Στις 29 Μαρτίου η Βρετανίδα Πρωθυπουργός θα ενεργοποιήσει το Άρθρο 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας
Τόσο ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όσο και ο Εκπρόσωπος της Κομισιόν εξέφρασαν χθες την ετοιμότητα τής ΕΕ να ξεκινήσει άμεσα τις συζητήσεις για έξοδο της Βρετανίας από την Ενωμένη Ευρώπη

Ο κύβος ερρίφθη. Το πιο αποφασιστικό βήμα για το Brexit, αυτό της ενεργοποίησης του Άρθρου 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας, θα ενεργοποιήσει στις 29 Μαρτίου, η Βρετανίδα Πρωθυπουργός Τερέζα Μέι. Σύμφωνα με εκπρόσωπο της Μέι, η Βρετανία έχει ενημερώσει το γραφείο του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ντόναλντ Τουσκ για την πρόθεση της Πρωθυπουργού, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι η Κυβέρνηση δεν σχεδιάζει τη διενέργεια πρόωρων εκλογών.

«Πέρυσι τον Ιούνιο, ο λαός του Ηνωμένου Βασιλείου έλαβε την ιστορική απόφαση να αποχωρήσει από την ΕΕ. Την επόμενη Τετάρτη, η Κυβέρνηση θα τηρήσει αυτήν την απόφαση και επίσημα θα ξεκινήσει τη διαδικασία, ενεργοποιώντας το Άρθρο 50», ανέφερε από την πλευρά του σε ανακοίνωση ο Υπουργός, αρμόδιος για το Brexit, Ντέιβιντ Ντέιβις.

Μία διετία διαπραγματεύσεων
Η κίνηση θα σηματοδοτήσει την έναρξη μιας διετούς διαπραγματευτικής περιόδου, κατά την οποία η βρετανική Κυβέρνηση και η ΕΕ ελπίζουν να συμφωνήσουν στους όρους για την αποχώρηση της Βρετανίας και να έχουν μια ξεχωριστή συμφωνία για τη μορφή της μελλοντικής τους σχέσης, κυρίως σε ό,τι αφορά το μεταξύ τους εμπόριο.

«Είμαστε στο όριο της πιο σημαντικής διαπραγμάτευσης για αυτήν τη χώρα για μια γενιά», δήλωσε ο Ντέιβις. «Η Κυβέρνηση είναι ξεκάθαρη στους στόχους της: μια συμφωνία που λειτουργεί για κάθε εθνική συνιστώσα και περιοχή του Ηνωμένου Βασιλείου και ουσιαστικά για όλη την Ευρώπη - μια νέα, θετική εταιρική σχέση μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και των φίλων και συμμάχων μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση», εξήγησε.

«Είμαστε έτοιμοι για όλα»
Λίγα λεπτά μετά την πιο πάνω ανακοίνωση εκπροσώπου της Μέι, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δήλωσε ότι θα παρουσιάσει στα 27 μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης το σχέδιο των διαπραγματεύσεων για το Brexit εντός 48 ωρών από τη στιγμή που το Λονδίνο θα έχει ενεργοποιήσει το άρθρο 50 της ευρωπαϊκής συνθήκης. Παράλληλα, ο Εκπρόσωπος της Κομισιόν Μαργαρίτης Σχοινάς, τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι έτοιμη να ξεκινήσει τις διαπραγματεύσεις του Brexit για την αποχώρηση της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Τα πάντα είναι έτοιμα σε αυτήν την πλευρά», δήλωσε, σημειώνοντας ότι οι διαπραγματεύσεις θα εκκινήσουν, αφού θα έχουν συναντηθεί τα άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, για να επιβεβαιώσουν τη διαπραγματευτική δικαιοδοσία της Κομισιόν. Όπως εξήγησε, το πρώτο βήμα μετά την ενεργοποίηση του άρθρου 50 θα είναι η υιοθέτηση των κατευθυντήριων γραμμών για τη διαπραγμάτευση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σε μία συνάντηση που θα συγκαλέσει ο Πρόεδρος του Συμβουλίου της ΕΕ, Ντόναλντ Τουσκ, μετά την οποία οι «27» αναμένεται να προβούν σε μία κοινή δήλωση. Αμέσως μετά, η Επιτροπή αναμένεται να λάβει επίσημα εντολή για την έναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ του Λονδίνου και των Βρυξελλών.

Πότε θα συνέλθουν οι «27»
Σε ό,τι αφορά τον χρόνο πραγματοποίησης της Συνόδου Κορυφής, αυτός τοποθετείται «τέσσερεις έως έξι εβδομάδες» μετά την ειδοποίηση περί έναρξης της διαδικασίας, που ανακοινώθηκε ότι θα γίνει στις 29 Μαρτίου. Αυτό, τουλάχιστον, δήλωσε ευρωπαϊκή πηγή στο Γαλλικό Πρακτορείο. Η έναρξη στα τέλη Μαρτίου της διαδικασίας του διαζυγίου, όπως ανακοινώθηκε χθες από τη Ντάουνινγκ Στριτ, δεν αφήνει αρκετό χρόνο για μια σύνοδο κορυφής μέσα στην πρώτη εβδομάδα του Απριλίου, όπως προβλεπόταν αρχικά. «Αναμένουμε ότι θα χρειαστούν περίπου 4 έως 6 εβδομάδες, για να προετοιμαστούν και να διεξαχθούν οι διαβουλεύσεις με τις 27 χώρες μέλη», εξήγησε η πηγή αυτή.

Περιοδεία Μέι στο Ηνωμένο Βασίλειο
Ενόψει της ενεργοποίησης του Άρθρου 50, η Πρωθυπουργός της Βρετανίας, άρχισε από χθες μία περιοδεία σε ολόκληρη την χώρα. Η αρχή έγινε χθες με την Ουαλία και σύντομα θα πραγματοποιήσει επισκέψεις και σε άλλες πόλεις της Μεγάλης Βρετανίας. Αυτή της η κίνηση είναι μέρος μιας προσπάθειας να συνδιαλλαγεί με όλα τα έθνη του Ηνωμένου Βασιλείου προτού εκκινήσει επίσημα την έξοδο της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, γνωστής ως Brexit.

Υπενθυμίζεται πως το περσινό δημοψήφισμα για την έξοδο εξέθεσε τις ρωγμές που μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την ενότητα του Ηνωμένου Βασιλείου, με την πλειοψηφία των κατοίκων της Σκοτίας και της Βόρειας Ιρλανδίας να παραμένουν υπέρμαχοι της ΕΕ, αλλά να βρίσκονται σε μειοψηφία σε σχέση με τους κατοίκους της Αγγλίας και της Ουαλίας, οι οποίοι υποστήριξαν την έξοδο από την ΕΕ.

«Από την πρώτη μου μέρα (...) έχω δηλώσει ξεκάθαρα την αποφασιστικότητά μου να ενισχύσω και να διατηρήσω την πολύτιμη ενότητα (της χώρας). Έχω, επίσης, ξεκαθαρίσει ότι καθώς αποχωρούμε από την ΕΕ, θα εργασθώ για να παραδώσω μια συμφωνία, η οποία συμφέρει όλο το Ηνωμένο Βασίλειο», είπε η Μέι σε δήλωσή της πριν από την επίσκεψη. «Θέλω κάθε μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου να είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει στο έπακρο τις ευκαιρίες του μέλλοντος, και οι ουαλικές επιχειρήσεις να ωφεληθούν από το πιο ελεύθερο εμπόριο δυνατόν, ως μέλη ενός παγκόσμια συναλλασόμενου έθνους», κατέληξε.

Ανεξαρτησία θέλουν Σκοτία και Βόρεια Ιρλανδία
Σημειώνεται πως σε μια οξεία πρόκληση προς τη Μέι, η πρώτη Υπουργός της Σκοτίας Νίκολα Στέρτζον είπε την περασμένη εβδομάδα πως θα προωθήσει ένα νέο δημοψήφισμα για αυτονομία της Σκοτίας, εφόσον συνάντησε «έναν τούβλινο τοίχο αδιαλλαξίας» στο Λονδίνο, όταν ζήτησε ξεχωριστή συμφωνία εξόδου για τη Σκοτία. Η Μέι αρνήθηκε την πρόταση, λέγοντας ότι δεν είναι κατάλληλη η στιγμή. Στη Βόρεια Ιρλανδία, το μεγαλύτερο εθνικιστικό κόμμα, Σιν Φέιν, έχει επίσης δηλώσει ότι επιθυμεί ένα δημοψήφισμα αποχώρησης από το Ηνωμένο Βασίλειο «το ταχύτερο δυνατόν», για να ενωθεί με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.

Δημοψήφισμα και στην Καταλονία;
Εν τω μεταξύ, τον δρόμο που ακολούθησε το Λονδίνο και το Εδιμβούργο το 2014, όταν συμφώνησαν με κάθε λεπτομέρεια τη διαδικασία του δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία, ζητά η Κυβέρνηση της Καταλονίας από τη Μαδρίτη. Ο πρόεδρος της Καταλονίας, Κάρλες Πουιγδεμόντ και ο αντιπρόεδρός της Οριόλ Χουνκέρας έγραψαν άρθρο στην ισπανική εφημερίδα El Pais με τίτλο: «Ας κερδίσει ο διάλογος, ας αποφασίσουν οι κάλπες».

Όπως εξηγούν, είναι ώρα να συμφωνηθεί η διαδικασία του δημοψηφίσματος, εκφράζοντας παράλληλα την ανησυχία τους για το γεγονός ότι δεν υπάρχει βούληση για διάλογο από τη Μαδρίτη. Οι ίδιοι σημειώνουν ότι κάθονται ήδη στο τραπέζι, αλλά η άλλη πλευρά δεν έχει ακόμα προσέλθει.

Το όραμα για την ΕΕ στη μετά-Brexit εποχή
Την πίστη τους στο ευρωπαϊκό όραμα σκοπεύουν να επαναβεβαιώσουν οι «27» στη Σύνοδο Κορυφής στη Ρώμη, η οποία θα πραγματοποιηθεί με αφορμή την 60ή επέτειο από την ιδρυτική διακήρυξη της Ένωσης. Σύμφωνα με το προσχέδιο της Διακήρυξης της Ρώμης, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναφέρονται στην ΕΕ ως «το κοινό μας όραμα» και κάνουν μόνο μικρή αναφορά στην Ευρώπη των «πολλών ταχυτήτων», σημειώνοντας ότι η Ευρώπη θα δρα «ενωμένη όπου είναι εφικτό, με διαφορετικούς ρυθμούς και ένταση όπου είναι απαραίτητο, όπως έχουμε πράξει στο παρελθόν».

Η ιδέα της Ευρώπης «πολλών ταχυτήτων» έχει συναντήσει τις έντονες αντιδράσεις πολλών κρατών - μελών, αν και την στηρίζουν χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία, οι οποίες σημειώνουν ότι δεν πρόκειται για μηχανισμό αποκλεισμού. Η Διακήρυξη μετρά 836 λέξεις και δύο σελίδες. Σε αυτήν επισημαίνονται οι «πρωτόγνωρες προκλήσεις» που αντιμετωπίζει η ΕΕ και γίνεται αναφορά σε «περιφερειακές συγκρούσεις, τρομοκρατία, αυξανόμενες μεταναστευτικές πιέσεις, προστατευτισμό και κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες». Αναφερόμενα στο κοινό όραμα για την επόμενη δεκαετία, τα 27 κράτη - μέλη σημειώνουν ότι επιθυμούν μία Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία θα είναι «ασφαλής, ευημερούσα και βιώσιμη, με ενισχυμένη την κοινωνική διάσταση, καθώς και με τη βούληση και την ικανότητα να παίξει καθοριστικό ρόλο στο παγκόσμιο περιβάλλον».

Η Διακήρυξη αναφέρεται στην ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων, στη διασφάλιση της ελεύθερης μετακίνησης, την ενίσχυση του κοινού νομίσματος και την ενδυνάμωση της κοινής άμυνας. Οι «27» σημειώνουν ότι κρατά την πόρτα ανοιχτή για τις χώρες «που επιθυμούν να ενταχθούν αργότερα» και -παρά το Brexit που βρίσκεται προ των πυλών- τονίζουν: «η Ένωσή μας είναι αδιαίρετη και αδιάσπαστη» και προσθέτουν ότι πρόκειται για μία Ένωση «που παραμένει ανοιχτή σε αυτές τις ευρωπαϊκές χώρες που μοιράζονται πλήρως τις αξίες μας».

Η Διακήρυξη καταλήγει: «Έχουμε ενωθεί για το καλύτερο. Η Ευρώπη είναι το κοινό μας μέλλον». Όπως αναφέρει ο Guardian, η Διακήρυξη θα αναφέρεται στους κινδύνους της εξόδου από την ΕΕ. «Μόνοι μας θα παραγκωνιστούμε από τις παγκόσμιες δυναμικές. Το να είμαστε ενωμένοι είναι η καλύτερη ευκαιρία μας, για να τις επηρεάσουμε και να υπερασπιστούμε τα κοινά συμφέροντα και τις αξίες μας», τονίζεται στη Διακήρυξη.