ΟΗΕ: Ο συριακός στρατός βομβάρδισε σκοπίμως την πηγή πόσιμου νερού της Δαμασκού
Η Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας βλάπτει σοβαρά την υγεία και την αξιοπρέπεια των προσφύγων, επισημαίνουν οι «Γιατροί Χωρίς Σύνορα», που αμφισβητούν τα στοιχεία της ΕΕ

Έκθεση με αφορμή τη συμπλήρωση ενός χρόνου από τη Συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης-Τουρκίας δημοσίευσαν χθες οι «Γιατροί Χωρίς Σύνορα», με στόχο να αναδείξουν το ανθρώπινο κόστος των ευρωπαϊκών πολιτικών στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Στην έκθεση με τίτλο «Ένας χρόνος από τη Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας: αμφισβητώντας τα “εναλλακτικά στοιχεία” της ΕΕ» η οργάνωση επιχειρεί να καταρρίψει τρεις από τους κυριότερους ισχυρισμούς της Ευρώπης για τη Συμφωνία: ότι έχει επιτύχει τη σημαντική μείωση του αριθμού των διελεύσεων και του αριθμού των θανάτων, ότι οι συνθήκες στα ελληνικά νησιά είναι αρκετά ικανοποιητικές, καθώς και ότι η Συμφωνία σέβεται τις θεμελιώδεις αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

«Το κλείσιμο των πυλών εισόδου της Ευρώπης για τους αιτούντες άσυλο δεν συμβάλλει στην αντιμετώπιση των συγκρούσεων ούτε δίνει σε όσους εγκαταλείπουν τις εστίες τους μια πραγματική εναλλακτική λύση προκειμένου να μην καταφύγουν στα δίκτυα των διακινητών», εξηγεί η οργάνωση και προσθέτει: «Χωρίς ασφαλή εναλλακτική λύση, ωθούνται στα δίκτυα των διακινητών και σε ακόμη πιο ριψοκίνδυνα χερσαία και θαλάσσια δρομολόγια προς τη βόρεια Ευρώπη».

Εντελώς ακατάλληλες συνθήκες
Επίσης, οι «Γιατροί Χωρίς Σύνορα» επαναλαμβάνουν ότι οι πρόσφυγες και μετανάστες στα νησιά «αναγκάζονται να ζουν σε εντελώς ακατάλληλες συνθήκες για διαστήματα μέχρι και έναν χρόνο, θέτοντας την υγεία και τη ζωή τους σε κίνδυνο». Περιγράφουν εικόνες υπερσυγκέντρωσης ανθρώπων στα hotspots, υπενθυμίζουν τους θανάτους προσφύγων σε αυτά και εξηγούν ότι οι άνθρωποι είναι καταβεβλημένοι από τις απάνθρωπες πολιτικές.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι οι ψυχολόγοι της οργάνωσης στη Λέσβο είδαν τους ασθενείς με συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης να αυξάνονται κατά 150% και τους ασθενείς με διαταραχή μετατραυματικού στρες να τριπλασιάζονται, ενώ αυξήθηκαν και τα ψυχωτικά συμπτώματα.

Παράλληλα, οι ομάδες των «Γιατρών Χωρίς Σύνορα» βλέπουν περισσότερους ασθενείς με σοβαρά ψυχολογικά τραύματα και περισσότερα περιστατικά αυτοτραυματισμού και απόπειρες αυτοκτονίας. Αντίστοιχα στη Σάμο, μέσα από τις σχεδόν 300 συνεδρίες ψυχικής υγείας που έχουν πραγματοποιήσει, οι ομάδες της οργάνωσης βλέπουν μια παρόμοια επιδείνωση και μια κλιμάκωση στους αυτοτραυματισμούς και τις απόπειρες αυτοκτονίας τους τελευταίους μήνες.

Πολιτικές εναντίον δικαιωμάτων
Τέλος, η οργάνωση παραθέτει μερικές από τις ευρωπαϊκές πολιτικές που οδηγούν σε παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: έλλειψη κατάλληλης κατάρτισης του προσωπικού που διενεργεί τον έλεγχο ευπάθειας στα ευάλωτα άτομα στην Ελλάδα, περιορισμένος χρόνος και πόροι που επενδύονται για την αποτελεσματική ταυτοποίηση ευάλωτων ατόμων και την παραπομπή τους σε οργανισμούς προστασίας στη χώρα, έλλειψη διαθεσιμότητας κατάλληλων καταλυμάτων για τη στέγαση ατόμων με ειδικές ανάγκες στην Αθήνα, μεγάλη διάρκεια της διαδικασίας παροχής ασύλου, διακρίσεις εις βάρος συγκεκριμένων εθνικοτήτων και πίεση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς την Ελλάδα να επιστρέψει σε πιο διευρυμένη χρήση της πρακτικής της κράτησης.

Οι «Γιατροί Χωρίς Σύνορα» απευθύνουν έκκληση στους ηγέτες της ΕΕ να αλλάξουν δραστικά την πολιτική τους σχετικά με τους πρόσφυγες, να δώσουν τέλος στη δυστυχία χιλιάδων ανθρώπων που υφίστανται τις επιπτώσεις της Συμφωνίας, να επιταχύνουν και να διευρύνουν την εφαρμογή της επανεγκατάστασης, με κριτήριο την ευπάθεια κάθε ατόμου και ανεξάρτητα από την εθνικότητά του.

Επίσης, ζητούν την άμεση μεταφορά όσων είναι εγκλωβισμένοι στα νησιά της Ελλάδας εξαιτίας της Συμφωνίας, σε δομές υποδοχής που πληρούν τα πρότυπα της ΕΕ. Τέλος, επαναλαμβάνουν ότι η μόνη ανθρωπιστική λύση που θα δώσει τέλος στους θανάτους και τη δυστυχία στα σύνορα της Ευρώπης είναι ο πλήρης σεβασμός του δικαιώματος για αίτηση ασύλου και η δημιουργία ασφαλών και νόμιμων οδών για τη μετακίνηση των ανθρώπων.

Απελευθερώστε τους κρατουμένους
Και ο ΟΗΕ, όμως, εξέφρασε χθες μεγάλη ανησυχία, σε ό,τι αφορά τους Σύρους. Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ζήτησε την απελευθέρωση χιλιάδων κρατουμένων που βρίσκονται στις φυλακές της Συρίας και τόνισε ότι είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη βιώσιμης ειρήνης να προσαχθούν στη δικαιοσύνη όσοι έχουν διαπράξει εγκλήματα περιλαμβανομένων των βασανιστηρίων.

«Σήμερα κατά μία έννοια ολόκληρη η χώρα έχει μετατραπεί σε έναν θάλαμο βασανιστηρίων, ένα μέρος φριχτού τρόμου και απόλυτης αδικίας», δήλωσε ο Ζέιντ Ράαντ αλ Χουσέιν στη διάρκεια συζήτησης στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ.

«Θα πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι υπεύθυνοι θα λογοδοτήσουν στη δικαιοσύνη, ότι θα εντοπίσουμε την αλήθεια και ότι θα δοθούν αποζημιώσεις, αν πρόκειται οι Σύροι να μπορέσουν να καταλήξουν στη συμφιλίωση και την ειρήνευση», πρόσθεσε. Η σύγκρουση, «αυτό το τεράστιο παλιρροϊκό κύμα αίματος και ωμοτήτων που εισέρχεται στην έβδομη χρονιά είναι η χειρότερη καταστροφή που έχει προκαλέσει ο άνθρωπος μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο», εκτίμησε.

«Ξεκίνησε με περιπτώσεις βασανιστηρίων: την κράτηση και τα βασανιστήρια από τους αξιωματούχους των υπηρεσιών ασφαλείας μιας ομάδας παιδιών από τη Ντεράα, τα οποία ζωγράφισαν ένα αντικυβερνητικό γκράφιτι στον τοίχο ενός σχολείου», εξήγησε ο αλ Χουσέιν.

«Όταν αυξήθηκαν οι διαδηλώσεις, η Κυβέρνηση επιτέθηκε και διεξήγαγε πόλεμο εναντίον του ίδιού της του λαού, προκαλώντας τη δημιουργία κινημάτων ανταρτών, τροφοδοτώντας βίαιους εξτρεμιστές και προετοιμάζοντας το έδαφος για έναν περιφερειακό πόλεμο και έναν πόλεμο δι’ αντιπροσώπων», κατήγγειλε περαιτέρω.

Εξοντώσεις
Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τουλάχιστον 60.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί τα τελευταία έξι χρόνια από τα βασανιστήρια ή τις φριχτές συνθήκες κράτησης στις φυλακές του καθεστώτος. Ο αλ Χουσέιν απηύθυνε έκκληση στις αντιμαχόμενες πλευρές να σταματήσουν τα βασανιστήρια και τις εκτελέσεις και να απελευθερώσουν τους κρατουμένους ή τουλάχιστον να παράσχουν βασικές πληροφορίες: «τα ονόματα και το σημείο που βρίσκονται όσοι κρατούνται και το μέρος που έχουν ταφεί όσοι έχουν πεθάνει».

Ο Ύπατος Αρμοστής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα κατήγγειλε το γεγονός ότι έχει ασκηθεί επανειλημμένα βέτο στις προσπάθειες να τερματιστεί αυτή «η παράλογη σφαγή», αναφερόμενος προφανώς στις αποφάσεις της Ρωσίας και της Κίνας να ασκήσουν βέτο σε αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ερευνητές του ΟΗΕ κατηγόρησαν τον Φεβρουάριο του 2016 τη Δαμασκό ότι «εξόντωσε» κρατουμένους, αναφερόμενοι στους μαζικούς θανάτους κρατουμένων εξαιτίας «της πολιτικής του κράτους». «Ακόμη και οι απελπισμένες εκκλήσεις των κατοίκων του Χαλεπιού πέρυσι δεν άγγιξαν τους παγκόσμιους ηγέτες, η επιρροή των οποίων θα μπορούσε να συμβάλει στον τερματισμό των μαχών», κατήγγειλε ο αλ Χουσέιν.

Έγκλημα πολέμου
Η πολεμική αεροπορία της Συρίας βομβάρδισε σκοπίμως τον Δεκέμβριο τις πηγές υδροδότησης της Δαμασκού, ένα έγκλημα πολέμου, που στέρησε το νερό σε 5,5 εκατομμύρια ανθρώπους στη συριακή πρωτεύουσα και τα περίχωρά της, ανακοίνωσε στο μεταξύ, σήμερα, η Ανεξάρτητη Διεθνής Επιτροπή Έρευνας του ΟΗΕ για τη Συρία. Η Επιτροπή επεσήμανε ότι δεν εντόπισε αποδείξεις για την ηθελημένη μόλυνση των αποθεμάτων νερού ή την καταστροφή τους από τις ένοπλες οργανώσεις, όπως κατήγγειλε εκείνη την εποχή η συριακή Κυβέρνηση.

Οι Σύροι αντάρτες ήλεγχαν τις πηγές στην κοιλάδα Ουάντι Μπαράντα, βορειοδυτικά της Δαμασκού από το 2012, και αντιμετώπισαν μια μεγάλη επιχείρηση του συριακού στρατού και των συμμάχων του, παρά τη συμφωνία για εκεχειρία. Οι αντάρτες αποσύρθηκαν από την περιοχή στο τέλος Ιανουαρίου.

Η Επιτροπή, υπό τον Βραζιλιάνο ερευνητή Πάουλο Πινέιρο, ανακοίνωσε ότι δεν υπάρχουν αναφορές για ανθρώπους που υπέφεραν από τη μόλυνση του νερού στις ή πριν από τις 23 Δεκεμβρίου, όταν η συριακή πολεμική αεροπορία έπληξε τις πηγές αλ Φίτζα. «Αν και η παρουσία ένοπλων μαχητών στις πηγές τις καθιστούσε στρατιωτικό στόχο, η εκτεταμένη ζημιά που υπέστησαν είχε καταστροφικές επιπτώσεις για περισσότερους από 5 εκατομμύρια αμάχους, σε περιοχές που ελέγχονταν τόσο από την Κυβέρνηση όσο και από την αντιπολίτευση, οι οποίοι στερήθηκαν την πρόσβαση σε πόσιμο νερό για περισσότερο από έναν μήνα», αναφέρει η έκθεση της Επιτροπής.

«Η επίθεση ισοδυναμεί με έγκλημα πολέμου, καθώς αφορούσε επίθεση εναντίον αντικειμένου που είναι απαραίτητο για την επιβίωση του άμαχου πληθυσμού και επιπλέον παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας των επιθέσεων», συνεχίζει η έκθεση. Τα συμπεράσματα της Επιτροπής βασίζονται σε συνεντεύξεις με πολίτες και δορυφορικές εικόνες, καθώς και σε πληροφορίες που είναι διαθέσιμες.

Η έκθεση αυτή, που καλύπτει την περίοδο μεταξύ της 21ης Ιουλίου 2016 και της 28ης Φεβρουαρίου 2017, δημοσιεύεται λιγότερες από δύο εβδομάδες, αφού μια επιτροπή ανακοίνωσε ότι αεροσκάφος του συριακού στρατού βομβάρδισε σκοπίμως μια αυτοκινητοπομπή που μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια τον Σεπτέμβριο, προκαλώντας τον θάνατο 14 ανθρώπων.

Βομβάρδισαν την Ερυθρά Ημισέληνο
Σε ένα ξεχωριστό περιστατικό, ένα αεροσκάφος, πιθανόν συριακό ή ρωσικό, βομβάρδισε την έδρα της Συριακής Ερυθράς Ημισελήνου στην Ιντλίμπ, καταγγέλλεται στη χθεσινή έκθεση. Η Επιτροπή επίσης κατέγραψε τη χρήση αερίου χλωρίνης σε πολλές περιπτώσεις από τις κυβερνητικές ή τις φιλοκυβερνητικές δυνάμεις στα προάστια της Δαμασκού και την επαρχία Ιντλίμπ. Δεν υπάρχουν ενδείξεις για συμμετοχή της Ρωσίας σε αυτές τις επιθέσεις, τονίζεται στην έκθεση.

Ανταλλαγή κατηγοριών
Η συριακή Κυβέρνηση κατηγόρησε χθες την Τουρκία ότι δεν τηρεί τη δέσμευσή της στις ειρηνευτικές συνομιλίες στην Αστάνα, καθώς ομάδες των ανταρτών που υποστηρίζονται από την Άγκυρα αρνούνται να συμμετάσχουν στον τρίτο γύρο των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων που αναμένεται να ξεκινήσει σήμερα στην πρωτεύουσα του Καζακστάν.

«Όταν μία από τις τρεις εγγυήτριες δεν τηρεί τις δεσμεύσεις της, και εννοώ την Τουρκία, αυτό σημαίνει ότι η Τουρκία θα πρέπει να ερωτηθεί για τη μη παρουσία ή συμμετοχή των ενόπλων αυτών οργανώσεων», δήλωσε ο απεσταλμένος της συριακής Κυβέρνησης Μπασάρ αλ Τζααφάρι. Η συριακή αντιπολίτευση ανακοίνωσε ότι δεν θα συμμετάσχει στις συζητήσεις εξαιτίας της ρωσικής απροθυμίας, όπως την αποκάλεσε, να σταματήσει τις αεροπορικές επιδρομές εναντίον αμάχων και της αποτυχίας της να ασκήσει πίεση στον συριακό στρατό, ώστε να συμμορφωθεί στην εκεχειρία.

Ο Τζααφάρι δήλωσε ότι η συριακή Κυβέρνηση έχει πάει στην Αστάνα, για να συναντηθεί με τους συμμάχους της, το Ιράν και τη Ρωσία, και όχι με τις ένοπλες οργανώσεις, αλλά και για να «αποδείξει τη σοβαρότητα της συριακής Κυβέρνησης» στη διαδικασία της Αστάνα. Σύμφωνα με τον ίδιο, η απουσία ενόπλων οργανώσεων «αποδεικνύει την πολιτική ανεπάρκειά τους». Πρόσθεσε μάλιστα ότι η απόφαση των ανταρτών για τη συμμετοχή τους ή μη δεν λαμβάνεται από τους ίδιους, αλλά από τους «διαχειριστές τους».

Στο μεταξύ, το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε επαφή με τις ομάδες αυτές των ανταρτών, όπως μετέδωσε το πρακτορείο Interfax επικαλούμενο τον Ρώσο Υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ. Ο Λαβρόφ δήλωσε ότι οι λόγοι, για τους οποίους οι αντάρτες δεν συμμετέχουν στον τρίτο γύρο των συνομιλιών στην Αστάνα «δεν είναι πειστικοί» και ότι η απόφασή τους εξέπληξε τους πάντες. «Η Ρωσία αντιμετωπίζει την κατάσταση», κατέληξε.