Εφιάλτης η άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων στις ευρωεκλογές του Μαΐου

Η κρίση χρέους στην Ευρωζώνη έχει πλέον λάβει και τη μορφή μιας κρίσης δημοκρατικής νομιμοποίησης για το σύνολο της Ε.Ε.

Η ΜΑΡΙ ΛΕΠΕΝ φιλοδοξεί να πρωταγωνιστήσει στις επερχόμενες ευρωεκλογές με την αντιευρωπαϊκή συμμαχία της

Η Ευρώπη εξέρχεται σιγά-σιγά από την κρίση, αλλά με βαρύτατες απώλειες. Αυτές είναι μία βαριά τραυματισμένη εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων στην Ε.Ε. και μια ριζική μεταβολή του πολιτικού τοπίου στις χώρες της γηραιάς ηπείρου, όπου τα λαϊκιστικά κόμματα σαρώνουν για πρώτη φορά μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, εκμεταλλευόμενα ακριβώς αυτόν τον άνευ προηγουμένου ευρωσκεπτικισμό.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο ότι αυτό που ξεκίνησε πριν από τέσσερα χρόνια ως κρίση χρέους στην Ευρωζώνη έχει πλέον λάβει και τη μορφή μιας κρίσης δημοκρατικής νομιμοποίησης για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως θεσμού. Μάλιστα, σύμφωνα με το ινστιτούτο δημοσκοπήσεων Gallup, ο ευρωσκεπτικισμός δεν περιορίζεται στις χώρες που χτυπήθηκαν από απανωτά πακέτα λιτότητας, αλλά επεκτείνεται απ' άκρη σ' άκρη της Ευρώπης.

Φυσικά στον ευρωπαϊκό Νότο η δημοτικότητα της ευρωπαϊκής ηγεσίας βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση, καταγράφοντας το χαμηλότερο ποσοστό στην Ελλάδα, όπου από 60% το 2009, ακριβώς πριν ξεκινήσει η κρίση χρέους, έπεσε το 2013 στο 19%. Το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό αποδοχής εντοπίστηκε στην Κύπρο (21%), σύμφωνα με το Gallup. Μεγάλη πτώση, από 59% το 2008 σε 27% το 2013, έχει σημειώσει η αποδοχή των ευρωπαϊκών θεσμών και στην Ισπανία, μια χώρα που μετά τον θάνατο του Φράνκο και το τέλος της δικτατορίας του το 1975, είχε αγκαλιάσει θερμά την ευρωπαϊκή της ταυτότητα. Και στην Ιρλανδία, η οποία προσέφυγε σε πακέτο διάσωσης 67,5 δισ. ευρώ το 2011, η δημοτικότητα των Ευρωπαίων ηγετών έχει μειωθεί από 70% το 2008 σε 47% τον περασμένο χρόνο.

Κρίση αποδοχής και στον Βορρά

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι παρόμοιο φαινόμενο, αν και σε μικρότερη έκταση, παρατηρείται και σε χώρες του Βορρά που βρίσκονται είτε εντός είτε εκτός της Ζώνης του ευρώ. Τα ποσοστά αποδοχής των ηγετών της Ε.Ε. έπεσαν κατά 17 ποσοστιαίες μονάδες στη Σουηδία, κατά 14% στη Φινλανδία, κατά 11% στην Αυστρία και την Ολλανδία, 10% στη Δανία και 7% στη Βρετανία.

Στην απέναντι όχθη, με την πλειοψηφία των πολιτών τους να δηλώνουν εμπιστοσύνη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, βρίσκονται το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο, όπου βρίσκονται οι έδρες των ευρωπαϊκών οργάνων, αλλά και στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης που έχει ηγετικό ρόλο στη χάραξη της πολιτικής της Ε.Ε.

Εξαιρέσεις Βέλγιο και Γερμανία

Και με εξαίρεση το Λουξεμβούργο, όπου η εμπιστοσύνη στους ευρωπαϊκούς θεσμούς μειώθηκε από 74% σε 67%, στις άλλες δύο χώρες έχει οριακά... αυξηθεί μετά την κρίση, από 55% σε 56% στο Βέλγιο και από 56% σε 59% στη Γερμανία! Αξίζει να αναφερθεί το σχόλιο των «Financial Times» για τα αποτελέσματα της έρευνας του Gallup: «Δεν μπορείς να χτίσεις την Ε.Ε. σε τρεις χώρες. Οι πολιτικοί ηγέτες σε άλλες χώρες και σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα έκαναν ένα σοβαρό λάθος, αν υπολόγιζαν σε εύρωστες αγορές ομολόγων για να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη μεγάλης μερίδας του πληθυσμού της Ευρώπης».

Προβληματισμός στις Βρυξέλλες

Η άνοδος των ευρωσκεπτικιστικών κομμάτων στην Ευρώπη από κάθε ιδεολογικό χώρο, αλλά στην πλειονότητά τους από την ακροδεξιά, τρομάζει τις Βρυξέλλες εν όψει των ευρωεκλογών του Μαΐου, όπου εκτιμάται ότι θα λάβουν μεταξύ 20% και 30% των ψήφων. Εκτός από τα οικονομικά προβλήματα, την άνοδο των ακροδεξιών κομμάτων έχουν τροφοδοτήσει η έλλειψη εμπιστοσύνης στην Ε.Ε. που θα μεταφραστεί σε μεγάλη αποχή από τις κάλπες στις προσεχείς εκλογές και οι ανησυχίες των Ευρωπαίων πολιτών για το μεταναστευτικό πρόβλημα.

Πρώτο κόμμα στη Γαλλία είναι για πρώτη φορά στην ιστορία του το Εθνικό Μέτωπο, στο οποίο δημοσκοπήσεις δίνουν γύρω στο 25% και η ηγέτιδα του οποίου, η ακροδεξιά Μαρίν Λεπέν, δήλωσε χθες: «Περιμένω μόνον ένα πράγμα από το ευρωπαϊκό σύστημα: να εκραγεί». Μάλιστα μεγαλύτερη δυναμική στο ευρωσκεπτικιστικό κίνημα στην Ε.Ε. δόθηκε με τη συμμαχία της με τον Ολλανδό Χερτ Βίλντερς και το Κόμμα της Ελευθερίας του, το οποίο επίσης αναμένεται να λάβει πάνω από 20% τον Μάιο.

«Όχι στο ίδιο κρεβάτι»

Η Λεπέν ήθελε να εντάξει στη συμμαχία αντιευρωπαϊκών κομμάτων και τον Βρετανό Νάιτζελ Φάρατζ με το Κόμμα της Ανεξαρτησίας (UKIP), στο οποίο οι δημοσκοπήσεις δίνουν 17%, ωστόσο εκείνος αρνήθηκε να «κοιμηθεί στο ίδιο κρεβάτι» με τη Λεπέν, αν και ομολόγησε ότι αναπόφευκτα θα ψηφίσει με τον ίδιο τρόπο σε αρκετά ζητήματα. Ακόμα και στη Γερμανία, η νεοσύστατη Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) φαίνεται ότι φέτος θα μπει για πρώτη φορά στο Ευρωκοινοβούλιο.

«Χρειάζονται απαντήσεις»

Παρατηρώντας την εκρηκτική άνοδο των ευρωσκεπτικιστών ο βρετανικός Economist αναφέρθηκε σε «ευρωπαϊκά Κόμματα του Τσαγιού», παραλληλίζοντάς τα με το αμερικανικό κίνημα του Tea Party.

Το άρθρο τονίζει ότι το μάθημα που δίνουν οι ΗΠΑ είναι ότι «αν οι πολιτικοί της Ευρώπης δεν θέλουν οι "αντάρτες" να καθορίζουν την ημερήσια διάταξη, θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τα επιχειρήματά τους».

«Οι πολιτικοί πρέπει να εξηγήσουν τις δύσκολες επιλογές και να διαλύσουν τις παρεξηγήσεις. Η ενιαία αγορά της Ευρώπης είναι η πηγή της ευημερίας: μεγεθύνετέ την. Οι εργαζόμενοι από την Αν. Ευρώπη πληρώνουν περισσότερα σε κρατικά ταμεία απ' ό,τι παίρνουν από αυτά: Καλωσορίστε τους. Οι πολιτικοί που είναι έτοιμοι να μιλήσουν, θα διαπιστώσουν ότι οι περισσότεροι πολίτες μπορούν να αντέξουν την αλήθεια», γράφει.