημη η θέση της Σαουδικής Αραβίας, με τον πρίγκιπα Σαούντ αλ-Φαϊζάλ να τονίζει ότι κανένας ρόλος δεν μπορεί να υπάρξει για τον Άσαντ και όσους από το καθεστώς «έχουν αίμα στα χέρια τους».

«Εσύ ζεις στη Νέα Υόρκη!»
Η Συρία θα κάνει ό,τι είναι δυνατό για να υπερασπιστεί τον εαυτό της με τους τρόπους που θεωρεί κατάλληλους, ήταν η απάντηση του Σύρου Υπουργού Εξωτερικών Ουαλίντ Μουαλέμ, ο οποίος και διεμήνυσε: «Κανένας δεν μπορεί να παράσχει ή να αποσύρει τη νομιμοποίηση του Σύρου Προέδρου παρά μόνον οι ίδιοι οι Σύροι. Είναι δικαίωμά τους και καθήκον τους».

Ενδεικτικός του εξαιρετικά τεταμένου κλίματος ήταν ο διαπληκτισμός του Σύρου Υπουργού Εξωτερικών με τον προεδρεύοντα της συνόδου, Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Μπαν Κι-μουν, ο οποίος επιχείρησε να τον διακόψει όταν εξαντλήθηκε ο προκαθορισμένος χρόνος ομιλίας του στο βήμα. «Εσύ ζεις στη Νέα Υόρκη, εγώ στη Συρία. Έχω το δικαίωμα να παρουσιάσω τη συριακή εκδοχή εδώ. Έπειτα από τρία χρόνια πόνου, είναι δικαίωμά μου», δήλωσε. «Ορισμένες χώρες που συμμετέχουν στη διάσκεψη έχουν βάψει τα χέρια τους με αίμα», συνέχισε ο Μουαλέμ, αποκαλώντας τη συριακή αντιπολίτευση προδότες.

Δεν είπαν ούτε το όνομά του!
Η δημόσια τηλεόραση της Συρίας μετέδωσε την ομιλία του ηγέτη της συριακής αντιπολίτευσης Άχμαντ Τζάρμπα προβάλλοντας ταυτόχρονα εικόνες από τα «τρομοκρατικά εγκλήματα» που έχουν διαπραχθεί στη χώρα από τους αντάρτες.

Η τηλεόραση δεν ανέφερε καθόλου το όνομα του Τζάρμπα, ούτε έγραψε στο κρόουλ τα σημαντικότερα σημεία της ομιλίας του, όπως έκανε για τους περισσότερους άλλους ομιλητές που συμμετείχαν στη σύνοδο του Μοντρέ. Στο κάτω μέρος της οθόνης κατά τη διάρκεια της ομιλίας του ηγέτη της αντιπολίτευσης είχαν παραμείνει οι δηλώσεις που έκανε νωρίτερα ο Υπουργός Εξωτερικών της Συρίας. Η οθόνη ήταν χωρισμένη στα δύο: στη δεξιά πλευρά προβαλλόταν η ομιλία του Τζάρμπα, με τίτλο «Μοντρέ, Ελβετία» και στην αριστερή εικόνες με πτώματα και καταστροφές και τίτλο «Τρομοκρατικά εγκλήματα στη Συρία».

Η θέση της Ευρώπης
Από ευρωπαϊκής πλευράς στη διάσκεψη, ο Γάλλος Υπουργός Εξωτερικών Λοράν Φαμπιούς ζήτησε από το βήμα να υπάρξει άμεση κατάπαυση του πυρός στη Συρία και να ανοίξουν ανθρωπιστικοί διάδρομοι για να παρασχεθεί βοήθεια στους αμάχους.

Ο Γερμανός ομόλογός του Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαγερ προειδοποίησε πάντως στο περιθώριο της συνόδου ότι δεν πρέπει να αναμένεται ένα «θαύμα» από τη συνάντηση αυτή, ωστόσο επισήμανε πως ήδη «υπήρξε μία μικρή πρόοδος καθώς είναι η πρώτη φορά που τα μέρη είναι παρόντα στη Συρία, κάθονται μέσα στην ίδια αίθουσα».
Ζητούμενο της χθεσινή μέρας, όπως επισήμανε και ο ίδιος ο Στάινμαγερ, είναι στο τέλος της να έχει υπάρξει ένα αποτέλεσμα που να επιτρέπει συνέχιση των διαπραγματεύσεων.

Φάνηκε από την αρχή
ΠΑΝΤΩΣ με την έναρξη φάνηκαν οι τεράστιες δυσκολίες της «Γενεύης ΙΙ» για τη Συρία, με την αντιπολίτευση να απορρίπτει συμφωνία που δεν θα προβλέπει αποχώρηση του Άσαντ και τη συριακή κυβέρνηση να υπογραμμίζει πως «μόνο ο συριακός λαός μπορεί να αφαιρέσει τη νομιμοποίηση του Προέδρου».

«Τεράστιες αλλά όχι ανυπέρβλητες» οι δυσκολίες, λέει ο Γ.Γ. του ΟΗΕ, αντιμετώπιση της τρομοκρατίας προτάσσει η Ρωσία, σε μεταβατικό σχήμα χωρίς τον Άσαντ καλούν οι ΗΠΑ. Λάβρος κατά των χωρών που υποστηρίζουν «τρομοκράτες που θέλουν να γυρίσουν τη Συρία στον μεσαίωνα» ο Σύρος Υπουργός Εξωτερικών, δείχνοντας τις χώρες του Κόλπου αλλά και κατονομάζοντας τον Ερντογάν. Κηρύσσοντας την έναρξη της διάσκεψης, ο Γ.Γ. του ΟΗΕ κάλεσε και τις δύο πλευρές να εμπλακούν σοβαρά στις συνομιλίες, λέγοντας πως οι προκλήσεις είναι «τεράστιες αλλά όχι ανυπέρβλητες». Ο Μπαν Κι-Μουν κάλεσε, επίσης, να δοθεί πρόσβαση στις πολιορκημένες πόλεις στη Συρία.

Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ τόνισε ότι η διάσκεψη πρέπει να φέρει αποτελέσματα στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Υπογράμμισε δε ότι η εσωτερική συριακή αντιπολίτευση πρέπει να είναι μέρος του εθνικού συριακού διαλόγου αλλά και το Ιράν πρέπει να είναι μέρος του διεθνούς διαλόγου - καλώντας επίσης «εξωτερικούς παίκτες» να μην επεμβαίνουν στα εσωτερικά της Συρίας.
Ο Υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι των ΗΠΑ τόνισε ότι η εξέγερση στη Συρία ξεκίνησε με ειρηνικές διαδηλώσεις, στις οποίες η κυβέρνηση απάντησε με βία. «Η κυβέρνηση του Άσαντ δεν μπορεί με κανέναν τρόπο να είναι μέρος της μεταβατικής κυβέρνησης, όπως και καμία πλευρά που έχει διαπράξει βιαιοπραγίες», τόνισε.

Περιορισμένες προσδοκίες
Οι διοργανωτές έχουν συγκαλέσει τη διάσκεψη ως «μόνη ελπίδα» για πολιτική διέξοδο από τον εφιαλτικό συριακό εμφύλιο, στη βάση του σχηματισμού μεταβατικής κυβέρνησης με πλήρεις εκτελεστικές εξουσίες. Η διάσκεψη είναι καρπός της πρωτοβουλίας ΗΠΑ και Ρωσίας και ακόμη και η διενέργειά της ήταν τεράστια πρόκληση. Από την πλευρά των Σύρων αντικαθεστωτικών, προσέρχεται ο «Εθνικός Συριακός Συνασπισμός», που απαρτίζεται από αυτοεξόριστα κόμματα συριακής αντιπολίτευσης. Οι αμφιβολίες για την πραγματική επιρροή του Συνασπισμού στις πολυάριθμες, ετερόκλητες ομάδες αναρτών αλλά και ακραίων ισλαμιστών που βρίσκονται στο συριακό έδαφος μαζί με τις επιφυλάξεις για τις προθέσεις του συριακού καθεστώτος στο Μοντρέ περιορίζουν τις προσδοκίες από τη διάσκεψη.

Απορρίπτουν τα βασανιστήρια
Την ώρα που βρισκόταν σε εξέλιξη η διεθνής διάσκεψη της Γενεύης για τον εμφύλιο στη Συρία, πίσω στη Δαμασκό η κυβέρνηση Άσαντ απέρριψε το πόρισμα για τα συστηματικά βασανιστήρια στα οποία έχουν επιβληθεί τουλάχιστον 11.000 κρατούμενοι. Για «έλλειψη αντικειμενικότητας και επαγγελματισμού» από πλευράς όσων το συνέταξαν έκανε λόγο ο Υπουργός Δικαιοσύνης της Συρίας.

«Το ότι δόθηκε στη δημοσιότητα το συγκεκριμένο πόρισμα μία ημέρα προτού ξεκινήσει η διάσκεψη, αποδεικνύει περίτρανα ότι στόχος της διάσκεψης είναι να υπονομευθεί ο στόχος της που δεν πρέπει να είναι άλλος από την ειρήνη στη Συρία», συνέχισε ο υπουργός. Τα στοιχεία που περιέρχονται στο πόρισμα εξετάστηκαν από τρεις νομικούς, πρώην εισαγγελείς στα διεθνή δικαστήρια για τη Γιουγκοσλαβία και τη Σιέρρα Λεόνε, οι οποίοι τα αξιολογούν ως αξιόπιστα και τα διαβίβασαν στον ΟΗΕ. Εάν ευσταθούν τα συμπεράσματα της έκθεσης, μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε κατηγορίες για τέλεση εγκλημάτων πολέμου.

Η έκθεση, έκτασης 31 σελίδων, συντάχθηκε με εντολή των Αρχών του Κατάρ, το οποίο υποστηρίζει τη συριακή αντιπολίτευση. Στις φρικιαστικές φωτογραφίες εμφανίζονται σοροί κρατουμένων των συριακών δυνάμεων ασφαλείας που έχουν κατά περιπτώσεις διάφορα τραύματα από βασανιστήρια, όπως σημάδια από στραγγαλισμό ή βγαλμένα μάτια. Τα περισσότερα πτώματα, που ανήκουν ως επί το πλείστον σε νεαρούς, είναι αποστεωμένα και δείχνουν να έχουν υποστεί μακρά περίοδο ασιτίας.

ΠΗΓΕΣ: AΠΕ, in.gr, Το Βήμα