Η ΒΡΕΤΑΝΙΑ ΤΟ 2016 ΠΕΤΥΧΕ ΥΨΗΛΟ ΡΥΘΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Η προτεραιότητα της κ. Μέρκελ είναι να διατηρήσει ενωμένα τα 27 κράτη-μέλη της Ε.Ε. σε δύσκολες εποχές και να βεβαιωθεί ότι οι όροι του Brexit θα είναι αρκετά αυστηροί, έτσι που να αποθαρρύνουν άλλα κράτη-μέλη να εγκαταλείψουν την Ένωση

Λόγω Brexit, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ποιες θα είναι οι εξελίξεις στη βρετανική οικονομία μετά το 2018, αφού δεν είναι γνωστοί οι όροι που θα συμφωνηθούν

Αφότου στο δημοψήφισμα του περασμένου Ιουνίου οι Βρετανοί ψήφισαν την έξοδο της χώρας τους από την Ε.Ε., οι ασκούντες πολιτική και οι οικονομολόγοι προειδοποιούσαν ότι θα υπάρξουν σοβαρές, άμεσες συνέπειες για την οικονομία. Αντίθετα, όμως, από τις προβλέψεις αυτές η Βρετανία, με εξαίρεση τη Γερμανία, σημείωσε τον πιο υψηλό ρυθμό ανάπτυξης μεταξύ των χωρών της G7. Σύμφωνα με το Γραφείο της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, για ολόκληρο το 2016 ο ρυθμός ανάπτυξης ήταν 2%, ελαφρά πιο κάτω από το 2,2% του 2015.

Κατά την κατάθεση του προϋπολογισμού της χώρας στις 8 Μαρτίου, ο Υπουργός Οικονομικών κ. Philip Hammond υποσχέθηκε να καταστήσει τη Βρετανία ως το καλύτερο μέρος για επιχειρηματικότητα. Τόνισε δε ότι, ενόσω σύντομα η Βρετανία αρχίζει διαπραγματεύσεις για την έξοδό της από την Ε.Ε., ο φετινός προϋπολογισμός στόχο έχει να προετοιμάσει τη χώρα για ένα πιο λαμπρό μέλλον, καθότι προσφέρει μια ισχυρή και σταθερή βάση για τις διαπραγματεύσεις αυτές.

Με την κατάθεση του προϋπολογισμού, ο Υπουργός Οικονομικών αύξησε τη συνεισφορά στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων από τους αυτοεργοδοτουμένους, πρόταση που έτυχε επίκρισης από τους αυτοεργοδοτουμένους και εκνεύρισε μια σημαντική μερίδα των συντηρητικών βουλευτών. Έτσι, στις 15 Μαρτίου 2017, ο κ. Hammond έδωσε στη δημοσιότητα επιστολή στην οποία υποστηρίζει ότι υπάρχει μια ξεκάθαρη άποψη μεταξύ των συναδέλφων και του κοινού, ότι η πρόταση σχετικά με την αύξηση των συνεισφορών στις κοινωνικές ασφαλίσεις των αυτοεργοδοτουμένων θα παραβίαζε τη δέσμευση του κόμματος πως δεν θα αυξανόταν η φορολογία αυτή και, συνεπώς, αποσύρθηκε.

Δείχνει σημεία αδυναμίας

Δυστυχώς, οι αβεβαιότητες όσον αφορά το Brexit και οι εξελίξεις στην παγκόσμια πολιτική σκηνή προβλέπεται να επηρεάσουν τη βρετανική οικονομία, η οποία ήδη δείχνει σημεία αδυναμίας. Πρώτον, η Βρετανία έχει ένα μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο το Γραφείο Ευθύνης Προϋπολογισμού εκτιμά στο 5,7% του ΑΕΠ κατά το 2016. Δεύτερον, το έλλειμμα του δημόσιου τομέα προβλέπεται να φθάσει το 90% του ΑΕΠ κατά το δημοσιονομικό έτος 2017-2018, κάτι που περιορίζει τη λήψη μέτρων για βελτίωση των κοινωνικών υπηρεσιών. Τρίτον, ο ρυθμός αύξησης της παραγωγικότητας παραμένει χαμηλός. Και, τελικά, οι επιχειρηματικές επενδύσεις παραμένουν αδύναμες για να δώσουν ώθηση στην αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης της παραγωγικότητας.

Προειδοποιήσεις για διαμελισμό

Στο μεταξύ, ο πρώην Πρωθυπουργός της Βρετανίας κ. Τόνι Μπλερ εξέδωσε ανακοίνωση, στην οποία τονίζει ότι οι Βρετανοί ψήφισαν την έξοδο της χώρας από την Ε.Ε. χωρίς να γνωρίζουν τους πραγματικούς όρους του Brexit. Όμως, ενόσω καθίστανται γνωστοί οι όροι αυτοί, οι ψηφοφόροι έχουν το δικαίωμα να αλλάξουν γνώμη και ζήτησε από την κ. Μέι όπως, με κάποιον τρόπο, δώσει την ευκαιρία στον λαό να επανεξετάσει την απόφαση για το Brexit. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι το ενδεχόμενο διαμελισμού της Βρετανίας έχει επανέλθει ως συνέπεια του Brexit, ενόσω η Σκοτία παραμένει ευρωπαϊστική.

Όσον αφορά το θέμα αυτό, αναφέρεται ότι η Πρωθυπουργός της Σκοτίας κ. Νίκολα Στέρτζον ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει σε δημοψήφισμα για έξοδο από το Ηνωμένο Βασίλειο, έτσι που τελικά η Σκοτία να παραμείνει στην Ε.Ε. Παράλληλα, υπάρχει κριτική και από τη Βόρειο Ιρλανδία, όπου το καθολικό κόμμα Sinn Fein ζήτησε να γίνει δημοψήφισμα για την ένωση με την Ιρλανδία.

Βαρίδι στη στερλίνα

Η Πρωθυπουργός Τερέζα Μέι δήλωσε ότι θα ενεργοποιήσει στις 29 Μαρτίου το Άρθρο 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας για να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις για το Brexit και τόνισε ότι θα αναζητήσει μιαν φιλόδοξη εμπορική συμφωνία με την Ε.Ε. Οι αναλυτές, όμως, έχουν δηλώσει ότι η αβεβαιότητα και ο φόβος για ένα σκληρό Brexit θα συνεχίσουν να είναι ένα βαρίδι στη στερλίνα, αλλά και γενικά στην οικονομία.

Ο εκπρόσωπος όμως της κ. Μέι δήλωσε πως είναι ορθό η Βρετανία να εγκαταλείψει την ενιαία αγορά, δηλώνοντας όμως ότι, ενώ δεν έχουν ληφθεί αποφάσεις, υπάρχουν πολλές χώρες που έχουν συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την Ε.Ε. και εξασφαλίζουν προνομιακή πρόσβαση στην ενιαία αγορά. Οι Υπουργοί της κυβέρνησης της Βρετανίας καταβάλλουν προσπάθειες να ελαχιστοποιήσουν την οικονομική εξάρθρωση με το να διατηρήσουν τη Βρετανία μερικώς εντός της Τελωνειακής Ένωσης με την κατάργηση των εισαγωγικών δασμών και με τη μείωση της ανάγκης για συνοριακούς ελέγχους.

Αλλά η Καγκελάριος της Γερμανίας κ. Άγκελα Μέρκελ έχει δηλώσει ότι, αν η κ. Μέι επιμείνει στην κατάργηση της ελεύθερης διακίνησης προσωπικού, δεν πρέπει να αναμένει μιαν ευνοϊκή πρόσβαση στην ενιαία αγορά. Η κ. Μέρκελ, βέβαια, δεν επιθυμεί να τιμωρήσει τη Βρετανία για το Brexit, αφού γνωρίζει τη σημασία των διμερών σχέσεων. Αλλά, προτεραιότητα της κ. Μέρκελ είναι να διατηρήσει ενωμένα τα 27 κράτη-μέλη της Ε.Ε. σε δύσκολες εποχές και να βεβαιωθεί ότι οι όροι του Brexit θα είναι αρκετά αυστηροί, έτσι που να αποθαρρύνουν αλλά κράτη-μέλη να εγκαταλείψουν την Ένωση.

Ο λογαριασμός

Πριν από το δημοψήφισμα στη Βρετανία, τον περασμένο Ιούνιο, για έξοδο από την Ε.Ε. οι υποστηρικτές της εξόδου από την Ένωση υποσχέθηκαν στους ψηφοφόρους ότι το Brexit θα εξοικονομήσει στους φορολογουμένους £250 εκ. την εβδομάδα. Αλλά οι αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες ετοιμάζουν τον λογαριασμό για την έξοδο της χώρας από την Ε.Ε., που φαίνεται ότι θα είναι γύρω στα €60 δις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποστηρίξει ότι η έγκριση του τρέχοντος προϋπολογισμού και από τη Βρετανία, που λήγει το 2020, υποχρεώνει τη Βρετανία να πληρώσει.

Οι φανατικοί υποστηρικτές του Brexit λένε ότι η Βρετανία δεν έχει υποχρέωση να πληρώσει οτιδήποτε αφότου φύγει. Αλλά, αν μια συμβιβαστική λύση δεν επιτευχθεί, η Βρετανία θα προσαχθεί στο Διεθνές Δικαστήριο (International Court of Justice). Αναφέρεται ότι τόσο η Γερμανία όσο και η Ιταλία υποστηρίζουν το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αποκλειστεί η έναρξη εμπορικών διαπραγματεύσεων με τη Βρετανία μέχρις ότου η Βρετανία εγγυηθεί ότι θα καταβάλει το ποσό που θα συμφωνηθεί, που είναι γύρω στα €60 δις, αλλά και να εγγυηθεί τα δικαιώματα των Ευρωπαίων εργαζομένων στη Βρετανία.

Το ζήτημα της μετανάστευσης

Βέβαια, πολλοί από τους Βρετανούς ψηφοφόρους που ψήφισαν έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε. στο δημοψήφισμα του περασμένου Ιουνίου το έπραξαν γιατί πίστευαν ότι η μετανάστευση στη χώρα ήταν πολύ υψηλή και έπρεπε να μειωθεί. Όμως, τώρα φαίνεται ότι η μείωση στη μετανάστευση θα έχει σοβαρές συνέπειες. Οι εργοδότες επιθυμούν να προσλάβουν μετανάστες από την Ε.Ε. για διάφορους λόγους.

Για παράδειγμα, οι διάφοροι Οργανισμοί που δραστηριοποιούνται σε διεθνείς αγορές επιθυμούν να προσλάβουν όσον το δυνατόν πιο υψηλά εκπαιδευμένο και καταρτισμένο προσωπικό, κατά κύριο λόγο με εμπειρία σε αυτές τις υπεράκτιες διεθνείς αγορές.

Αναφέρεται, επίσης, ότι υπάρχει μεγάλη ανησυχία και αγωνία από τους γεωργούς και γενικά από τη βιομηχανία τροφίμων, όσον αφορά την πρόσβαση σε εργατικό δυναμικό. Η βιομηχανία επεξεργασίας τροφίμων βασίζεται στους Ευρωπαίους μετανάστες, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν 120.000 πρόσωπα από το σύνολο των εργαζομένων στη βιομηχανία των 400.000.

Είναι σκόπιμο να αναφέρουμε, επίσης, ότι δυο από τις πιο μεγάλες επενδυτικές τράπεζες (Goldman Sachs και Morgan Stanley) έχουν προειδοποιήσει για τις επιπτώσεις του Brexit και φαίνεται ότι άρχισαν να καταστρώνουν σχέδια να μεταφέρουν εκτός Λονδίνου θέσεις εργασίας προτού ακόμα η Βρετανία εξέλθει από την Ε.Ε.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
Διοικητικός Σύμβουλος,
KPMG Limited.
KPMG,
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες

Υ.Γ. Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις και γνώμες της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.