Γυναίκες και παιδιά μετανάστες βιάζονται, ξυλοκοπούνται και κρατούνται σε κολαστήρια στη Λιβύη
Διαφορετικές και επικίνδυνες διαδρομές επιλέγουν πρόσφυγες και μετανάστες για να συνεχίσουν το ταξίδι τους λόγω των αυξημένων συνοριακών περιορισμών, επισημαίνει σε έκθεσή της η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ

Γυναίκες και παιδιά που ξεκινούν το επικίνδυνο ταξίδι για την Ευρώπη για να γλυτώσουν από τη φτώχια και τους πολέμους στην Αφρική ξυλοκοπούνται, βιάζονται και λιμοκτονούν κατά την κράτησή τους σε πραγματικά κολαστήρια στη Λιβύη, κατήγγειλε χθες η UNICEF.

Ο μεταναστευτικός διάδρομος της Μεσογείου μεταξύ της Λιβύης και της Ιταλίας έχει μετατραπεί στο κύριο πέρασμα των ανθρώπων που θέλουν να ζητήσουν άσυλο στην Ευρώπη και των οικονομικών μεταναστών που επιδιώκουν μια καλύτερη ζωή στη Γηραιά Ήπειρο, μετά τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών από την Τουρκία.

Υπό τον έλεγχο ενόπλων
Από τον περασμένο Σεπτέμβριο, περίπου ένα εκατομμύριο μετανάστες βρίσκονται στη Λιβύη, οι περισσότεροι από τους οποίους περιμένουν σε ανθυγιεινά κέντρα κράτησης που μαστίζονται από τις αρρώστιες και τα οποία, όπως περιγράφει η UNICEF στην έκθεσή της, «δεν απέχουν από στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας (...) και αυτοσχέδιες φυλακές».

Εν μέσω του χάους που επικρατεί στη Λιβύη, οι ένοπλες οργανώσεις ελέγχουν τώρα στην πραγματικότητα τα επίσημα κέντρα κράτησης για τους μετανάστες, ενώ έχουν φτιάξει και δικά τους κέντρα, ανταγωνιζόμενες ή συνεργαζόμενες με εγκληματικές συμμορίες και παράνομους διακινητές ανθρώπων, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.

«Για τις χιλιάδες γυναίκες και παιδιά μετανάστες που βρίσκονται φυλακισμένοι (τα κέντρα αυτά) αποτελούν πραγματικά κολαστήρια στα οποία κρατούνται άνθρωποι για μήνες», αναφέρει η UNICEF στην έκθεσή της που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.

Σε συνεντεύξεις που ελήφθησαν από περισσότερες από 100 γυναίκες και παιδιά, σχεδόν οι μισοί δήλωσαν ότι έχουν βιαστεί ή κακοποιηθεί αρκετές φορές κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους, επισημαίνεται στην έκθεση. Τα περισσότερα από τα παιδιά δήλωσαν εξάλλου ότι ξυλοκοπήθηκαν από ενήλικες κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους, με τα κορίτσια να υφίστανται περισσότερες κακοποιήσεις από τα αγόρια.

«Εδώ (στο κέντρο κράτησης) μάς συμπεριφέρονται σαν να είμαστε κότες. Μας δέρνουν, δεν μας δίνουν καθαρό νερό και καλή τροφή», δήλωσε ο Τζον, ένα 14χρονο αγόρι που έχει ταξιδέψει μέχρι τη Λιβύη ασυνόδευτο από τη Νιγηρία, από την οποία έφυγε για να γλυτώσει από την οργάνωση Μπόκο Χαράμ. «Πάρα πολλοί άνθρωποι πεθαίνουν εδώ, πεθαίνουν από τις αρρώστιες, πεθαίνουν από το κρύο», πρόσθεσε, όπως καταγράφεται στην έκθεση.

«Πληρώνεις όσο πηγαίνεις»
Η UNICEF σημειώνει ότι οι γυναίκες και τα ασυνόδευτα παιδιά που μεταναστεύουν στηρίζονται σε παράνομους διακινητές ανθρώπων για το ταξίδι τους προς την Ευρώπη, το οποίο γίνεται συχνά βάσει ενός συστήματος «πληρώνεις όσο πηγαίνεις» και υπογραμμίζει ότι οι άνθρωποι αυτοί είναι ευάλωτοι στην εκμετάλλευση, στο τράφικινγκ και στη βία, συμπεριλαμβανομένης της εκπόρνευσης και του βιασμού.

Οι παράνομοι διακινητές ζητούν συνήθως χιλιάδες δολάρια από αυτούς που θέλουν να κάνουν το επικίνδυνο ταξίδι και να διασχίσουν την έρημο προτού τους στοιβάξουν σε πλεούμενα με άθλιο εξοπλισμό για να κάνουν το επικίνδυνο ταξίδι και να διασχίσουν τη Μεσόγειο για να περάσουν στην Ευρώπη.

«Η διαδρομή αυτή ελέγχεται κυρίως από παράνομους διακινητές ανθρώπων, λαθρεμπόρους και άλλους ανθρώπους που επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν τα απελπισμένα παιδιά και τις γυναίκες που αναζητούν απλώς ένα καταφύγιο ή μια καλύτερη ζωή», δήλωσε ο επικεφαλής των επιχειρήσεων της UNICEF για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη Άφσαν Χαν.

Επικρίσεις προς τους Ευρωπαίους
Αυτόν το μήνα οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσέφεραν χρήματα και άλλου είδους βοήθεια στη Λιβύη για να καταβάλει προσπάθειες να μειωθεί ο αριθμός των μεταναστών που αναχωρούν από εκεί για την Ευρώπη. Οργανώσεις αρωγής επέκριναν την ενέργεια αυτή, σημειώνοντας ότι τα σχέδια αυτά αφήνουν εκτεθειμένους τους ανθρώπους που μεταναστεύουν σε περισσότερους κινδύνους και κακοποιήσεις εντός του εδάφους της Λιβύης.

Πέρυσι, ένας αριθμός ρεκόρ 181.000 μεταναστών διέσχισε τη Μεσόγειο από τη Λιβύη στην Ιταλία, σύμφωνα με την υπηρεσία μετανάστευσης του ΟΗΕ. Περισσότεροι από 4.500 άνθρωποι πνίγηκαν στο ταξίδι τους αυτό, εκ των οποίων τουλάχιστον 700 ήταν παιδιά, σύμφωνα με την UNICEF.

«Τα παιδιά δεν θα πρέπει να αναγκάζονται να αφήνουν τη ζωή τους στα χέρια των λαθραίων διακινητών μόνο και μόνο επειδή δεν υπάρχουν άλλες εναλλακτικές λύσεις», σημειώνει ο Χαν στην ανακοίνωση αυτήν. «Πρέπει να αντιμετωπίσουμε συνολικά τα αίτια της μετανάστευσης και να εργαστούμε από κοινού για να υπάρξει ένα συμπαγές σύστημα ασφαλούς και νόμιμης διέλευσης για τα παιδιά που κάνουν το ταξίδι αυτό, είτε πρόκειται για πρόσφυγες είτε για μετανάστες», καταλήγει ο ίδιος.

Κι άλλες επιπτώσεις
Στο μεταξύ, τις επιπτώσεις των αυξημένων συνοριακών περιορισμών στις μετακινήσεις των προσφύγων και μεταναστών προς και εντός της Ευρώπης περιγράφει η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες σε έκθεσή της. Μπορεί μετά το κλείσιμο της οδού των δυτικών Βαλκανίων και τη Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας ο αριθμός των ανθρώπων που φτάνουν στην Ελλάδα να μειώθηκε δραστικά, ωστόσο, όπως επισημαίνεται στην έκθεση, οι πρόσφυγες και μετανάστες συνεχίζουν να μετακινούνται, αλλά επιχειρούν διαφορετικά και επικίνδυνα ταξίδια, που βασίζονται συχνά σε διακινητές λόγω της έλλειψης προσβάσιμων νόμιμων οδών για να φτάσουν στην Ευρώπη.

Οι περισσότεροι από όσους επιλέγουν τη διαδρομή της Ανατολικής Μεσογείου διασχίζουν τη θάλασσα με κατεύθυνση την Ελλάδα, αλλά υπάρχουν και ορισμένοι που διασχίζουν τα χερσαία σύνορα προς την Ελλάδα και τη Βουλγαρία ή διασχίζουν τη θάλασσα προς την Κύπρο.

Η οδός της Κεντρικής Μεσογείου από τη Βόρειο Αφρική μέχρι την Ιταλία έγινε το κύριο σημείο εισόδου. Όμως, μέσα στο 2016 καταγράφηκαν οι περισσότεροι θάνατοι στη Μεσόγειο από ποτέ. Από τους 5.096 πρόσφυγες και μετανάστες που έχασαν την περασμένη χρονιά τη ζωή τους ή αγνοούνται στη θάλασσα, το 90% επέλεξαν τη θαλάσσια οδό με κατεύθυνση την Ιταλία, με έναν στους 40 ανθρώπους να χάνει τη ζωή του κατά τη διάρκεια του ταξιδιού αυτού.

Επίσης, αναδεικνύεται ο ολοένα αυξανόμενος αριθμός των ασυνόδευτων παιδιών που επιχείρησαν να ταξιδέψουν στην Ιταλία το 2016. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο 14% του συνόλου των νέων αφίξεων στην Ιταλία και διπλασιάστηκε σε σύγκριση με την περασμένη χρονιά. Επίσης, τους τελευταίους μήνες του 2016 περισσότεροι άνθρωποι έφτασαν στην Ευρώπη μέσω της οδού της δυτικής Μεσογείου, είτε διασχίζοντας τη θάλασσα με κατεύθυνση την Ισπανία από το Μαρόκο και την Αλγερία είτε μπαίνοντας στους ισπανικούς θυλάκους Μελίγια και Θέουτα.

Σύμφωνα με την έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας, υπάρχουν αναφορές ότι οι συνοριακές Αρχές στην Ευρώπη, μεταξύ άλλων στη Βουλγαρία, την Κροατία, την Ελλάδα, την Ουγγαρία, τη Σερβία, την Ισπανία και την ΠΓΔΜ, έχουν επιστρέψει ατύπως δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, ενώ υπάρχουν και πολλές αναφορές για περιστατικά βίας και κακομεταχείρισης για να αποτραπούν περαιτέρω απόπειρες εισόδου.

Επιπλέον, η Ύπατη Αρμοστεία έχει δεχθεί καταγγελίες για πρόσφυγες και μετανάστες που έχουν απαχθεί, που έχουν κρατηθεί ενάντια στη θέλησή τους για αρκετές ημέρες, που έχουν υποστεί σωματική και ψυχολογική βία, βασανιστήρια ή εκβιασμούς από διακινητές και εγκληματικές συμμορίες σε διάφορα σημεία κατά μήκος των βασικών διαδρομών.