Εννέα ημέρες πριν από την κρίσιμη ψηφοφορία, όλα βρίσκονται στον αέρα
Μέχρι στιγμής, το αποτέλεσμα κινείται στα όρια του στατιστικού λάθους με διαφορά 2-4% μεταξύ του «ναι» και του «όχι», δείγμα του πόσο διχασμένος είναι ο τουρκικός λαός

Εννέα ημέρες πριν από την κρίσιμη ψηφοφορία στο τουρκικό δημοψήφισμα, όλα βρίσκονται στον αέρα. Στο μέτωπο της εκστρατείας, οι αντιπαραθέσεις ανάμεσα στον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον Πρωθυπουργό Μπιναλί Γιλντιρίμ και στελέχη της κυβέρνησης από τη μια και τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης και στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος από την άλλη συνεχίζονται σε υψηλότερους τόνους.

Είναι και αυτό ένα σημάδι για το ότι ο Τούρκος ψηφοφόρος παραμένει απρόβλεπτος μέχρι την τελευταία στιγμή. Ο γνωστός αρθρογράφος της «Χουριέτ» Μουράτ Γετκίν γράφει σήμερα ότι επικοινώνησε χθες με τρεις μεγάλες δημοσκοπικές εταιρείες, οι οποίες όμως δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τις μετρήσεις τους για το δημοψήφισμα. Μέχρι στιγμής, το αποτέλεσμα κινείται στα όρια του στατιστικού λάθους με διαφορά 2-4% μεταξύ του «ναι» και του «όχι».

Ωστόσο, ο Γετκίν απαριθμεί και τους παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν το τελικό αποτέλεσμα. Αρνητικός παράγοντας είναι η αδύναμη εκστρατεία του συνεργαζόμενου με τον Ερντογάν ακροδεξιού Μπαχτσελί. Το κόμμα του Μπαχτσελί είναι έντονα διχασμένο και φοβάται περαιτέρω αποδυνάμωσή του στη βουλή, αν ενισχυθεί η εξουσία του Ερντογάν.

Τίποτα δεν έχει κριθεί ακόμη
Διχασμένη είναι πάντως και η εκλογική βάση του AKP. Όμως και στο κόμμα του Ερντογάν, τα παλιά στελέχη δεν βλέπουν με καλό μάτι την ενίσχυση του Ερντογάν. Το άνοιγμα του Ερντογάν την περασμένη Κυριακή προς τους Κούρδους στην ομιλία του στο Ντιγιάρμπακιρ είχε στόχο να αλιεύσει ψήφους, από μια δεξαμενή όμως που είναι κυρίως υπέρ του φιλοκουρδικού κόμματος και του «όχι».

Σύμφωνα με τον Τούρκο αρθρογράφο, θα υπάρξει πρόβλημα αν το περίπου μισό εκατομμύριο Κούρδων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν προσωρινά τα χωριά τους κατά τις εκκαθαρίσεις του τουρκικού στρατού το 2015-16 είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους.

Η κυβέρνηση επικαλείται άλλες δημοσκοπήσεις που δείχνουν άνοδο του «ναι», αλλά φαίνεται ότι κρίσιμο θα είναι πόσοι από το περίπου 17% εκείνων που δηλώνουν ότι δεν θα ψηφίσουν θα αλλάξουν τελικά γνώμη. Γιατί ίσως αυτοί κρίνουν το αποτέλεσμα.

Νέα επίθεση Ερντογάν
Χθες, πάντως, ο Τούρκος Πρόεδρος εκτόξευσε εκ νέου τα βέλη του εναντίον της Ευρώπης, υποστηρίζοντας ότι βλέπει σε εκείνην μιαν «ήπειρο που σαπίζει» και αποτελεί το «κέντρο του ναζισμού. Η Ευρώπη δεν έχει πλέον τίποτα να πει, ούτε σ' εμάς ούτε σε κανέναν άλλον. Ενώπιόν μας βρίσκεται μια ήπειρος που σαπίζει», δήλωσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε μια ομιλία στο Μπαλικεσίρ (βορειοδυτικά).

«Τα ρατσιστικά κόμματα κρατούν τους ηγέτες και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στην παλάμη του χεριού τους», σημείωσε ο επικεφαλής του τουρκικού κράτους. «Η Ευρώπη δεν είναι πλέον το κέντρο της Δημοκρατίας, των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των ελευθεριών, αλλά εκείνη των πιέσεων, της βίας και του ναζισμού», ανέφερε περαιτέρω.

Οι δηλώσεις αυτές έγιναν έπειτα από εβδομάδες έντονων διαξιφισμών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας μετά την ακύρωση των συγκεντρώσεων στήριξης του Τούρκου Προέδρου σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ιδίως στη Γερμανία και την Ολλανδία.

Απαγόρευση εξόδου απ' την Τουρκία σε Ολλανδούς
Εν τω μεταξύ, απαγόρευση εξόδου από την Τουρκία επιβλήθηκε σε περίπου 100 Ολλανδούς πολίτες τουρκικής καταγωγής, όπως μετέδωσε χθες το τηλεοπτικό δίκτυο της Ολλανδίας NOS, επικαλούμενο πηγές με γνώση της κατάστασης.

Το τηλεοπτικό δίκτυο τόνισε πως εκείνοι που επηρεάζονται από το μέτρο, πολλοί εκ των οποίων βρίσκονταν στην Τουρκία είτε για διακοπές είτε για επίσκεψη στις οικογένειες τους, είχαν επικρίνει δημοσίως τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η κυβέρνηση του οποίου έχει εξαπολύσει μέτρα καταστολής εναντίον της αντιπολίτευσης, έπειτα από την απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου.

Δεν έγινε γίνει σαφές αν οι συγκεκριμένοι πολίτες που επηρεάζονται από την απαγόρευση έχουν διπλή υπηκοότητα - την τουρκική και την ολλανδική. Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ολλανδίας δεν ήταν άμεσα διαθέσιμο για κάποιο σχόλιο.