Από χθες 1,4 εκατ. Τούρκοι της Γερμανίας σπεύδουν στις κάλπες
Η διαδικασία στις χώρες όπου υπάρχουν Τούρκοι υπήκοοι θα διαρκέσει μέχρι τις 9 Απριλίου, μία βδομάδα πριν από το επίσημο άνοιγμα των καλπών στην Τουρκία

Ξεκίνησε από χθες και θα συνεχιστεί μέχρι και τις 9 Απριλίου, μία βδομάδα πριν από το άνοιγμα των καλπών στην Άγκυρα, η εκλογική διαδικασία για το αμφιλεγόμενο δημοψήφισμα στην Τουρκία σε χώρες του εξωτερικού και σε τελωνεία. Η αρχή έγινε στη Γερμανία, όπου από χθες 1,4 εκατομμύριο Τούρκοι καλούνται να τοποθετηθούν για το εάν εγκρίνουν ή όχι την προτεινόμενη συνταγματική μεταρρύθμιση.

Αξίζει να σημειωθεί πως η προτεινόμενη συνταγματική μεταρρύθμιση θα σηματοδοτήσει μιαν από τις μεγαλύτερες αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο διοικείται η χώρα, εδώ και περίπου έναν αιώνα. Η εν λόγω κίνηση του κόμματος του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με την σύμπραξη των Γκρίζων Λύκων, έχει διχάσει την Τουρκία, με τους επικριτές να κάνουν λόγο για πραξικόπημα και υπερσυγκέντρωση εξουσιών και τους υποστηρικτές Ερντογάν να εκτιμούν ότι θα φέρει σταθερότητα στη χώρα.

Τι αφορά το δημοψήφισμα
Αξίζει, εξάλλου, να αναφερθεί πως οι Τούρκοι καλούνται να εγκρίνουν ή να απορρίψουν ένα νέο σχέδιο συντάγματος, το οποίο θα αλλάξει το πολίτευμα της χώρας, από κοινοβουλευτική σε προεδρική δημοκρατία.

Εφόσον εγκριθεί, θα συμβούν τα εξής:
1. Σήμερα ο Πρόεδρος, είναι μόνο αρχηγός του κράτους, όμως θα είναι τόσο αρχηγός του κράτους, όσο και επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας.
2. Καταργείται η θέση του πρωθυπουργού, ενώ θεσπίζεται θέση αντιπροέδρου.
3. Ο πρόεδρος είναι σε θέση να εκδίδει διατάγματα, να κηρύσσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να διορίζει υπουργούς και ανώτατους αξιωματούχους.
4. Ο πρόεδρος μπορεί να υπηρετήσει δύο πενταετείς θητείες.
Βουλευτικές και προεδρικές εκλογές διεξάγονται κάθε πέντε χρόνια, την ίδια ημέρα.
5. Το κοινοβούλιο μπορεί να ξεκινήσει έρευνα ή να αποδώσει κατηγορίες εναντίον του προέδρου, εφόσον η πλειοψηφίας πει το «ναι».

Σημειώνεται πως χρειάζεται πλειοψηφία δύο τρίτων για να στείλει τον πρόεδρο σε δίκη.
Πέραν των πιο πάνω, τυχόν έγκριση της συνταγματικής αλλαγής θα σήμαινε, επίσης, και παραμονή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην ηγεσία της Τουρκίας μέχρι το 2028.

Το εναρκτήριο λάκτισμα
Σε ό,τι αφορά την ψηφοφορία, όπως έχει λεχθεί και εισαγωγικά, χθες ξεκίνησε η σχετική διαδικασία με περίπου 1,4 εκατομμύριο Τούρκων που ζουν στη Γερμανία να καλούνται να συμμετάσχουν στο τουρκικό δημοψήφισμα. Η κοινωνιολόγος και οικονομολόγος Γιασάρ Αϊντίν, που είναι μέλος του Ιδρύματος Ευρώπη-Τουρκία στο Αμβούργο, υποστήριξε χθες ότι για την κυβέρνηση στην Άγκυρα κάθε ψήφος μετράει.

«Oι Τούρκοι της Γερμανίας δεν έχουν ταχθεί ξεκάθαρα υπέρ του ‘Ναι’, γεγονός που δημιουργεί νευρικότητα στο επιτελείο του Ταγίπ Ερντογάν», ανέφερε, ενώ στην ερώτηση εάν οι Τούρκοι της Γερμανίας είναι καλά πληροφορημένοι για τις συνέπειες που θα έχει η απόφασή τους, η Γιασάρ Αϊντίν απαντά: «Νομίζω πως δεν υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες. Το πρόβλημα είναι πως λείπει γενικότερα η σφαιρική πληροφόρηση. Στην Τουρκία επικρατεί μεγάλη πόλωση και το σημαντικό δεν φαίνεται να είναι τι λέει κανείς αλλά ποιος το λέει».

Ο τρόπος πληροφόρησης των Τούρκων της Γερμανίας είναι η τηλεόραση, οι εφημερίδες και το facebook. Σύμφωνα με την Γιασάρ Αϊντίν, οι περισσότερες εκπομπές είναι φιλικά διακείμενες προς την τουρκική κυβέρνηση. Οι πολίτες που τάσσονται υπέρ του «Όχι» δεν έχουν τη δυνατότητα να εισακουστούν. Όσο για τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία ψηφίζουν είναι «περισσότερο με βάση το ένστικτο και την πολιτική θέση». Ακόμα όμως και αυτοί που ψηφίζουν «Όχι» πολλές φορές δεν ξέρουν περί τίνος πρόκειται.

Τα γερμανικά μίντια δεν έχουν μεγάλη επιρροή
Πάντως, η επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση στην Τουρκία έχει δεχθεί μεγάλες επικρίσεις. Εκφράζονται φόβοι πως η Τουρκία μετατρέπεται σε μια δικτατορία χρησιμοποιώντας όμως έναν δημοκρατικό μανδύα μέσω του δημοψηφίσματος. Στην ερώτηση της Deutsche Welle εάν οι επικρίσεις αυτές φθάνουν στους Τούρκους ψηφοφόρους στη Γερμανία, η κοινωνιολόγος και οικονομολόγος Γιασάρ Αϊντίν απαντά πως «οι επικρίσεις αγγίζουν περισσότερο τους πολίτες που τείνουν να ψηφίσουν ούτως ή άλλως ‘Όχι’. Η αντιπολίτευση πολύ δύσκολα μπορεί να προσεγγίσει συντηρητικούς ψηφοφόρους».

Τέλος, όσον αφορά την επιρροή που έχουν τα γερμανικά ΜΜΕ στην έκβαση του δημοψηφίσματος στην Τουρκία, η ειδικός εκτιμά πως αυτή δεν είναι μεγάλη. «Υπάρχουν πολύ λίγοι που διαβάζουν γερμανικές εφημερίδες. Αλλά υπάρχουν διαφοροποιήσεις. Η αρνητική ειδησεογραφία, η κριτική, οδηγεί τους συντηρητικούς σε πεισματικές αντιδράσεις. Πολλοί πιστεύουν πως ο Ερντογάν δεν δέχεται επιθέσεις από τη Δύση, όχι επειδή δεν σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά επειδή θέλει να κάνει ισχυρή την Τουρκία», σημείωσε.

Η διαδικασία στα κατεχόμενα
Αναφορικά με την ψηφοφορία στα κατεχόμενα, όπως έγινε γνωστό από την περασμένη εβδομάδα, οι Τούρκοι εκ Τουρκίας που διαμένουν στα κατεχόμενα θα μπορούν να ψηφίσουν στο δημοψήφισμα από τις 5 μέχρι και τις 9 Απριλίου. Όπως μεταδόθηκε από τα κατεχόμενα, ο Τούρκος «πρέσβης», Ντεριά Κανμπάι δήλωσε ότι η ψηφοφορία όλες αυτές τις ημέρες θα διαρκεί από τις 9 το πρωί μέχρι τις 9 το βράδυ και θα στηθούν συνολικά 15 κάλπες.

Σύμφωνα με τον Κανμπάι, οι ψηφοφόροι θα πρέπει να έχουν μαζί τους ταυτότητα ή φωτογραφία και κάποιο άλλο έγγραφο πιστοποίησης, δηλαδή διαβατήριο, πιστοποιητικό γάμου ή άλλα επίσημα κρατικά έγγραφα. Ο Τούρκος «πρέσβης» ανέφερε πως στο δημοψήφισμα εφαρμόζεται ένα νέο σύστημα που θεωρεί ενιαία εκλογική περιφέρεια όλους τους ψηφοφόρους στο εξωτερικό και γι’ αυτό όσοι Τούρκοι πολίτες έχουν δικαίωμα ψήφου μπορούν να ψηφίσουν όπου βρίσκονται στο εξωτερικό και όχι αναγκαστικά μόνο στο μέρος όπου ζουν.

Έφερε ως παράδειγμα έναν Τούρκο πολίτη που μπορεί να ζει στα κατεχόμενα, αλλά τις ημερομηνίες που μπορεί να ψηφίσει για το δημοψήφισμα βρίσκεται στη Γερμανία για ταξίδι. Θα μπορεί, είπε, να ψηφίσει σε οποιοδήποτε Προξενείο της Τουρκίας στη Γερμανία, αρκεί να έχει ήδη καταγραφεί ως ψηφοφόρος εξωτερικού. Οι κάλπες που θα χρησιμοποιηθούν στα κατεχόμενα, πρόσθεσε ο κ. Κανμπάι, θα σφραγισθούν με βάση τη σχετική διαδικασία στην «πρεσβεία» της Τουρκίας στη Λευκωσία και θα κλειδωθούν εκεί σε ειδικό δωμάτιο του κτηρίου.

Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ψηφοφορίας, ανέφερε, στις 10 Απριλίου οι 15 κάλπες με την συνοδεία 4 ατόμων θα σταλούν στην Τουρκία, όπου θα γίνει η καταμέτρηση των ψήφων, σημειώνοντας ότι καμία καταμέτρηση δεν θα γίνει στο εξωτερικό.
Πηγές: Deutsche Welle, ΑΠΕ, ΚΥΠΕ