Η «πολική δίνη» στις ΗΠΑ έχει στοιχίσει τη ζωή σε εννέα άτομα
Οι θερμοκρασίες που καταγράφονται στα αστικά κέντρα πλησιάζουν, όταν δεν καταρρίπτουν, τα ρεκόρ δεκαετιών

Η επέλαση της «πολικής δίνης» στις αμερικανικές Πολιτείες έχει στοιχίσει, την ημέρα του σφοδρότερου χτυπήματός της, τη ζωή σε τουλάχιστον εννέα άτομα, χωρίς να αφήνει αλώβητο ούτε τον συνήθως θερμό Νότο. Ο συνδυασμός εξαιρετικά χαμηλών θερμοκρασιών με τους ανέμους έχει παγώσει τις ΗΠΑ, ερημώνοντας τους δρόμους και προκαλώντας κίνδυνο σοβαρού κρυοπαγήματος ακόμη και με έκθεση μερικών λεπτών σε ανοικτό χώρο. Μέχρι στιγμής, έχουν επιβεβαιωμένα καταγραφεί τουλάχιστον εννέα θάνατοι που σχετίζονται με την επέλαση του ψύχους όπως αναφέρει το Reuters. Αρκετοί από αυτούς είναι άστεγοι που δεν πήγαν στα καταφύγια που άνοιξαν. Συνολικά, από το Σαββατοκύριακο, έχουν χάσει τη ζωή τους 21 άτομα εξατίας των ακραίων καιρικών συνθηκών.

Πρόβλημα στην ηλεκτροδότηση
Η απότομη βουτιά του υδραργύρου σε πολικά επίπεδα προβλέπεται ότι θα φτάσει την πτώση 14 με 19 βαθμών Κελσίου χαμηλότερα του συνηθισμένου από τα μεσοδυτικά μέχρι τα νοτιοανατολικά των ΗΠΑ. Το κρύο έχει επιβαρύνει το δίκτυο ηλεκτροδότησης σε διάφορα σημεία. Προβλήματα καταγράφονται ακόμη και στις κατά κανόναν «παντός καιρού» αξιόπιστες δημόσιες συγκοινωνίες: Τρία δρομολόγια μεγάλων αποστάσεων με προορισμό το Σικάγο κόλλησαν στις γραμμές εξαιτίας του πάγου, μένοντας ακινητοποιημένα τη νύχτα με 500 επιβάτες.

Οι θερμοκρασίες που καταγράφονται στα αστικά κέντρα πλησιάζουν, όταν δεν καταρρίπτουν, τα ρεκόρ δεκαετιών. Στο Σικάγο, ο υδράργυρος έπεσε στους -17 Κελσίου, στο Ντιτρόιτ στους -18, στο Πίτσμπουργκ στους -15, στην Ουάσιγκτον στους -7 και στη Βοστόνη στους -9. Το Κλίβελαντ είδε -24 βαθμούς Κελσίου, ρεκόρ ενάμιση αιώνα. Νοτιότερα, η Ατλάντα πέρασε τη δυσκολότερη χειμωνιάτικη ημέρα των τελευταίων πέντε δεκαετιών με -14 Κελσίου. Το κύμα ψύχους έφτασε, αρκετά εξασθενημένο, ακόμη και μέχρι τη Φλόριντα.

Διαταραχή πολικής δίνης
Περίπου ο μισός πληθυσμός των ΗΠΑ εκτιμάται ότι βρίσκεται από την Τρίτη υπό την απειλή μιας σπάνιας χιονοθύελλας, που έριξε τη θερμοκρασία κατά δεκάδες βαθμούς Κελσίου. Το φαινόμενο προκλήθηκε από διαταραχή της λεγόμενης πολικής δίνης, ενός ανέμου που κανονικά περικυκλώνει τον βόρειο πόλο και συγκρατεί το ψύχος παγιδευμένο στην Αρκτική. Οι πολικές δίνες είναι περιστρεφόμενες ζώνες χαμηλής ατμοσφαιρικής πίεσης, οι οποίες σχηματίζονται κάθε χειμώνα πάνω από τον βόρειο και τον νότιο πόλο και καταλαμβάνουν την τροπόσφαιρα (το χαμηλότερο τμήμα της ατμόσφαιρας) και μέρος της στρατόσφαιρας (το επόμενο στρώμα της ατμόσφαιρας).
Στην περιφέρεια κάθε δίνης πνέει ένας σταθερός άνεμος, ο οποίος πνέει από τη δύση προς την ανατολή στην περίπτωση του βόρειο ημισφαιρίου.

Θα γίνεται συχνά
Περιστασιακά, όμως, η πολική δίνη της Αρκτικής εξασθενεί, αφήνοντας τον παγωμένο αέρα να κατέβει προς τα νότια. Σύμφωνα με τη NASA, η πολική δίνη έχει μετακινηθεί νότια αρκετές φορές φέτος, αν και η τελευταία φορά είναι η χειρότερη. Στο παρελθόν, η δίνη έχει κατέβει νότια και στην περιοχή της Ευρώπης φέρνοντας σοβαρή κακοκαιρία. Σύμφωνα μάλιστα με το Scientific American, τις επόμενες δεκαετίες το φαινόμενο θα μπορούσε να γίνει πιο συχνό: Λόγω της κλιματικής αλλαγής, η έκταση του πάγου στην Αρκτική μειώνεται τα καλοκαίρια και αφήνει έτσι περισσότερο ηλιακό φως να απορροφηθεί από τη θάλασσα. Η επιπλέον θερμότητα ακτινοβολείται πίσω στην ατμόσφαιρα το καλοκαίρι, κάτι που μπορεί να διαταράξει την πολική δίνη και να τη φέρει νοτιότερα.