Η ανακοίνωση των Ισραηλινών εταίρων στην εκμετάλλευση του κοιτάσματος Λεβιάθαν του Ισραήλ -Avner, Delek Drilling και Ratio- στο χρηματιστήριο αξιών του Ισραήλ στις 5 Ιανουαρίου για την πώληση ποσότητας φυσικού αερίου από το κοίτασμα προς την Παλαιστινιακή Αρχή σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου κύκλου ενδιαφέροντος για την αξιοποίηση των τεραστίων ποσοτήτων φυσικού αερίου που βρίσκονται στο εν λόγω κοίτασμα. Η ανακοίνωση αναφέρει ότι ποσότητα 4.75 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου θα πωληθεί προς την παλαιστινιακή εταιρεία ηλεκτρισμού PPGC για χρήση του ως καύσιμο σε νέο ηλεκτροπαραγωγό σταθμό που θα ανεγερθεί στην πόλη Τζενίν της Δυτικής Όχθης, εκτιμώμενης αξίας 300 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η συμφωνία της κοινοπραξίας που έχει τα δικαιώματα στο Λεβιάθαν με την παλαιστινιακή εταιρεία ανέρχεται στο 1.2 δις δολάρια και εκτείνεται για περίοδο 20 ετών, ενώ με την ανακοίνωση της συμφωνίας οι μετοχές των ισραηλινών εταίρων στο Λεβιάθαν ανέβηκαν κατά 3% για την Ratio, 0,8% για την Avner και 0,3% για την Delek Drilling, ενώ οι μετοχές του Ομίλου Delek, που ελέγχει τις δυο τελευταίες εταιρείες, ανέβηκαν κατά 1%, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό για τις εταιρείες αλλά και τον προγραμματισμό τους για τη γρηγορότερη αξιοποίηση του κοιτάσματος.

Προτίμηση προς τους γείτονες
Ο μεγαλύτερος εταίρος στο κοίτασμα, η εταιρεία Noble που δραστηριοποιείται και στην Κύπρο, θεωρείται πλέον έτοιμος να ξεκινήσει το συντομότερο δυνατόν τη διαδικασία εκμετάλλευσης του κοιτάσματος, ενώ οι άμεσες προτιμήσεις της εταιρείας για την εξαγωγή του φυσικού αερίου στο οποίο έχει δικαιώματα φαίνονται να τείνουν προς τις γειτονικές με το Ισραήλ χώρες αντί εξαγωγής του στις αγορές της Ασίας, αν και τυχόν συμφωνία με την αυστραλιανή εταιρεία Woodside για αγορά μεριδίου στο Λεβιάθαν ενδέχεται να επιφέρει νέα δεδομένα ως προς την υγροποίηση του φυσικού αερίου και εξαγωγής του αλλού. Προς τούτο, δημοσιεύματα που δείχνουν το Ισραήλ να σχεδιάζει αγωγό προς την Ιορδανία από την πόλη Sdom στη Νεκρά Θάλασσα, εκτιμώμενου μήκους 15 χιλιομέτρων, κρίνονται ως ενδεικτικά της στάσης της εταιρείας για την εξαγωγή του φυσικού αερίου, χωρίς αυτό φυσικά να αποτελεί την τελική της απόφαση.

Εκμετάλλευση το 2017
Η ανακοίνωση της συμφωνίας αποτελεί σημείο σταθμό σε διάφορα επίπεδα - πρώτον, ως προς το γεγονός ότι αυτή είναι η πρώτη εμπορική συμφωνία για πώληση φυσικού αερίου από το κοίτασμα Λεβιάθαν, το οποίο ακόμη αναπτύσσεται, αν και βρίσκεται σε πολύ πιο προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης από το κοίτασμα φυσικού αερίου στο Οικόπεδο 12 της Κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, με τις εκτιμήσεις να αναφέρουν ότι η εκμετάλλευση του Λεβιάθαν θα αρχίσει το 2017. Δεύτερον, η συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης σημαίνει την έναρξη πραγματικών οικονομικών σχέσεων μεταξύ των δυο αντιμαχόμενων πλευρών στο παλαιστινιακό ζήτημα, δεικνύοντας ότι το φυσικό αέριο μπορεί να φέρει την αλλαγή εκείνη που απαιτείται για την επίλυση ενός μείζονος σημασίας προβλήματος. Προς τούτο, σχετική είναι η δήλωση του μεγαλομετόχου του Ομίλου Delek, Yitzhak Tshuva, ότι «η οικονομική συνεργασία… θα οδηγήσει στην ευρωστία και ανάπτυξη και θα συμβάλει στη δημιουργία αμοιβαίου σεβασμού και εμπιστοσύνης μεταξύ των Ισραηλινών και των Παλαιστινίων και θα θέσει τις βάσεις για ειρήνη».

Αν και είναι πρόωρο να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα ως προς τη σημασία της συμφωνίας σε σχέση με την Κύπρο, δεδομένο είναι ότι η Κυπριακή Δημοκρατία προχωρεί κανονικά στη βάση του οδικού χάρτη για το φυσικό αέριο, που έχει ετοιμάσει η Κυβέρνηση Αναστασιάδη. Σταθερή μας πεποίθηση και δράση πρέπει να είναι η πλήρης αξιοποίηση των γεωπολιτικών προεκτάσεων της ανακάλυψης φυσικού πλούτου εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής μας Ζώνης και η ενδυνάμωση των σχέσεών μας με τις φιλικά προσκείμενες χώρες και, όπου τεχνικά δυνατό, η επίσπευση, στον μέγιστο βαθμό, των διαδικασιών εξερεύνησης, εκμετάλλευσης και αξιοποίησης των υδρογονανθράκων μας.