Η πρώτη από τη σύσταση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου το 1995

Για πρώτη φορά στα δεκαοκτώ χρόνια που έχει συσταθεί ο ΠΟΕ, οι 159 αρμόδιοι Υπουργοί κατέληξαν σε συμφωνία για τη διευκόλυνση του εμπορίου στα σύνορα

Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ αναμένεται να μειώσει το κόστος της αποστολής εμπορευμάτων διεθνώς περίπου άνω του 10% και να αυξήσει το διεθνές εμπόριο κατά $1 τρις ετησίως

Το 1995 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ) συστάθηκε για να αντικαταστήσει τη Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου, που συστάθηκε μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, με στόχο την ελευθεροποίηση του διεθνούς εμπορίου. Ο τελευταίος γύρος διαπραγματεύσεων για την ελευθεροποίηση του διεθνούς εμπορίου άρχισε τον Νοέμβριο του 2001 στην Ντόχα του Κατάρ. Από τότε και παρά τις επίπονες διαπραγματεύσεις, δεν είχε επιτευχθεί οποιαδήποτε πρόοδος.

Και τούτο γιατί οι προσπάθειες για να ληφθούν ομόφωνες αποφάσεις από τα 159 μέλη, για πολλά και σοβαρά θέματα όπως είναι η γεωργία, οι ξένες επενδύσεις, η τεχνολογία, ήταν δύσκολο εγχείρημα. Πριν από δυο χρόνια, όμως, οι Υπουργοί Εμπορίου των 159 χωρών του ΠΟΕ και με στόχο να διασώσουν τον γύρο διαπραγματεύσεων της Ντόχα, αποφάσισαν όπως επικεντρωθούν σε ένα μικρό μέρος της ελευθεροποίησης του διεθνούς εμπορίου και πιο συγκεκριμένα τη διευκόλυνση διέλευσης των εμπορευμάτων μέσω διεθνών συνόρων.

Έτσι στις επτά Δεκεμβρίου, για πρώτη φορά στα δεκαοκτώ χρόνια που έχει συσταθεί ο ΠΟΕ, οι 159 Υπουργοί Εμπορίου κατέληξαν σε συμφωνία για τη διευκόλυνση του εμπορίου στα σύνορα. Εκείνο που σε γενικές γραμμές στο Bali συμφώνησαν οι Υπουργοί Εμπορίου του ΠΟΕ είναι ένα πακέτο διευκολύνσεων στις επιχειρήσεις, με στόχο τη διακίνηση των προϊόντων τους στα σύνορα με μεγαλύτερη ευκολία. Παράλληλα, στην απόφαση προσφέρονται παραχωρήσεις στις αναπτυσσόμενες χώρες, με στόχο να βοηθήσουν τις φτωχές χώρες να αντιμετωπίσουν τους νέους κανονισμούς.

Ο κ Μπαρόζο δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαθέσει €400 εκ. μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, για να βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες να εφαρμόσουν τη συμφωνία. Επίσης, έχει αποφασιστεί να δοθεί προτεραιότητα στην τροποποίηση των κανονισμών του ΠΟΕ όσον αφορά τη γεωργία, έτσι που να καλύπτουν καλύτερα τα κυβερνητικά προγράμματα ασφάλειας τροφίμων, με στόχο να βοηθηθούν περισσότερο οι φτωχές οικονομίες να επιτύχουν πρόσβαση στις διεθνείς αγορές για τις εξαγωγές τους.

Όπως δήλωσε ο κ Roberto Azevedo, Γενικός διευθυντής του ΠΟΕ, «βάλαμε τη λέξη παγκόσμιος στο πλαίσιο του ΠΟΕ και είμαι πολύ περήφανος». Ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας κ. David Cameron χαρακτήρισε τη συμφωνία ως μια «γραμμή ζωής» για τις φτωχότερες χώρες. Επίσης, ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ζ. Μπαρόζο δήλωσε ότι η συμφωνία αυτή αποτελεί πραγματική βοήθεια για τους φτωχότερους λαούς στις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες.

Ο κοινοτικός επίτροπος για το διεθνές εμπόριο της ΕΕ κ. Κέρελ Ντε Γκουχτ δήλωσε ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε στο Bali, που είναι η πρώτη από τη σύσταση του ΠΟΕ το 1995, είναι ένα σημαντικό βήμα προς την επίτευξη ενός ολοκληρωμένου προγράμματος ελευθεροποίησης του διεθνoύς εμπορίου, το οποίο ξεκίνησε το 2001 στην Ντόχα του Κατάρ, αλλά παρέμεινε μέχρι σήμερα ένα νεκρό γράμμα.

Η συμφωνία που επιτεύχθηκε στο Bali αναμένεται να μειώσει το κόστος της αποστολής εμπορευμάτων διεθνώς κατά πάνω από 10%, πράγμα που αναμένεται να αυξήσει την παγκόσμια παραγωγή πάνω από $400 δις τον χρόνο και να αυξήσει το διεθνές εμπόριο, που τώρα ανέρχεται στα $18 τρις ετησίως, κατά $1 τρις. Τα οφέλη θα επωφελούνται περισσότερο οι φτωχές χώρες.

Συμβιβαστική λύση με τους G33

Η ΕΠΙΤΕΥΞΗ της συμφωνίας όμως δεν επιτεύχθηκε ομαλά. Ως συνήθως, η γεωργία αποτέλεσε ένα πρόβλημα. Η Ινδία, εκ μέρους της Ομάδας των G33 των πιο φτωχών χωρών, είχε ζητήσει να επιτρέπεται στις χώρες αυτές να επιδοτούν τα βασικά τους προϊόντα στο όνομα «της ασφάλειας τροφίμων».

Έτσι, οι διαπραγματεύσεις κινδύνευσαν να καταρρεύσουν, λόγω διαφωνιών μεταξύ της Ινδίας εκ μέρους της ομάδας G33, και της Αμερικής και της ΕΕ, όσον αφορά τους κανόνες του ΠΟΕ που αφορούν τα κυβερνητικά προγράμματα για να αγοράζουν βασικά προϊόντα και να προσφέρουν τρόφιμα στους φτωχούς. Ο κ. Azevedo, όμως, κατόρθωσε να επιτύχει μια συμβιβαστική λύση, έτσι που προσωρινά για μια περίοδο τεσσάρων χρόνων οι πιο φτωχές χώρες να μπορούν να επιδοτούν τα προϊόντα αυτά.

Η συμφωνία αυτή αυξάνει το κύρος του κ. Azevedo, του Βραζιλιάνου διπλωμάτη που ανέλαβε ως Γενικός Διευθυντής τον περασμένο Σεπτέμβρη, για να προχωρήσει και σε άλλα θέματα της ελευθεροποίησης του διεθνούς εμπορίου.

Θα πρέπει, όμως, να αναφερθεί ότι χώρες μέλη του ΠΟΕ, και ειδικά οι αναπτυγμένες χώρες, αφού έχουν απογοητευθεί από τις άκαρπες διαπραγματεύσεις για τη συμπλήρωση του γύρου της Ντόχα, προχωρούν τώρα εκτός του ΠΟΕ για να συνάψουν συμφωνίες ελευθεροποίησης του διεθνούς εμπορίου είτε διμερείς, όπως είναι η συμφωνία που έχει ήδη συμπληρωθεί μεταξύ του Καναδά και της ΕΕ, είτε οι προσπάθειες που καταβάλλονται τώρα για την ελευθεροποίηση του εμπορίου μεταξύ της Αμερικής και της ΕΕ, αλλά και οι διαπραγματεύσεις που διεξάγονται μεταξύ 12 χωρών του Ειρηνικού που περιλαμβάνουν και την Αμερική και την Ιαπωνία.

Για τις πιο φτωχές οικονομίες, όμως, και για τις σημαντικές αναδυόμενες οικονομίες όπως είναι η Βραζιλία, η Ινδία, η Ινδονησία, η Νιγηρία, η Ρωσία και η Νότια Αφρική, ο ΠΟΕ τώρα αντιπροσωπεύει την καλύτερη ελπίδα να έχουν λόγο όσον αφορά την ελευθεροποίηση του διεθνούς εμπορίου. Από τότε που ο κ. Azevedo εξελέγη ως γενικός διευθυντής του ΠΟΕ τον περασμένο Σεπτέμβρη, έφερε νέα πειθαρχία και αυξημένη δραστηριότητα στον ΠΟΕ, πράγμα που οδήγησε στην επιτυχία αυτή.

Αλλά η προώθηση άλλων θεμάτων που είναι πιο σοβαρά, όπως είναι η γεωργία και οι διεθνείς επενδύσεις, το έργο θα είναι πολύ πιο δύσκολο. Όσον αφορά τη γεωργία, το πρώτο πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι η επίτευξη μόνιμης λύσης, που έχει δοθεί προσωρινή παραχώρηση για τέσσερα χρόνια στην Ινδία και άλλες φτωχές χώρες, ανααφορικά με τις επιχορηγήσεις γεωργικών προϊόντων. Επίσης, υπάρχει και η υπόσχεση που δόθηκε για τη λήψη αποφάσεων να εγκαταλειφθούν οι επιδοτήσεις γεωργικών εξαγωγών από πλούσιες χώρες.

Παράλληλα, υπάρχει και το θέμα του καθορισμού κανονισμών για την προστασία των επενδύσεων σε διάφορες χώρες, όπως και το εμπόριο για προϊόντα και υπηρεσίες που σχετίζονται με το περιβάλλον. Αλλά δεν είναι ανάγκη όλα τα θέματα να συζητούνται μεταξύ όλων των χωρών του ΠΟΕ, όπως στην περίπτωση της διευκόλυνσης διέλευσης εμπορευμάτων στο Bali. Αντίθετα, ο ΠΟΕ μπορεί να προχωρήσει να διεξάγει διαπραγματεύσεις με χώρες που ενδιαφέρονται για κάποιο θέμα και με τη συμπλήρωση του θέματος αυτού και άλλες χώρες να δικαιούνται να ενταχθούν. Οι διαπραγματεύσεις ελευθεροποίησης προσφοράς υπηρεσιών και της τεχνολογίας της πληροφορικής εμπίπτουν σε αυτήν την κατηγορία.

KPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
(Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του
συγγραφέα, και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες
της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG).