ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΟΜΩΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΠΗΡΕΑΣΟΥΝ ΤΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Το ΔΝΤ προειδοποιεί για τον κίνδυνο προώθησης της πολιτικής προστατευτισμού και της ύπαρξης διαρθρωτικών προβλημάτων, όπως είναι η χαμηλή παραγωγικότητα και η υψηλή εισοδηματική ανισότητα

Η αύξηση στον ρυθμό ανάπτυξης παρουσιάζεται τόσο στις ανεπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες και αναδυόμενες οικονομίες

Οι επιπτώσεις από τη χρηματοοικονομική κρίση του 2008 έχουν παρέλθει και η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται στην πιο καλή της κατάσταση από τότε που άρχισε η οικονομική κρίση

Με βάση την επίδοση της Κίνας, η οποία, όπως ανέφερε το ΔΝΤ, η οικονομία της αυξήθηκε με ρυθμό 6,9% κατά το πρώτο τρίμηνο του 2017 και τη βελτίωση στην Ιαπωνία και την Ε.Ε., το Ταμείο αύξησε την πρόβλεψή του για τον ρυθμό ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας, για πρώτη φορά σε έξι χρόνια, στο 3,5% από το 3,4% που ήταν η προηγουμένη πρόβλεψη.

Επίσης, η Αμερική βρίσκεται σχεδόν σε πλήρη απασχόληση. Παράλληλα, υπήρξε αύξηση στο διεθνές εμπόριο, τις επενδύσεις και τη βιομηχανική παραγωγή. Το ΔΝΤ αναμένει ότι το διεθνές εμπόριο θα σημειώσει αύξηση το 2017-2018 και θα αυξηθεί με ρυθμό 4%, ο οποίος είναι μεγαλύτερος από προηγούμενη πρόβλεψη, αλλά και την πρόβλεψη στην οποία έχει προβεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ και πρώην Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ινδίας, κ. Raghuram Rajan, δήλωσε ότι αυτήν τη φορά η αύξηση στον ρυθμό ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας παρουσιάζεται τόσο στις ανεπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες και αναδυόμενες οικονομίες. Επίσης, ένας πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, ο κ. Olivier Blachard, υποστηρίζει ότι οι επιπτώσεις από τη χρηματοοικονομική κρίση του 2008 έχουν παρέλθει και η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται στην πιο καλή της κατάσταση από τότε που άρχισε η οικονομική κρίση.

Η κατάσταση στην Ευρωζώνη

Για την Ευρωζώνη το ΔΝΤ προβλέπει αύξηση της παραγωγής κατά 1,7% το 2017 και κατά 1,6% το 2018. Για τη Γερμανία προβλέπεται ρυθμός ανάπτυξης 1,6% το 2017 και 1,5% το 2018. Στη Βρετανία η ανάπτυξη αναμένεται να φθάσει στο 2% το 2017 σε σχέση με προηγούμενη πρόβλεψη της τάξης του 1,5%. Για την Κίνα η πρόβλεψη του ΔΝΤ είναι για ρυθμό ανάπτυξης 6,6% το 2017 και 6,2% το 2018. Για τη Ρωσία το ΔΝΤ προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 1,4% τόσο για το 2017 όσο και για το 2018.

Επίσης, η Κεντρική Τράπεζα της Ιαπωνίας έχει αναθεωρήσει την πρόβλεψή της για ρυθμό ανάπτυξης στο 1,4% για το 2017 από το 1% που ήταν η προηγουμένη πρόβλεψη. Όσον αφορά την Αμερική, το ΔΝΤ προβλέπει ότι η οικονομία θα αυξηθεί με ρυθμό 2,3%, κυρίως λόγω των προγραμμάτων του προέδρου Trump για αύξηση των δημοσίων δαπανών και μείωση της φορολογίας.

Οι φόβοι για την ύπαρξη υπερβολικής δυναμικότητας της Κίνας και της πιθανής υποτίμησης του γουάν έχουν υποχωρήσει, ενώ στην Ιαπωνία κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2016 οι κεφαλαιουχικές δαπάνες αυξήθηκαν με τον πιο γρήγορο ρυθμό σε τρία χρόνια. Ο δείκτης οικονομικής εμπιστοσύνης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βρίσκεται στο πιο ψηλό σημείο από το 2011, αφού η ανεργία στην Ευρωζώνη βρίσκεται στο πιο χαμηλό σημείο από το 2009.

Παράλληλα, οι εξαγωγές από τη Νότιο Κορέα κατά τον περασμένο Φεβρουάριο αυξήθηκαν πάνω από 20%, ενώ η βιομηχανική παραγωγή στην Taiwan αυξάνεται κατά τους τελευταίους 12 μήνες. Το Institute of International Finance υπολογίζει ότι κατά τις αρχές του 2017 οι αναπτυσσόμενες οικονομίες αυξήθηκαν με τον πιο γρήγορο ρυθμό από το 2011. Για την Κύπρο το ΔΝΤ προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 2,5% το 2017 και 2,3% το 2018. Όπως αναφέρει το ΔΝΤ, για τα επόμενα πέντε χρόνια ο ρυθμός ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας δεν θα μπορέσει να φθάσει τα υψηλά επίπεδα ανάπτυξης της περιόδου 1999-2008.

«Καμπανάκι» σε Τραμπ

Αν και τα οικονομικά σχέδια του Προέδρου Τραμπ δεν έχουν τελειοποιηθεί, εντούτοις το ΔΝΤ προβλέπει ότι η μείωση της φορολογίας και η αύξηση των δημοσίων δαπανών θα οδηγήσει σε αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος της Αμερικής και του δημόσιου χρέους. Αν τα σχέδια του Προέδρου Τραμπ οδηγήσουν σε πιο υψηλό ρυθμό πληθωρισμού, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Αμερικής (FED) θα υποχρεωθεί να αυξήσει τα επιτόκια πιο γρήγορα απ' ό,τι αναμενόταν.

Η εξέλιξη αυτή θα οδηγήσει σε ανατίμηση της συναλλαγματικής αξίας του δολαρίου, κάτι που θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις στις αναδυόμενες οικονομίες που δανείστηκαν σε δολάρια. Επίσης, θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις στα δανειστικά κόστη των αμερικανικών εταιρειών που, όπως αναφέρει το ΔΝΤ, από το 2010 έχουν προστεθεί δάνεια ύψους $7,8 δις.

Τον περασμένο Μάρτιο η FED αύξησε για δεύτερη φορά σε τρεις μήνες τα επιτόκια λόγω της καλής επίδοσης της αμερικανικής οικονομίας, αλλά και της αυξημένης οικονομικής δραστηριότητας στις πλείστες χώρες. Η έκθεση του ΔΝΤ έχει δημοσιευθεί σε περίοδο κατά την οποία υπήρχε ένταση μεταξύ του ΔΝΤ και της κυβέρνησης του Προέδρου Τραμπ σε σχέση με την πολιτική διεθνούς εμπορίου, με τον Υπουργό Εμπορίου κ. Wilbur Ross, πρώην Αντιπρόεδρο της Τράπεζας Κύπρου να επιτίθεται στη Διευθύνουσα Σύμβουλο του ΔΝΤ, κ. Κριστίν Λαγκάρντ, που έχει εκδώσει προειδοποίηση για πιθανή πολιτική προστατευτισμού από την κυβέρνηση του Προέδρου Τραμπ.

Και ενώ η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΔΝΤ κ. Κριστίν Λαγκάρντ επαινούσε τη νέα κυβέρνηση της Αμερικής, ο Πρόεδρος Τραμπ έδιδε οδηγίες για έρευνα όσον αφορά τις εισαγωγές χάλυβα, πράγμα που είναι δυνατόν να οδηγήσει σε αυξημένους εισαγωγικούς δασμούς, που θα είναι η πρώτη ενέργεια προστατευτισμού, η οποία θα οδηγούσε σε αντίποινα από την Κίνα και την Ε.Ε. Επίσης, ο κ. Ross δήλωσε ότι η Αμερική θα επιβάλει νέους αντισταθμιστικούς δασμούς, που θα κυμαίνονται μεταξύ του 3% και 24% για εισαγόμενη ξυλεία από τον Καναδά.

Οι φόβοι

Το ΔΝΤ προειδοποιεί όχι μόνο για τον κίνδυνο προώθησης της πολιτικής προστατευτισμού, αλλά και της ύπαρξης διαρθρωτικών προβλημάτων, όπως είναι η χαμηλή παραγωγικότητα και η υψηλή εισοδηματική ανισότητα. Το ΔΝΤ φοβάται ότι η αύξηση του προστατευτισμού θα μπορούσε να υποσκάψει την ανάκαμψη στην παγκόσμια μεταποιητική βιομηχανία και το διεθνές εμπόριο.

Επίσης, όπως αναφέρει ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, Maurice Obstfeld, υπάρχει το πρόβλημα της αύξησης των εγχώριων πιστώσεων στην Κίνα με τόσο υψηλό ρυθμό, που είναι δυνατόν να οδηγήσει σε προβλήματα χρηματοοικονομικής σταθερότητας, τα οποία στη συνέχεια θα ήταν δυνατόν να επηρεάσουν την παγκόσμια οικονομία.

Ο κ. Obstfeld εισηγείται ότι η παγκόσμια οικονομία χρειάζεται μιαν ανανεωμένη πολυμερή στήριξη του διεθνούς εμπορίου και συνεπώς την αποφυγή των ζημιογόνων επιπτώσεων που θα μπορούσαν να προέλθουν από τον προστατευτισμό. Ασφαλώς, όμως, οι κυβερνήσεις χρειάζεται να εισαγάγουν καλύτερες πολιτικές για να βοηθήσουν εκείνους που επηρεάστηκαν από την παγκοσμιοποίηση.

Πώς έρχεται η ανάκαμψη

Είναι σκόπιμο να αναφέρουμε ότι οι περισσότεροι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι ανάκαμψη από μιαν οικονομική κρίση σημαίνει να διατηρηθεί χαλαρή νομισματική πολιτική και να δοθεί δημοσιονομική τόνωση σε χώρες όπου οι δημοσιονομικές συνθήκες το επιτρέπουν. Έτσι η FED κράτησε τα επιτόκια στο πιο χαμηλό σημείο μέχρι που επιτεύχθηκε σχεδόν πλήρης απασχόληση.

Επίσης, η ΕΚΤ με το πρόγραμμα τής ποσοτικής χαλάρωσης και την αγορά ομολόγων έχει διατηρήσει τα δανειστικά κόστη στην Ε.Ε. σε χαμηλά επίπεδα, αν και η σε μεγάλο βαθμό έμφαση στην πολιτική λιτότητας, παρόλο που πρόσφατα έχει χαλαρώσει, έχει περιορίσει σε κάποιο βαθμό την ανάκαμψη. Επίσης, στην Ιαπωνία η αύξηση του φόρου προστιθεμένης αξίας επηρέασε την προηγουμένη ανάκαμψη, αν και τώρα η κυβέρνηση ορθά έχει αναβάλει την αύξηση του φόρου αυτού μέχρι το 2019.

Υ.Γ.: Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Principal,
KPMG Limited,
τηλ. 22209000,
ηλεκ. διευθ. [email protected]