ΕΝΩΠΙΟΝ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΕΩΝ Η ΒΡΕΤΑΝΙΔΑ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΝΟΨΕΙ BREXIT

Η Σκοτία κινείται για τη διενέργεια δεύτερου δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της από τη Μεγάλη Βρετανία και η Βόρειος Ιρλανδία φαίνεται πως την ακολουθεί

«Το κοινοβούλιο της Σκοτίας δεν έχει τη νομοθετική ικανότητα να αποφασίσει για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για ένα συνταγματικό ζήτημα και, όπως συνέβη και το 2014, θα πρέπει να ζητήσει εξουσιοδότηση από το Ουέστμινστερ», εξηγεί ο Πολ Άντερσον

Προς τη διενέργεια δεύτερου δημοψηφίσματος για την απόσχιση από τη Μεγάλη Βρετανία κινείται η Σκοτία, με την Πρωθυπουργό της χώρας Νίκολα Στέρτζον να υπόσχεται εδώ και δύο, τουλάχιστον, βδομάδες στους Σκοτσέζους την επιλογή «μεταξύ ενός σκληρού Brexit και της ανεξαρτησίας» τους. Η Σκοτσέζα Πρωθυπουργός έκανε την πρώτη προσπάθεια για έγκριση του αιτήματός της από το κοινοβούλιο της Σκοτίας, ωστόσο, τα όσα δραματικά επεσυνέβησαν στο Λονδίνο οδήγησαν στην αναβολή της συζήτησης. Η συζήτηση αυτή αναμένεται πως θα συνεχιστεί την Τρίτη.

Ανεξαρτήτως του πότε θα γίνει η συζήτηση στο κοινοβούλιο της Σκοτίας, αξίζει να σημειωθεί πως -όπως ανακοίνωσε η Στέρτζον- το δημοψήφισμα θα διενεργηθεί μεταξύ του φθινοπώρου του 2018 και της άνοιξης του 2019. Ο τελικός χρόνος διεξαγωγής του θα καθοριστεί αφότου γίνουν γνωστοί οι όροι του Brexit, μετά και την ενεργοποίηση του Άρθρου 50 από τη Βρετανίδα Πρωθυπουργό Τερέζα Μέι, μία κίνηση που αναμένεται να γίνει στις 29 Μαρτίου.

«Δεν είναι ώρα»

Η ανακοίνωση της πρόθεσης για δεύτερο δημοψήφισμα στη Σκοτία «σκοντάφτει», ωστόσο, στην έντονη αντίδραση της Βρετανίδας Πρωθυπουργού, που ανακοίνωσε ότι, με τη χώρα έτοιμη να ενεργοποιήσει το Άρθρο 50 για την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι το τέλος Μαρτίου, «τώρα, δεν είναι η κατάλληλη ώρα για τέτοιες ενέργειες». Την ίδια στιγμή, η επικεφαλής του Σιν Φέιν στη Βόρειο Ιρλανδία Μισέλ Ο' Νιλ δήλωσε ότι υπάρχει άμεση ανάγκη να διεξαχθεί δημοψήφισμα για την ένωση με την Ιρλανδία, καθώς η βρετανική κυβέρνηση αρνήθηκε να ακούσει τη βούληση της πλειοψηφίας των Βορειοϊρλανδών, οι οποίοι απέρριψαν το Brexit.

Τα νομικά κωλύματα

Ποια νομικά κωλύματα μπορεί να προκύψουν στη διαδικασία για τη διενέργεια ενός δεύτερου δημοψηφίσματος στη Σκοτία; Όπως μας εξήγησε ο Πολ Aντερσον, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Canterbury Christ Church στην Αγγλία και ειδικός στα αποσχιστικά κινήματα στα φιλελεύθερα δημοκρατικά κράτη, «το κοινοβούλιο της Σκοτίας δεν έχει τη νομοθετική ικανότητα να αποφασίσει για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για ένα συνταγματικό ζήτημα και, όπως συνέβη και το 2014, θα πρέπει να ζητήσει εξουσιοδότηση από το Ουέστμινστερ».

Επομένως, συνέχισε ο κ. Άντερσον, το δημοψήφισμα θα πρέπει να εγκριθεί από το κοινοβούλιο της Σκοτίας «αλλά, δεδομένου ότι η πλειοψηφία των βουλευτών υποστηρίζει την ανεξαρτησία, αυτό θα είναι εύκολο. Το σκοτσέζικο κοινοβούλιο, στη συνέχεια, θα ζητήσει από το Ουέστμινστερ να του προσφέρει προσωρινή εξουσιοδότηση ώστε να προχωρήσει με το δημοψήφισμα». Παρότι το βρετανικό κοινοβούλιο δεν είναι νομικά υποχρεωμένο να εγκρίνει αυτή την εξουσιοδότηση, ενδεχόμενη άρνησή του για τη διενέργεια δημοψηφίσματος στη Σκοτία, εφόσον αυτό ζητηθεί, θα έχει μεγάλες πολιτικές συνέπειες.

Θα επέφερε μεγαλύτερο χάος

«Το Άρθρο 50 για την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ θα ενεργοποιηθεί από την Τερέζα Μέι τις επόμενες ημέρες και η παραχώρηση ενός ακόμη δημοψηφίσματος στη Σκοτία θα επέφερε ακόμη μεγαλύτερο χάος. Δεν θα ήταν, ωστόσο, καθόλου σοφό από πολιτικής άποψης για τη Μέι να αγνοήσει τη θέληση του κοινοβουλίου της Σκοτίας. Πιστεύω ότι η Πρωθυπουργός θα επιτρέψει το δημοψήφισμα αλλά υπό συγκεκριμένους όρους, όπως το να λάβει χώρα αφότου τελειώσουν οι διαπραγματεύσεις για το Brexit. Άλλα νομικά ζητήματα που μπορεί να ενσκήψουν θα σχετίζονται με άλλους όρους που θα αφορούν το δημοψήφισμα. Θα τεθεί μόνο ένα ερώτημα: Θα επιτραπεί και πάλι στους 16χρονους και 17χρονους να ψηφίσουν;» συμπλήρωσε ο κ. Άντερσον.

Μοιρασμένες οι απόψεις

Υπενθυμίζεται πως η Στέρτζον απεκάλεσε την αντίδραση της Μέι «αντιδημοκρατική» και είπε ότι «συνιστά απόδειξη ότι οι Τόρις φοβούνται την ετυμηγορία του λαού της Σκοτίας». Πράγματι, το ενδεχόμενο ενός δεύτερου δημοψηφίσματος στη Σκοτία συνιστά έναν μεγάλο πολιτικό «πονοκέφαλο» για τη Βρετανίδα Πρωθυπουργό αφού, αν εγκριθεί από τα κοινοβούλια, η ίδια θα κληθεί να ξεκινήσει μια δυναμική εκστρατεία για τη διατήρηση της ενότητας της Βρετανίας ενώ, παράλληλα, θα διαπραγματεύεται την καθόλου εύκολη έξοδο της χώρας από την ΕΕ.

«Η υποστήριξη προς την ανεξαρτησία στη Σκοτία βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδα από ποτέ, γύρω στο 50%. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το ποσοστό θα παραμείνει ως έχει σε ένα μελλοντικό δημοψήφισμα και το Εθνικό Κόμμα της Σκοτίας (SNP) θα επιθυμούσε να διασφαλίσει πάνω από 55% σε οποιαδήποτε μελλοντική ψηφοφορία», είπε ο κ. Άντερσον.

Ωστόσο, πρόσθεσε, «παρά την αυξανόμενη στήριξη προς την ανεξαρτησία, οι περισσότεροι Σκοτσέζοι δεν επιθυμούν ένα δεύτερο δημοψήφισμα. Κάποιοι προτιμούν να περιμένουν να δουν το τελικό αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων για το Brexit πριν αποφασίσουν το επόμενο βήμα τους. Για άλλους, είναι απλώς η εκλογική κόπωση».

«Το Brexit άλλαξε την ατζέντα του δεύτερου δημοψηφίσματος»

Ποια θα είναι η ατζέντα ενός δεύτερου δημοψηφίσματος στη Σκοτία; ρωτήσαμε τον Πολ Άντερσον, ερευνητή στο Πανεπιστήμιο Canterbury Christ Church στην Αγγλία. «Μία ενδιαφέρουσα διάσταση μιας μελλοντικής εκστρατείας για την ανεξαρτησία της Σκοτίας είναι ότι δεν θα πρόκειται για μια απλή επανάληψη του 2014.

Ένα από τα κεντρικά ζητήματα τότε αφορούσε τη μελλοντική παραμονή της Σκοτίας στην ΕΕ. Τότε είπαν στους ψηφοφόρους ότι ο καλύτερος τρόπος για να διασφαλιστεί η συμμετοχή στην ΕΕ θα ήταν να ψηφίσουν κατά της απόσχισης. Δεδομένου του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος για το Brexit τον Ιούνιο, αυτό πλέον δεν υφίσταται», μας απάντησε. «Οι οικονομικές προοπτικές επίσης θα βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας, όπως και το 2014.

Οι τιμές του πετρελαίου στη Σκοτία έχουν μειωθεί στο μισό από το 2014, επομένως το SNP δεν θα εστιάσει σε αυτό το θέμα. Η πλευρά του «Όχι» στο προηγούμενο δημοψήφισμα υποστήριζε ότι η ανεξαρτησία δεν θα ήταν σοφή κίνηση από οικονομικής άποψης. Όμως το Brexit έχει αποδυναμώσει και αυτό το επιχείρημα. Το ζήτημα του νομίσματος είναι επίσης σημαντικό.

Το SNP δεν έχει προσφέρει μια λύση για το τι θα συμβεί στην περίπτωση που η ανεξάρτητη Σκοτία δεν θα μπορεί να χρησιμοποιεί τη λίρα», πρόσθεσε ο κ. Άντερσον. Και κατέληξε: «Το Brexit έχει ήδη τεράστιες επιπτώσεις στη βρετανική οικονομία, όπως και η αβεβαιότητα για το μέλλον. Η αποφασιστική κίνηση της Στέρτζον ήδη επηρέασε τους υπολογισμούς για το Brexit. Από τη μια η βρετανική κυβέρνηση γνωρίζει ότι η Πρωθυπουργός της Σκοτίας δεν μπλοφάρει και ότι θα προχωρήσει με το δημοψήφισμα, αν η θέση της χώρας στην ΕΕ δεν προστατευθεί. Από την άλλη, κατάφερε να στριμώξει τη Μέι στη γωνία και το γεγονός ότι εκείνη δεν ενεργοποίησε το Άρθρο 50, παρά τις φημολογίες ότι θα το έκανε, μπορεί να δείχνει ότι επανεξετάζει τη στρατηγική της σε σχέση με τη Σκοτία».

Πηγή: Βήμα