ΣΤΗ ΡΩΜΗ ΣΗΜΕΡΑ ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΗΓΕΤΕΣ ΓΙΑ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ

Σε μια φάση κατά την οποία η Ένωση αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις και δυσκολίες, θα έπρεπε να γίνει αισθητή μια μεγάλη αλλαγή στην πορεία πλεύσης, η οποία να μπορεί να οδηγήσει σε μια ουσιαστικότερη πολιτική ολοκλήρωση

Οι ηγέτες κρατών και κυβερνήσεων της Ενωμένης Ευρώπης, αν και συναντώνται σε εορταστική ατμόσφαιρα, εντούτοις, θα αγγίξουν πολλά «καυτά» ζητήματα που ταλανίζουν την Ένωση και τα οποία χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης, προκειμένου να μην καταρρεύσει το οικοδόμημα

Το ιδεώδες της ειρήνης εξακολουθεί να βρίσκεται στην προμετωπίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όμως, οι επαναλαμβανόμενες κρίσεις παραπέμπουν στο τέλος της «Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας», προειδοποιούν οι αναλυτές. Εξήντα χρόνια μετά, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται καθηλωμένη στη διαδικασία του διαζυγίου με το Ηνωμένο Βασίλειο και αναζητεί τρόπους ανάκαμψης. «Το ευρωπαϊκό σχέδιο εμφανίζεται σήμερα τόσο απόμακρο από τους λαούς όσο ποτέ», διαπιστώνει ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Αντόνιο Ταγιάνι, εν όψει του σημερινού εορτασμού της 60ής επετείου από την υπογραφή της Ιδρυτικής Συνθήκης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στη Ρώμη το 1957.

Χρονιά πολλών κινδύνων

Το 2017 είναι η χρονιά των μεγάλων κινδύνων: η Ένωση πρέπει να συγκροτήσει μέτωπο για να διαπραγματευθεί την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου και να αντιμετωπίσει την άνοδο των ξενοφοβικών και ευρωφοβικών κομμάτων που ελπίζουν σε εντυπωσιακές επιδόσεις στις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας και τις βουλευτικές εκλογές της Γερμανίας. Η φράση του Ζαν Μονέ, ενός εκ των ιδρυτικών πατέρων της Ένωσης, σύμφωνα με την οποία «η Ευρώπη θα διαμορφωθεί μέσα από τις κρίσεις και θα είναι η επιτομή των λύσεων αυτών των κρίσεων», υπήρξε για δεκαετίες το μάντρα των Ευρωπαίων ηγετών και αξιωματούχων.

Όμως σήμερα, κανείς πλέον στις Βρυξέλλες δεν διακινδυνεύει να υιοθετήσει τέτοιο σύνθημα. «Αυτό που έχει αλλάξει είναι ότι δεν είμαστε αντιμέτωποι με μία σημαντική κρίση, αλλά με πλειάδα κρίσεων πολύ σοβαρών και πολύπλοκων», εξηγεί ο Στέφαν Λένε, ερευνητής του Carnegie Europe. «Δεν μπορούμε πλέον να εγγυηθούμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αναδυθεί μέσα από αυτές τις κρίσεις το 2017 και το 2018».

Θα επιβιώσει, τουλάχιστον, ως ενιαία αγορά

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιβιώσει, τουλάχιστον ως ενιαία αγορά, χάρις «στις ισχυρές οικονομικές λογικές που τη διαμορφώνουν», σύμφωνα με τον πρώην Αυστριακό διπλωμάτη, ο οποίος προσθέτει ότι σκέφτεται καμιά φορά «την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία που συνέχισε να υφίσταται επί πολλούς αιώνες μετά τον πολιτικό της θάνατο».

Από την πολιτική της κενής καρέκλας του στρατηγού Ντε Γκωλ (1965-1966), την καθυστερημένη ένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου τη δεκαετία του ΄70, περνώντας από το πετρελαϊκό σοκ και τη χρηματοπιστωτική κρίση, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει γνωρίσει και άλλες κρίσεις, υπενθυμίζει ο Φρεντερίκ Αλεμάν, ερευνητής Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Λουξεμβούργου. «Όμως, οι κρίσεις που συναντάμε σήμερα αναφέρονται στην ουσία του ευρωπαϊκού σχεδίου. Φυσικά, η ειρήνη εξακολουθεί να βρίσκεται στην προμετωπίδα, αλλά πέραν αυτού, ποιο οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο θέλουμε για την Ευρώπη;».

Τα συνεχόμενα πλήγματα

Εδώ και μία δεκαετία, αυτή η «ωραία ιδέα» που γεννήθηκε στα συντρίμμια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου δέχεται απανωτά πλήγματα. Η ανεργία παραμένει υψηλή και η οικονομική ανάπτυξη υποτονική, συνεπεία της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης 2007-2008, και στη συνέχεια οι κρίσεις χρέους των χωρών του Νότου στις οποίες οι Βρυξέλλες απάντησαν με την εφαρμογή αντιλαϊκών θεραπειών λιτότητας.

Οι Ευρωπαίοι δεν κατόρθωσαν να παρέμβουν στη συριακή τραγωδία, ούτε στη σύρραξη στην Ουκρανία, πηγή μεγάλων εντάσεων με τη Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν. Παντού, οι τζιχαντιστικές επιθέσεις μετέβαλαν το τοπίο στον τομέα της ασφάλειας. Η άφιξη 1,4 εκατομμυρίου προσφύγων και μεταναστών το 2015 και το 2016 μέσω της Μεσογείου δημιούργησε νέες εστίες κρίσης, με άλλες χώρες να υψώνουν τείχη στα σύνορά τους για να ανακόψουν τις ροές προς το έδαφός τους, σ' αντίθεση με τη Γερμανία που άνοιξε τις πόρτες της στους πρόσφυγες

Ο κατακερματισμός

«Ποτέ ώς τώρα δεν έχω δει τέτοιο κατακερματισμό και τόσο λίγη σύγκλιση στην Ένωσή μας», παραδέχθηκε ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, περιγράφοντας μία Ευρώπη σε «υπαρξιακή κρίση». Στο πλαίσιο αυτό, οι διαπραγματεύσεις για το Brexit που θα ξεκινήσουν τον Μάιο μπορεί να δώσουν την εντύπωση ότι η Ένωση δεν κρατιέται παρά από μία κλωστή.

Όμως, όπως διαβεβαιώνουν οι αναλυτές, ο ορίζοντας μπορεί και να καθαρίσει εάν, από τις γαλλικές εκλογές της άνοιξης και τις γερμανικές εκλογές του φθινοπώρου, προκύψουν ηγέτες ικανοί να υπηρετήσουν και να ενισχύσουν την ευρωπαϊκή ιδέα. Πράγμα που θα μπορούσε να σημάνει την ενεργοποίηση μίας Ευρώπης πολλών ταχυτήτων, όπου οι πρόθυμοι να προχωρήσουν μπροστά σε θέματα όπως το ευρώ και η άμυνα -που αποτελεί προτεραιότητα απέναντι στον κίνδυνο της αναδίπλωσης των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως έχει προαναγγείλει ο Ντόναλντ Τραμπ- θα υπερισχύσουν.

Αν η ανάκαμψη είναι δύσκολη, η οπισθοδρόμηση αποκλείεται, λέει ο Χέντρικ Φος, πολιτικός επιστήμονας του Πανεπιστημίου της Γάνδης. «Οι ηγέτες όλων των κρατών-μελών κατανοούν ότι αυτό που οικοδομήθηκε τα τελευταία 60 χρόνια -η ενιαία αγορά, η Ζώνη Σένγκεν, η Ευρωζώνη- εξασφάλισε το υψηλό βιοτικό επίπεδο που έχουμε σήμερα στην Ευρώπη».

Υπό τον όρο της ανάκτησης της ευνοϊκής στάσης της κοινής γνώμης, η οποία εμφανίζεται όλο και πιο αρνητική στις δημοσκοπήσεις, δηλώνει ο Ιαν Μπεγκ του London School of Economics. Και προειδοποιεί: Η Ευρώπη έχει σκορπίσει το πολιτικό της κεφάλαιο και, αν αυτό συνεχισθεί, μπορεί να φθάσουμε σε ένα σημείο που θα σημάνει πραγματικά το τέλος».

Η μεγαλύτερη αγορά

Εν τω μεταξύ, με αφορμή τη σημερινή επέτειο, το Δίκτυο Ευρωπαϊκών Κέντρων Καταναλωτή (ECC-Net) υπενθυμίζει ότι, σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τη μεγαλύτερη αγορά σε παγκόσμιο επίπεδο, με 508 εκατομμύρια καταναλωτές, οι οποίοι επωφελούνται καθημερινά από το ισχυρό θεσμικό πλέγμα προστασίας των δικαιωμάτων τους ως καταναλωτών της ενιαίας αγοράς, στο εσωτερικό της οποίας άνθρωποι, αγαθά και υπηρεσίες κυκλοφορούν ελεύθερα, ξεπερνώντας τα εθνικά σύνορα.

Προκειμένου όμως να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να διασφαλισθεί ότι τα οφέλη της μπορούν να φθάσουν σε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες, τα Ευρωπαϊκά Κέντρα Καταναλωτή (Ε.Κ.Κ.) παρέχουν πληροφορίες, δωρεάν συμβουλές και βοήθεια για τις διασυνοριακές αγορές στα 28 κράτη-μέλη της Ένωσης και, επιπροσθέτως, στη Νορβηγία και την Ισλανδία.

Έτσι, μόνο το 2016 απαντήθηκαν, στο σύνολο του δικτύου, ηλεκτρονικά 46.392 ερωτήματα καταναλωτών, εκ των οποίων 10.961 αφορούσαν εθνικές συναλλαγές και 35.431 διασυνοριακές και επιλύθηκαν με την παρέμβαση των Ε.Κ.Κ. περίπου 13.000 διασυνοριακές διαφορές. Η λειτουργία του δικτύου κρίνεται επιτυχημένη, όπως προκύπτει και από πρόσφατη έρευνα για τον βαθμό ικανοποίησης των καταναλωτών, σύμφωνα με την οποία:

*69% των Ευρωπαίων καταναλωτών έμειναν ικανοποιημένοι με τις υπηρεσίες των Ε.Κ.Κ..

*75% των Ευρωπαίων καταναλωτών βρήκαν χρήσιμη τη βοήθεια των Ε.Κ.Κ.. στο να κατανοήσουν τα δικαιώματά τους ή να λύσουν τις διαφορές τους με προμηθευτές.

*90% των Ευρωπαίων καταναλωτών βρήκαν εύκολη τη χρήση της ιστοσελίδας των Ε.Κ.Κ.