BREXIT: ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΟ ΓΙΑ… ΑΚΟΜΑ ΠΙΟ ΓΕΡΟΥΣ ΛΥΤΕΣ

ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΟΡΙΣΤΙΑ ΠΟΥ ΔΙΑΚΑΤΕΧΕΙ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ Β ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΥΓΚΑΛΥΜΜΕΝΗ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ ΝΑ «ΡΟΚΑΝΙΣΕΙ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ» ΜΕΧΡΙ ΤΙΣ 29 ΜΑΡΤΙΟΥ, ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΝΑ ΦΕΡΕΙ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΕΙΤΕ ΝΑ ΑΠΟΔΕΧΤΟΥΝ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΙΤΕ ΝΑ ΑΦΗΣΟΥΝ ΤΗ ΧΩΡΑ ΝΑ «ΣΥΝΤΡΙΒΕΙ» ΜΕ ΜΙΑ ΕΞΟΔΟ ΧΩΡΙΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑ

Στο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης το «πάθημα έγινε μάθημα» για τον ηγέτη των Εργατικών, Τζέρεμι Κόρμπιν, ο οποίος, αφήνοντας πίσω, για λίγο, τουλάχιστον, τις σκέψεις για δεύτερη πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης, προσπάθησε να χρησιμοποιήσει το Κοινοβούλιο για να αποσπάσει την «πρωτοβουλία επί του Brexit» από την Πρωθυπουργό Τερέζα Μέι

Επιστρέφοντας στη Βουλή των Κοινοτήτων λίγες ημέρες μετά την ολοκληρωτική της συντριβή, η Πρωθυπουργός Τερέζα Μέι παρουσίασε το σχέδιο Β για το Brexit, αποτυγχάνοντας να πείσει τα κόμματα του Κοινοβουλίου και τους επικεφαλής επιχειρηματικών φορέων. Το λεγόμενο «σχέδιο Β» τελικά δεν έμοιαζε με τίποτε άλλο παρά με ένα «ξαναζεσταμένο» σχέδιο Α, αφού όχι μόνο δεν πρόσθεσε κάτι καινούργιο στη συζήτηση για την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ, αλλά απέτυχε να αποσαφηνίσει προς ποια κατεύθυνση οδηγεί η κυβερνητική πολιτική τη χώρα.

Μετά την τοποθέτησή της, ουσιαστικά επιβεβαίωσε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται βαλτωμένο στο ίδιο σημείο όπου βρισκόταν δύο χρόνια πριν, βαθιά διαιρεμένο και χωρίς καμιά ελπίδα να διαφαίνεται στον ορίζοντα για άρση του αδιεξόδου της βαθιάς πολιτικής κρίσης που μαστίζει τη χώρα.

Οι αναφορές-«κλειδιά» της Μέι

Η Τερέζα Μέι, πατώντας με ασφάλεια πάνω σε γκρίζες ζώνες, προχώρησε μεταξύ άλλων σε δύο αναφορές-«κλειδιά». Αρχικά απέκλεισε την πιθανότητα της διεξαγωγής ενός δεύτερου δημοψηφίσματος, καθησυχάζοντας έτσι τους Συντηρητικούς και ειδικά τους Brexitteers, μετά το άνοιγμα που έκανε με τις διακομματικές συνομιλίες με κόμματα που υποστηρίζουν την παραμονή στην ΕΕ, ενώ κατέστησε σαφές ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει στο πλάνο της κυβέρνησης. Η δεύτερη αναφορά-«κλειδί» αφορά στο «αγκάθι» της συμφωνίας, το λεγόμενο «Backstop» για τα ιρλανδικά σύνορα.

Αυτή η κομβικής σημασίας πρόνοια της συμφωνίας με την ΕΕ «αναθεματίζεται» τόσο από τους υποστηρικτές του Brexit, αφού, όπως ισχυρίζονται, θα εγκλωβίσει τη Βρετανία σε μιαν ατέρμονα παραμονή στην Τελωνειακή Ένωση, όσο και από το Ενωτικό Κόμμα της Βόρειας Ιρλανδίας, το οποίο ανησυχεί ότι, με αυτήν τη ρύθμιση, οι κάτοικοι της περιοχής θα τυγχάνουν διαφορετικής μεταχείρισης από την υπόλοιπη Βρετανία.

Η δήλωση, όμως, ότι θα επιστρέψει στις Βρυξέλλες για να συζητήσει ξανά το «Backstop» στερείται σαφήνειας, αφού δεν ξεκαθαρίζει εάν οι αλλαγές, τις οποίες θα ζητήσει, θα έχουν νομικά δεσμευτική ισχύ ή εάν αυτές θα γίνουν στο κείμενο της συμφωνίας ή στην πολιτική διακήρυξη. Πίσω, όμως, από την αοριστία, που διακατέχει το σχέδιο Β, βρίσκεται συγκαλυμμένη η στρατηγική της Πρωθυπουργού να «ροκανίσει τον χρόνο» μέχρι τις 29 Μαρτίου, με στόχο να φέρει όλες τις πλευρές μπροστά στο δίλημμα είτε να αποδεχτούν τη συμφωνία της είτε να αφήσουν τη χώρα να «καταποντιστεί» με μια έξοδο χωρίς συμφωνία.

Η αντεπίθεση της αντιπολίτευσης

Στο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης το «πάθημα έγινε μάθημα» για τον ηγέτη των Εργατικών, Τζέρεμι Κόρμπιν, ο οποίος, αφήνοντας πίσω, για λίγο, τουλάχιστον, τις σκέψεις για δεύτερη πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης, προσπάθησε να χρησιμοποιήσει το Κοινοβούλιο για να αποσπάσει την «πρωτοβουλία επί του Brexit» από την Πρωθυπουργό Τερέζα Μέι. Με όπλο τις τροπολογίες που κατέθεσαν, οι βουλευτές στοχεύουν στην ανάληψη του ελέγχου των διευθετήσεων για την έξοδο της χώρας από την ΕΕ από την εξασθενημένη κυβέρνηση μειοψηφίας της Μέι.

Ειδικότερα, οι Εργατικοί πρότειναν τροπολογία, με την οποία θα αναγκάσουν την κυβέρνηση να δώσει στους βουλευτές χρόνο για να εξετάσουν και να ψηφίσουν επί των επιλογών που έχουν, για να αποτρέψουν ένα σκληρό διαζύγιο. Μέσα σε αυτές τις επιλογές συμπεριλαμβάνεται η μόνιμη τελωνειακή ένωση με την ΕΕ, πρόταση, η οποία αποτελεί κόκκινη γραμμή για τη Μέι και για μερίδα Συντηρητικών.

Μέσα στις προτάσεις αναμενόταν να κατατεθεί και τροπολογία για δεύτερο δημοψήφισμα, εντούτοις, οι Βρετανοί βουλευτές αποφάσισαν να μην το πράξουν, αφού ο ηγέτης της μείζονος αντιπολίτευσης ακόμα κρατάει κλειστά τα χαρτιά του για το ενδεχόμενο μιας τέτοιας επιλογής. Να σημειωθεί ότι οι βουλευτές έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν προτάσεις τροπολογιών επί της κυβερνητικής πολιτικής για τα επόμενα βήματα στο Brexit, ενόψει της ψηφοφορίας της ερχόμενης Τρίτης. Ήδη έχουν κατατεθεί 14 τροπολογίες, με τις πιο σημαντικές να επιδιώκουν παράταση της διαδικασίας εξόδου υπό το Άρθρο 50.

Η μάχη θα κριθεί στο backstop

Την ίδια ώρα, η υπομονή των Βρυξελλών φαίνεται να τελειώνει, ενώ η ρητορική των αρμοδίων οργάνων πλέον επικεντρώνεται στο κρίσιμο ζήτημα των ιρλανδικών συνόρων και στη διασφάλισή τους με κάθε κόστος, αφού, σε αντίθετη περίπτωση, θα τεθεί υπό αμφισβήτηση η συνοχή της ενιαίας αγοράς. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αφού αποδόμησε το νέο πλάνο της Μέι, επισημαίνοντας ότι «δεν υπάρχει τίποτα καινούριο από το Λονδίνο», υπενθύμισε στους Βρετανούς βουλευτές ότι η μη συμφωνία θα οδηγήσει αναπόφευκτα στην επιστροφή «σκληρών συνόρων» στην Ιρλανδία.

Αυτή η «φιλική» υπενθύμιση κατακεραυνώθηκε από τους σκληρούς brexitteers, οι οποίοι έκαναν λόγο για χρήση ρητορικής φόβου για να περάσει η συμφωνία από το βρετανικό Κοινοβούλιο. Τις όποιες ελπίδες ότι η Τερέζα Μέι θα μπορούσε να εξασφαλίσει ένα χρονικό περιθώριο στη δέσμευση για αποτροπή συνόρων στην ιρλανδική νήσο εξανέμισε, με τη σειρά της, η αρμόδια ομάδα για το Brexit του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ανακοινώνοντας ότι δεν θα εγκρίνει μια συμφωνία, η οποία δεν θα περιλαμβάνει μια ολοκληρωμένη πρόβλεψη για το backstop.

Τέλος, ο Ευρωπαίος διαπραγματευτής για το Brexit, Μισέλ Μπαρνιέ, μιλώντας στην αγγλικά γλώσσα, ώστε να προσέξουν ιδιαίτερα τις παρατηρήσεις του οι Βρετανοί πολιτικοί, απέκλεισε την επαναδιαπραγμάτευση έστω μιας «προσωρινής» δικλίδας ασφαλείας για να αποφευχθεί ένα σκληρό σύνορο, αφού ουσιαστικά με τη χρονική διάσταση δεν θα έχει κανένα λόγο ύπαρξης η συγκεκριμένη πρόνοια.

Η υποβόσκουσα τρομοκρατία

Η έκρηξη βόμβας σε ένα όχημα στην πόλη Derry (για κάποιους Londonderry) της Βόρειας Ιρλανδίας μπορεί να πέρασε στα ψιλά γράμματα, όμως φαίνεται να είναι μια προειδοποίηση που κανείς δεν πρέπει να αγνοήσει. Το τελευταίο διάστημα, μάλιστα, στη διχασμένη περιοχή της βορειοϊρλανδικής επικράτειας παρατηρείται η χειρότερη έκρηξη βίας των τελευταίων δύο δεκαετιών, όπου και υπογράφηκε η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής. Αναλυτές επισημαίνουν ότι, παρόλο που το Brexit δεν είναι η αιτία πίσω από τέτοια περιστατικά, εντούτοις μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την «επιτάχυνση» της εμφάνισής τους.

Με τις παλιές διαιρέσεις και εντάσεις να παραμένουν ζωντανές, τέτοια φαινόμενα εύκολα μπορούν να αναδυθούν στην επιφάνεια την ώρα που οι παραστρατιωτικές οργανώσεις και από τα δύο στρατόπεδα παραμένουν ενεργές και στρατολογούν. Παράλληλα, η πολιτική αστάθεια που επικρατεί στην υπόλοιπη Βρετανία οπλίζει τη φαρέτρα αυτών των οργανώσεων. Το δημοψήφισμα του 2016 έφερε στην επιφάνεια τα παλιά «πάθη», με τους καθολικούς να τάσσονται υπέρ της παραμονής της χώρας στην ΕΕ και τους προτεστάντες να υποστηρίζουν την έξοδο. Το ήδη τεταμένο κλίμα δυσχέρανε το συνοικέσιο του Ενωτικού Δημοκρατικού Κόμματος με τους Συντηρητικούς στην κυβέρνηση, αλλά και το ενδεχόμενο επιβολής σκληρών συνόρων με την Ιρλανδία.

Ο εφιάλτης των Ευρωεκλογών

Ενώ οι ευρωσκεπτικιστές της Ιταλίας και της Ουγγαρίας ετοιμάζονται για τις ευρωεκλογές, οι οποίες αναμένουν ότι θα είναι η «μητέρα των μαχών», το χάος που επικρατεί στη Βρετανία ίσως τους ωφελήσει με έναν αναπάντεχο τρόπο. Ειδικότερα, με το αδιέξοδο της διαδικασίας του Brexit να παραμένει ελάχιστες εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, ολοένα μεγαλώνει η πιθανότητα οι Βρετανοί να ψηφίσουν βουλευτές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Αυτή η πιθανότητα τρομάζει τους αξιωματούχους της ΕΕ, με μιαν από τις μεγαλύτερες ανησυχίες να είναι το βέτο κατά την ψηφοφορία του επόμενου Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που θα έχουν στα χέρια τους οι Βρετανοί ευρωβουλευτές, οι οποίοι θα προέλθουν από ένα απογοητευμένο εκλογικό σώμα, το οποίο τρία χρόνια πριν είχε ψηφίσει έξοδο από το μπλοκ των 27. Σε μια χρονική συγκυρία, στην οποία υπάρχει μεγάλη πιθανότητα το ευρωκοινοβούλιο να «κατακλυστεί» από ευρωσκεπτικιστές, η εκλογή 73 Βρετανών ευρωβουλευτών φαντάζει, για τις Βρυξέλλες, ένα εφιαλτικό σενάριο.