ΘΕΜΕΛΙΩΣΕ ΣΤΑ... ΚΡΥΦΑ ΤΟ ΤΖΑΜΙ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΑΞΙΜ

Την προσωπική «ισλαμική» σφραγίδα του και στον μετασχηματισμό της εικόνας της Κωνσταντινούπολης βάζει ο Ταγίπ Ερντογάν, προβαίνει σε αυτήν την κίνηση λίγο πριν από το δημοψήφισμα, και ενώ υπάρχει στην Τουρκία η κατάσταση έκτακτης ανάγκης

Η δεύτερη υπόσχεση που έχει δώσει στους οπαδούς του είναι η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, κάτι που προς το παρόν δεν έχει επιχειρήσει, παρά τον διορισμό ιμάμη σε αυτό το Μνημείο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς που σήμερα λειτουργεί ως μουσείο

Το πρώτο σχέδιο για την ανέγερση τζαμιού στην περιοχή είχε υποβληθεί από τη δεκαετία του ’80, αλλά οι αρμόδιες Αρχές απέρριπταν τα σχέδια, μέχρι που ήρθε η στιγμή που δεν θα μπορούσαν να αρνηθούν το «χατίρι» στον Ταγίπ Ερντογάν

Ο στόχος είναι το τζαμί να είναι έτοιμο σε χρόνο-ρεκόρ και να λειτουργήσει στο Ραμαζάνι του 2018 (από τα μέσα Μαΐου δηλαδή). Όμως έχει προκύψει ένα σοβαρό ζήτημα που αφορά ελληνικές βακουφικές περιουσίες

Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν που σε λίγες μέρες θα γίνει ο απόλυτος άρχων της Τουρκίας -εάν εγκριθεί το δημοψήφισμα- ξεδιπλώνει όλη την ισλαμική ατζέντα. Μόλις την περασμένη εβδομάδα επέτρεψε τη χρήση της ισλαμικής μαντίλας στις ένοπλες δυνάμεις, ενώ θέλει να εξαφανίσει ένα από τα πιο γνωστά και αναγνωρίσιμα αρχιτεκτονικά σύμβολα της κοσμικής Τουρκίας, την Πλατεία Ταξίμ, η οποία με όλο το Πέραν, συμβολίζει και την πολυπολιτισμικότητα της Πόλης.

Ο Ερντογάν από την εποχή που ήταν ακόμη δήμαρχος Κωνσταντινούπολης (από το 1994) ονειρευόταν την ανέγερση αυτού του τζαμιού. Η δεύτερη υπόσχεση που έχει δώσει στους οπαδούς του είναι η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, κάτι που προς το παρόν δεν έχει επιχειρήσει, παρά τον διορισμό ιμάμη σε αυτό το Μνημείο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς που σήμερα λειτουργεί ως μουσείο.

Νέα δεδομένα

Στην Πλατεία Ταξίμ, λοιπόν, που βρίσκεται στο κέντρο της Κωνσταντινούπολης, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν μπορούσε να ανεχθεί να δεσπόζει ένας καθολικός και ελληνικός ναός, η Αγία Τριάδα... Είναι η ίδια περιοχή, στην οποία το 2013 είχαν ξεσπάσει, άλλωστε, και οι βίαιες ταραχές, με τους κατοίκους της Κωνσταντινούπολης να αντιστέκονται στην προσπάθειά του να ξαναχτίσει τους οθωμανικούς στρατώνες που υπήρχαν στην περιοχή αυτή και να ανεγείρει τζαμί, με το πρόσχημα της... ανάπλασης.

Τώρα πια δεν υπάρχουν αντιδράσεις, καθώς όλοι συλλήβδην χαρακτηρίζονται «τρομοκράτες» και οπαδοί του Φετουλάχ Γκιουλέν, του αυτοεξόριστου ιμάμη που δακτυλοδείχνει ως τον υπαίτιο του αποτυχημένου πραξικοπήματος του περασμένου Ιουλίου, αντιμετωπίζοντας τη φυλάκιση.

Η θεμελίωση

Στην τελετή της θεμελίωσης του έργου στις 17 Φεβρουαρίου δεν υπήρχαν πάρα μόνο μερικοί «επίσημοι», ο δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης Καντίρ Τομπντάς και οι εργαζόμενοι στο εργοτάξιο. Το πρώτο σχέδιο για την ανέγερση τζαμιού στην περιοχή είχε υποβληθεί από τη δεκαετία του ’80, αλλά οι αρμόδιες Αρχές απέρριπταν τα σχέδια, μέχρι που ήρθε η στιγμή που δεν θα μπορούσαν να αρνηθούν το «χατίρι» στον Ταγίπ Ερντογάν.

Στην περιοχή αυτή υπήρχαν ελληνικά και αρμένικα νεκροταφεία («Μεγάλα Μνήματα» και «Μνηματάκια»), καθώς κατοικούνταν από μη μουσουλμανικούς πληθυσμούς, αλλά ήδη από τις αρχές του 18ου αιώνα σε αυτόν τον χώρο κτίσθηκαν οι στρατώνες και ένα μικρό τζαμί. Ο Κεμάλ Ατατούρκ, όμως, αμέσως μετά την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας, θέλοντας να προσδώσει ευρωπαϊκό χαρακτήρα στην Κωνσταντινούπολη, έδωσε εντολή και κατεδαφίσθηκαν οι στρατώνες και το τζαμί και έτσι διαμορφώθηκε η μεγάλη πλατεία του Ταξίμ στα πρότυπα όλων των μεγάλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών.

Γρίφος για γερούς λύτες

Αντιμέτωπη με τον «γρίφο Ερντογάν» βρίσκεται η Αθήνα, με όλο και λιγότερα εργαλεία στη διάθεσή της για τη διαχείριση μιας απρόβλεπτης και πληγωμένης από τα πολλά εσωτερικά και εξωτερικά προβλήματα Τουρκίας. Η βολική, για όλους στην Αθήνα, θεωρία ότι ο τελευταίος κύκλος έντασης που ξεκίνησε με την επίσημη αμφισβήτηση της Συνθήκης της Λωζάννης από τον Ερντογάν και τη διατύπωση της θεωρίας των «συνόρων της καρδιάς», και κλιμακώθηκε με διαρκείς και κλιμακούμενες έμπρακτες αμφισβητήσεις των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και αρμοδιοτήτων, εντάσσεται στην προεκλογική ατζέντα, προκειμένου να δελεάσει τους εθνικιστές ψηφοφόρους, δεν φαίνεται να αντανακλά πλήρως την πραγματικότητα.

Η μικρή σημασία που αποδίδεται από την τουρκική κοινή γνώμη για τα Ελληνοτουρκικά, ο περιορισμένος «χώρος» που καλύπτουν στην ειδησεογραφία αλλά και το γεγονός ότι οι εθνικιστές ψηφοφόροι ενδιαφέρονται περισσότερο για τη στάση του Ερντογάν στο Κουρδικό, ίσως και στο Κυπριακό, δεν δικαιολογούν την προσέγγιση ότι μετά τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος στις 16 Απριλίου θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα.

Ενισχύει την αυτοπεποίθηση, αλλά…

Η δημιουργία εντάσεων στο Αιγαίο και η επίδειξη δυναμικής εξωτερικής πολιτικής έναντι της Ελλάδας και κυρίως της Κύπρου ενισχύει ίσως την αυτοπεποίθηση της Τουρκίας, αλλά δεν μπορεί να αποστρέψει την προσοχή της τουρκικής κοινής γνώμης από το κύριο μέτωπο που δεν είναι άλλο από το «Κουρδικό» και το «Συριακό». Όμως, σε κάθε περίπτωση η αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας είναι «παρούσα» και η Αθήνα ανεξαρτήτως τουρκικών προθέσεων και κινήτρων είναι υποχρεωμένη να τη διαχειριστεί.

Με τον Ταγίπ Ερντογάν οι σχέσεις θα παραμένουν «πληγωμένες» όσο η Ελλάδα επιμένει ότι η υπόθεση έκδοσης των Τούρκων, οι οποίοι διαφεύγουν στη χώρα μας, δεν είναι θέμα πολιτικής απόφασης, αλλά ανήκει στην αρμοδιότητα της δικαστικής εξουσίας. Μετά το δημοψήφισμα η Τουρκία θα εισέλθει σε μια μακρά περίοδο προσαρμογής στα νέα δεδομένα, που θα εντείνουν την αβεβαιότητα σε έναν ολοένα και πιο «νευρικό» γείτονα, όπως συχνά χαρακτηρίζει την Τουρκία ο Νίκος Κοτζιάς.

Οι προσδοκίες

Παρά τις προσδοκίες που επιχειρήθηκε να δημιουργηθούν μετά την εκλογή του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, οι ελληνικής καταγωγής σύμβουλοι του νέου Αμερικανού προέδρου έχουν περισσότερο... πνευματική σχέση με την Ορθοδοξία, παρά με την Ελλάδα και το ελληνικό λόμπι. Με τις σοβαρές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η νέα αμερικανική Κυβέρνηση είναι μάλλον απίθανο να σπαταλήσουν πολιτικό και διπλωματικό κεφάλαιο για μια... μεσολάβηση μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας.

Με δεδομένο πάντως ότι για την Ελλάδα θα ήταν καταστροφικό ένα θερμό επεισόδιο, δημιουργούν όλο και μεγαλύτερο προβληματισμό και στο εσωτερικό της Κυβέρνησης οι υψηλοί και κάθε άλλο παρά διπλωματικοί τόνοι που χρησιμοποιεί ο Υπουργός Άμυνας Πάνος Καμμένος, που φαίνεται και ο ίδιος να απευθύνεται περισσότερο στο εσωτερικό, καθώς η αποτρεπτική ισχύς μιας χώρας δεν χτίζεται (μόνο) με τηλεοπτικές εμφανίσεις.

Η εμπλοκή με τις ελληνικές βακουφικές περιουσίες

Ο στόχος είναι το τζαμί να είναι έτοιμο σε χρόνο-ρεκόρ και να λειτουργήσει στο Ραμαζάνι του 2018 (από τα μέσα Μαΐου δηλαδή). Όμως, έχει προκύψει ένα σοβαρό ζήτημα που αφορά ελληνικές βακουφικές περιουσίες. Γύρω από την Αγία Τριάδα αλλά και στην περιοχή που θα κτισθεί το νέο τζαμί υπάρχουν πολλά καταστήματα, τα περισσότερα εκ των οποίων «αυθαίρετα», που λειτουργούν εδώ και δεκαετίες και ανήκουν στο Ελληνικό Νοσοκομείο Μπαλουκλή. Τα έσοδα από ενοίκια αποτελούν τη βασική πηγή χρηματοδότησης του Νοσοκομείου και των άλλων ιδρυμάτων του Μπαλουκλή και φυσικά η κατεδάφισή τους θα οδηγήσει σε ασφυξία και οικονομικό μαρασμό το κοινοτικό ίδρυμα.

Σε έκταση 2.480 τ.μ.

Σημειώνεται, πάντως, πως το τζαμί το οποίο θα χτιστεί σε έκταση 2.480 τ.μ. και θα έχει χωρητικότητα 1.000 ατόμων, ανατέθηκε απευθείας σε κατασκευαστική, της οποίας ο ιδιοκτήτης, όπως δήλωναν κυβερνητικοί παράγοντες, «από μικρός ονειρευόταν την ανέγερση τζαμιού στο Ταξίμ», ενώ σύμφωνα με την ιστοσελίδα al-monitor ο αρχιτέκτονας του τζαμιού Σεφίκ Μπιρκιγιέ είναι ο ίδιος που σχεδίασε το Παλάτι του Ερντογάν.

Πηγή: ΕΘΝΟΣ