ΔΟΥΝΑΙ ΚΑΙ ΛΑΒΕΙΝ ΠΡΑΞΗ ΠΡΩΤΗ

ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ, ΣΤΙΣ 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ, ΔΙΝΟΥΝ ΟΙ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΒΡΟΝΤΟΦΩΝΑΞΟΥΝ ΓΙΑ ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΟΡΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΚΟΠΙΑ. ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΕΧΕΙ ΕΣΤΙΑΣΕΙ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΙΕΣΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΑΦΟΡΗΤΕΣ. ΟΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΧΩΡΩΝ ΚΑΝΟΥΝ ΑΓΩΝΑ ΔΡΟΜΟΥ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΠΕΙΣΟΥΝ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΔΡΩΝΤΕΣ, ΛΑΟ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ. Η ΧΑΡΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΟΠΟΙΕΣ ΚΙ ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΦΥΛΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΘΕ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ, ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΑΠΟ ΠΟΤΕ

Βαλίτσες για Ελλάδα και Σκόπια ετοιμάζει ο Μάθιου Νίμιτς, ο οποίος θα έχει επίσημες επαφές με τις κυβερνήσεις των δύο χωρών, στη βάση των προτάσεών του, για την ονοματοδοσία των Σκοπίων, στις 30 Ιανουαρίου και 1η Φεβρουαρίου αντίστοιχα. Η ουσία της διαπραγμάτευσης έχει μόλις αρχίσει και δεν είναι λίγοι εκείνοι οι οποίοι έσπευσαν να χειροκροτήσουν τον Αλέξη Τσίπρα που κατάφερε να πείσει τον Ζόραν Ζάεφ να μετονομάσει το αεροδρόμιο και κεντρικούς δρόμους της χώρας του. Ήταν, όντως, τόσο απλό; Μόνο αν κάποιος επιλέξει τη μερική ή επιλεκτική πληροφόρηση και αρκεστεί στην εκ πρώτης όψεως, αλλά όχι εις βάθος, ανάλυση. Τα σχέδια των Μεγάλων Δυνάμεων υπάρχουν. Τώρα είναι η ώρα της περισυλλογής. Η Ελλάδα κρατά το πιο ισχυρό χαρτί, εκείνο του βέτο.

Το πάρε-δώσε στο Νταβός

Όταν ο Πρωθυπουργός των Σκοπίων ανακοίνωσε, στο πλαίσιο κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Αλέξη Τσίπρα, ότι θα προβεί άμεσα σε κινήσεις καλής θελήσεως, με στόχο να αποδείξει πως το κράτος του δεν έχει αλυτρωτικές βλέψεις εναντίον της Ελλάδας, πολλοί έσπευσαν και μίλησαν για ελληνική νίκη. Συνοψίζοντας τα όσα ανακοινώθηκαν από τους δύο Πρωθυπουργούς στο Νταβός, μπορούμε να εξαγάγουμε ασφαλή συμπεράσματα στο ποιος έδωσε και ποιος πήρε και τι:

Ο Σκοπιανός Πρωθυπουργός Ζόραν Ζάεφ:

1. Δεσμεύτηκε για αλλαγή ονομασίας του αεροδρομίου των Σκοπίων (το οποίο σήμερα λέγεται Μέγας Αλέξανδρος και θα μετονομαστεί σε Κίρο Γκλιγκόροφ, προς τιμήν του ιδρυτή της ούτω καλούμενης «Δημοκρατίας της Μακεδονίας», ο οποίος στήριζε με σθένος τα σλαβικά χαρακτηριστικά του λαού, σε βαθμό που εκείνοι που διεκδικούν την «μακεδονικότητα» των Σκοπίων να τον θεωρούν προδότη).

2. Δεσμεύτηκε να αλλάξει το όνομα της κεντρικής λεωφόρου των Σκοπίων από «Μεγάλου Αλεξάνδρου» σε «Φιλίας», καθώς επίσης και να μετονομάσει άλλες λεωφόρους που φέρουν το όνομα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

3. Δήλωσε πως το κράτος των Σκοπίων δεν έχει βλέψεις εις βάρος της Ελλάδος.

Ο Έλληνας Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας:

1. Αποδέχθηκε τη σύνθετη ονομασία έναντι όλων (erga omnes).

2. Δεσμεύτηκε ότι θα στηρίξει την υποψηφιότητα των Σκοπίων για την πρωτοβουλία Αδριατικής - Ιονίου.

3. Δεσμεύτηκε να προωθήσει για κύρωση από τη Βουλή τη 2η φάση της συμφωνίας σύνδεσης των Σκοπίων με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

4. Ανακοίνωσε πως θα ανάψει το πράσινο φως για την ολοκλήρωση του διασυνοριακού περάσματος στις Πρέσπες, ζήτημα που παραμένει παγωμένο με ελληνικό βέτο.

Βλέποντας τα δεδομένα, μακριά από ακρότητες και επικινδυνότητες, έτσι όπως αυτά ανακοινώθηκαν από επίσημα χείλη, είναι προφανές ποιος έδωσε περισσότερα απ’ όσα πήρε, στην πρώτη επαφή του Νταβός. Η ελληνική κυβέρνηση δηλώνει έτοιμη να αποδεχθεί τη σύνθετη ονομασία με τον όρο «Μακεδονία» ως γεωγραφικό προσδιορισμό, αρχίζοντας τη διαπραγμάτευση από τη μέχρι σήμερα κόκκινη γραμμή, με αντάλλαγμα την αλλαγή ονομασίας του αεροδρομίου και κάποιων δρόμων των Σκοπίων, τα οποία ωστόσο θα μπορούσαν εύκολα να αλλάξουν εκ νέου, όταν την ηγεσία των Σκοπίων αναλάβει ο Γκρουέφσκι ή ένας νέος Γκρουέφσκι.

Ο Ελλαδίτης Πρωθυπουργός δήλωσε, στο πλαίσιο της κοινής συνέντευξης Τύπου, ότι τα Σκόπια δεν πρόκειται να μπουν στο ΝΑΤΟ ή την Ε.Ε., αν πρώτα δεν αλλάξουν τα αλυτρωτικά άρθρα του Συντάγματος της χώρας τους, με εγγυήσεις τέτοιες που δεν θα αφήνουν περιθώρια νέων μελλοντικών αλυτρωτισμών. Από την άλλη, ο Σκοπιανός Πρωθυπουργός ανέφερε ότι είναι ανοιχτό και το ενδεχόμενο της διπλής ονομασίας της χώρας, δηλαδή μιας διεθνώς αναγνωρισμένης ονομασίας και μιας δεύτερης ονομασίας για τους κατοίκους της χώρας.

Οι επιπρόσθετες απαιτήσεις

Το παιχνίδι του δούναι και λαβείν έχει μόλις αρχίσει. Τα Σκόπια μπορεί να δηλώνουν πρόθυμα να αλλάξουν το όνομα του αεροδρομίου τους, ωστόσο, σύμφωνα με τα σκοπιανά Μέσα Ενημέρωσης, δεν θα αρκεστούν στις δεσμεύσεις που ήδη εξασφάλισαν από τον Αλέξη Τσίπρα. Θεωρώντας πως ο όρος «Μακεδονία» διχάζει τους λαούς των δύο χωρών, απαιτούν πλέον από την Ελλάδα, πίσω από κλειστές πόρτες, να παύσει να χρησιμοποιεί το όνομα της Μακεδονίας κατά καταχρηστικό τρόπο. Επίσης δεν εγκαταλείπουν την απαίτησή τους για σύνθετη ορολογία με απόλυτη χρήση του όρου Μακεδονία, ώστε η επιλογή εθνικότητας και γλώσσας να μπορεί να βγαίνει μόνο από τον όρο Μακεδονία.

Και οι άσοι στο μανίκι

Οι άσοι που ακόμη δεν έχει χρησιμοποιήσει η ελληνική Κυβέρνηση πηγάζουν από την Απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Λισσαβώνα στις 27/6/1992. Σύμφωνα με την απόφαση, «η Κοινότητα είναι διατεθειμένη να αναγνωρίσει αυτήν τη Δημοκρατία, με τα σημερινά της σύνορα, με ονομασία που δεν θα περιλαμβάνει το όνομα Μακεδονία». Ανάλογη απόφαση έχει λάβει και το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, επί της αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Το δικαστήριο, «αφού αναφέρθηκε στους ελληνικούς ισχυρισμούς ότι τα Σκόπια προσπάθησαν συστηματικά να προωθήσουν την ιδέα της ενιαίας Μακεδονίας με την κυκλοφορία χαρτών, ημερολογίων και άλλων μέσων, τα οποία απεικόνιζαν όχι μόνο εδάφη των Σκοπίων αλλά μια ευρύτερη περιοχή έως το Αιγαίο πέλαγος που περιελάμβανε την πόλη της Θεσσαλονίκης και το όρος Όλυμπος, παρατήρησε ότι οι ενέργειες αυτές σε συνδυασμό με την υιοθέτηση του Ήλιου της Βεργίνας ως εμβλήματος της σημαίας του κράτους των Σκοπίων, δημιούργησαν κλίμα εντάσεως με την Ελληνική Δημοκρατία και ερμηνεύθηκαν από την πλευρά της Ελλάδας ως ενέργειες εχθρικές και προκλητικές που υπονόμευαν όχι μόνο τις σχέσεις των δύο κρατών αλλά και την ιστορία ολόκληρης της Βαλκανικής».

Τα 2+1 σενάρια του αύριο

Σύμφωνα με διπλωματικούς αναλυτές, τα σενάρια για το μέλλον των διαπραγματεύσεων της ονοματοδοσίας των Σκοπίων είναι τρία. Σύμφωνα με το πρώτο σενάριο, ο Αλέξης Τσίπρας θα καταφέρει να φέρει συμφωνία στη Βουλή στη βάση της εθνικής γραμμής του Βουκουρεστίου (σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό ή χρονικό προσδιορισμό έναντι όλων και αφαίρεση από το Σύνταγμα των Σκοπίων των αλυτρωτικών διαθέσεων των γειτόνων). Λόγω της πίεσης των Η.Π.Α. και των αυξανόμενων κινδύνων διάσπασης στο εσωτερικό, καθώς και του κινδύνου για εξελίξεις που θα οδηγήσουν τα Σκόπια στις ορέξεις της Βουλγαρίας και του Κοσόβου, το κυβερνητικό επιτελείο του Αλέξη Τσίπρα θεωρεί πως η νέα κυβέρνηση των Σκοπίων θα δεχθεί μια τέτοια συμφωνία.

Σύμφωνα με το δεύτερο σενάριο, οι διαπραγματεύσεις δεν καταλήγουν σε συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Σκοπίων. Στην περίπτωση αυτή, αν ο Ζάεφ δεν καταφέρει να πείσει τη χώρα του να αλλάξει το Σύνταγμα και να απαλλαγεί από αλυτρωτικές πρακτικές, η ευθύνη της αποτυχίας των συνομιλιών θα βαραίνει τα Σκόπια. Σε αυτήν την περίπτωση η Ελλάδα θα διατηρήσει τη στήριξη των διεθνών δυνάμεων.

Σύμφωνα με το τρίτο σενάριο, που είναι και ο εφιάλτης του Μαξίμου, ο Αλέξης Τσίπρας δεν θα καταφέρει να περάσει σχέδιο λύσης από την ελληνική Βουλή και οι διαπραγματεύσεις δεν θα καταλήξουν σε συμφωνία, αλλά η ευθύνη θα βαραίνει την Αθήνα.

Αλυτρωτικοί εμπαιγμοί

Ο Αλυτρωτισμός [από το λόγιο αλύτρωτ(ος)], είναι η εθνικιστική πολιτικοκοινωνική κίνηση που επιδιώκει την απελευθέρωση όλων των υπόδουλων ομοεθνών και την προσάρτηση εδαφών, τα οποία στη διάρκεια της ιστορίας κατείχε ή υποτίθεται ότι κατείχε το κράτος που τα διεκδικεί. Εκτός από το Σύνταγμα των Σκοπίων, το οποίο βρίθει αλυτρωτικών αναφορών, θα πρέπει να αλλάξει και το σύστημα της παιδείας, το οποίο μεγαλώνει τα παιδιά σλαβικής, κυρίως, καταγωγής, ως «γνήσιους απογόνους των Μακεδόνων». Αλλά επίσης θα πρέπει να αποσυρθούν και τα εκατοντάδες βιβλία Σκοπιανών και άλλων συγγραφέων, τα οποία υπερασπίζονται τις αλυτρωτικές αυτές ιδέες.

Το ερώτημα τι θα γίνει με νέα αναθεώρηση του Συντάγματος και ποιες εγγυήσεις είναι ικανές να διασφαλίσουν ότι δεν θα επανέλθουν οι συνταγματικοί και καθημερινοί αλυτρωτισμοί, παραμένει. Σύμφωνα με το Σύνταγμα των Σκοπίων, αλλαγή στο σύνταγμα μπορεί να γίνει είτε με πρόταση του Προέδρου είτε με κυβερνητική πρωτοβουλία 30 βουλευτών είτε με 150.000 υπογραφές.

Συνταγματικά αλυτρωτικά παραδείγματα

Οι βλέψεις των Σκοπίων για τη Μακεδονία αναγράφονται με απόλυτη σαφήνεια ήδη από το προοίμιο του Συντάγματος της χώρας, το οποίο αναθεωρείται ανά τακτά χρονικά διαστήματα και η τελευταία αναθεώρηση έγινε το 2011. Το Σύνταγμα αναφέρει ως βάση του την «Αντιφασιστική Συνέλευση της Λαϊκής Απελευθέρωσης της Μακεδονίας, αμέσως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η οποία είχε ως βασικό στόχο την "ενοποίηση" της γεωγραφικής Μακεδονίας, παρουσιάζοντας τα τμήματά της που ανήκαν τόσο στη Γιουγκοσλαβία όσο και στην Ελλάδα ως υπό κατοχήν».

Βεβαίως, στο αναθεωρημένο άρθρο 3, στο οποίο γίνεται αναφορά στα κυρίαρχα και απαραβίαστα σύνορα του Κράτους των Σκοπίων, αναφέρει πως η χώρα «δεν έχει εδαφικές αξιώσεις έναντι οποιουδήποτε γειτονικού κράτους». Κρίνει ωστόσο ότι τα σύνορα μπορούν να αλλάξουν αν υπάρξει συνταγματική συμφωνία στη βάση της αρχής «της ελεύθερης βούλησης», σύμφωνα όμως, με τους γενικά αποδεκτούς διεθνείς κανονισμούς.

Το άρθρο 4 αναφέρει πως βάση συντάγματος η εθνικότητα των πολιτών της χώρας είναι «Μακεδονική».

Το άρθρο 7 του Συντάγματος των Σκοπίων ορίζει ως «μακεδονική» την επίσημη γλώσσα της χώρας.

Στο άρθρο 49, ένα από τα πιο αλυτρωτικά άρθρα του Σκοπιανού Συντάγματος, αναφέρεται πως «η Δημοκρατία ενδιαφέρεται για το καθεστώς και τα δικαιώματα εκείνων των προσώπων που ανήκουν στον Μακεδονικό Λαό σε γειτονικές χώρες, καθώς και για τους εκπατρισμένους Μακεδόνες. Η Δημοκρατία βοηθά επίσης την πολιτισμική ανάπτυξη και προωθεί τους δεσμούς μεταξύ τους. Η Δημοκρατία (σύμφωνα με προσθήκη του 2011) στην άσκηση αυτής της μέριμνας δεν θα παρεμβαίνει στα κυριαρχικά δικαιώματα άλλων κρατών ή στις εσωτερικές υποθέσεις τους».