Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΩΝ ΗΠΑ ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΡΑΜΠ ΟΜΩΣ ΕΙΣΑΓΕΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΣΜΟΥ

Στην ομιλία του, κατά την ορκωμοσία του, τόνισε τη σημασία του προστατευτισμού για να αποφευχθεί η απώλεια θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ και να αυξηθεί η απασχόληση

*Όπως δήλωσε ο Πρόεδρος Τραμπ, ο προστατευτισμός θα οδηγήσει σε αύξηση της ευημερίας και της ισχύος της Αμερικής

*Η Κίνα θα πράξει οτιδήποτε για να προστατεύσει το παγκόσμιο ελεύθερο εμπορικό σύστημα

Όπως ανέφερε το Υπουργείο Εργασίας των Ηνωμένων Πολιτειών, τα ημερομίσθια στην αμερικανική οικονομία αυξήθηκαν τον περασμένο μήνα κατά 2,9% σε ετήσια βάση, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη αύξηση από την έναρξη της οικονομικής κρίσης. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός, άλλωστε, ότι η απασχόληση στις ΗΠΑ έχει ανακάμψει σημαντικά από τότε που άρχισε η οικονομική κρίση, καθώς οι αμερικανικές εταιρείες αύξησαν την απασχόλησή τους κατά 15 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, σε σχέση με το χαμηλότερο επίπεδο του 2010.

Τον περασμένο Νοέμβριο καλύφθηκαν ακόμη 178.000 θέσεις εργασίας, γεγονός που μείωσε το ποσοστό ανεργίας στο 4,6%, το χαμηλότερο ποσοστό από τον Αύγουστο του 2007. Κατά τον Δεκέμβριο, όμως, η αύξηση στην απασχόληση περιορίστηκε στις 156.000 θέσεις, ενώ το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε από το 4,6% στο 4,7%. Αλλά η αμερικανική οικονομία αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό 3,2% κατά το τρίτο τρίμηνο.

Η αυξανομένη ισχύς του αμερικανικού δολαρίου

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, ο Πρόεδρος Τραμπ ανέφερε ότι ανησυχεί για το ισχυρό δολάριο, το οποίο υποβαθμίζει την ανταγωνιστικότητα των αμερικανικών εταιρειών. Ωστόσο, ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι θα προσφέρει δημοσιονομική τόνωση στην αμερικανική οικονομία με τη μορφή φορολογικών μειώσεων και την εκτέλεση έργων υποδομής που θα οδηγήσουν στην αύξηση τόσο του ρυθμού ανάπτυξης, όσο και του πληθωρισμού, καθώς και της συναλλαγματικής αξίας του δολαρίου.

Επομένως, η αυξανομένη ισχύς του αμερικανικού δολαρίου αποτελεί απειλή για τη δέσμευση του Προέδρου Τραμπ να μειώσει το εμπορικό έλλειμμα. Πέραν αυτού, η εξέλιξη αυτή πιθανόν να οδηγήσει στη λήψη προστατευτικών μέτρων στο διεθνές εμπόριο, με τη δικαιολογία ότι προωθεί τα συμφέροντα των εξαγωγέων. Αλλά ο νέος Υπουργός Οικονομικών κ. Steven Mnuchin, πρώην τραπεζίτης της Goldman Sachs, σε δηλώσεις του στην οικονομική επιτροπή της γερουσίας κατά την επικύρωση του διορισμού του, ανέφερε ότι οι ανησυχίες του Προέδρου Τραμπ για το ισχυρό δολάριο σχετίζονταν με τη βραχυπρόθεσμη περίοδο που επηρεάζει το εμπορικό έλλειμμα. Καθώς μακροπρόθεσμα, σύμφωνα με τον κ. Mnuchin, ένα ισχυρό δολάριο είναι προς όφελος της αμερικανικής οικονομίας.

Άλλες προθέσεις

Ο Πρόεδρος Τραμπ σκοπεύει να μειώσει τον ανώτατο φορολογικό συντελεστή στον φόρο εισοδήματος, να μειώσει τον εταιρικό φόρο (από 35% στα 15%) και τα κεφαλαιουχικά κέρδη, να καταργήσει τον φόρο κληρονομιών και τον φόρο στις δωρεές. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Tax Policy Centre, αν ο κ. Trump εφαρμόσει τα σχέδια αυτά, τα έσοδα του κράτους θα μειωθούν κατά 4% του ΑΕΠ, ενώ το δημόσιο χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ θα φθάσει στο 111% μέχρι το 2016.

Αν αυτά εφαρμοστούν, θα δοθεί ώθηση στον ρυθμό ανάπτυξης και στην απασχόληση, αν και η ανεργία βρίσκεται στο πολύ χαμηλό επίπεδο του 4,7%. Ο Πρόεδρος Τραμπ υποσχέθηκε, επίσης, νέα έργα υποδομής ύψους $1 τρις, ενώ παράλληλα υποσχέθηκε να μη μειώσει τις δαπάνες για τις συντάξεις και την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για τους ηλικιωμένους, δαπάνες που αναμένονται να αυξηθούν σημαντικά κατά την επόμενη δεκαετία.

Με την αναμενόμενη δημοσιονομική τόνωση στην αμερικανική οικονομία η FED, στις 14 Δεκεμβρίου 2016, αύξησε τα επιτόκια για δεύτερη φορά σε μια δεκαετία στο 0,5%-0,75%, ενώ προβλέπεται να αυξήσει τα επιτόκια περισσότερες της μίας φοράς κατά το 2017.

Η απόδοση των ομολόγων

Τον περασμένο Δεκέμβριο, η συναλλαγματική αξία του δολαρίου έφθασε στο πιο υψηλό σημείο μετά από 14 χρόνια, αφού οι επενδυτές προβλέπουν αύξηση των επιτοκίων από τη FED, αλλά και αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας. Η άνοδος του αμερικανικού δολαρίου επηρέασε δυσμενώς άλλα νομίσματα, μεταξύ των οποίων το ευρώ στο $1,04 που είναι το πιο χαμηλό σημείο από το 2003.

Το γεγονός αυτό οφείλεται στην αύξηση της απόδοσης των αμερικανικών ομολόγων. Πτώση, επίσης, σημείωσαν και οι συναλλαγματικές αξίες των νομισμάτων των αναδυομένων οικονομιών. Ειδικά αναφέρεται ότι το κινεζικό νόμισμα, το γιουάν, μειώθηκε στο πιο χαμηλό σημείο μετά από οκτώ χρόνια. Σημαντικές μειώσεις στις αξίες των νομισμάτων σημειώθηκαν επίσης στο βραζιλιάνικο ριαλ, το νοτιοαφρικανικό ραντ και το μεξικανικό πέσο.

«Αγοράστε αμερικανικά προϊόντα»

Ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι από τώρα και στο εξής θα θέσει υπεράνω όλων την Αμερική, και τόνισε το σύνθημα «Αγοράστε αμερικανικά προϊόντα, προσλάβετε Αμερικανούς». Στην ομιλία του ο Πρόεδρος Τραμπ τόνισε τη σημασία του προστατευτισμού για να αποφευχθεί η απώλεια θέσεων εργασίας στην Αμερική και να αυξηθεί η απασχόληση. Ο Πρόεδρος Τραμπ, αν και δεν ανάφερε την Κίνα, εντούτοις τα σχόλιά του αφορούσαν τη χώρα αυτή.

Η ομιλία του Προέδρου Τραμπ κατά την ορκωμοσία του έγινε τρεις μέρες μετά την ομιλία του Προέδρου της Κίνας κ. Xi Jinping, ο οποίος στην παγκόσμια οικονομική σύνοδο στο Νταβός είχε δηλώσει ότι η Κίνα θα πράξει οτιδήποτε για να προστατεύσει το παγκόσμιο ελεύθερο εμπορικό σύστημα. Αντίθετα, ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι με το διεθνές εμπόριο η Αμερική αύξησε τον πλούτο άλλων χωρών, ενώ ο πλούτος της χώρας μεταφέρθηκε σε άλλες χώρες.

Κατά συνέπεια, όπως δήλωσε ο Πρόεδρος Τραμπ, ο προστατευτισμός θα οδηγήσει σε αύξηση της ευημερίας και της ισχύος της Αμερικής. Στην πρώτη εργάσιμη μέρα του Προέδρου Τραμπ, δήλωσε ότι θα θέσει τον προστατευτισμό ως τη βάση της οικονομικής πολιτικής του, η Αμερική θα αποσυρθεί από την ιστορική συμφωνία Ελευθέρου Εμπορίου μεταξύ των 12 χωρών της Ασίας-Ειρηνικού, που ήδη έχει υπογραφεί από τις 12 χώρες.

Οι απειλές

Παράλληλα, προειδοποίησε τους Αμερικανούς εκτελεστικούς διευθυντές ότι θα επιβάλει υψηλούς εισαγωγικούς δασμούς σε εταιρείες που μεταφέρουν την παραγωγή τους εκτός Αμερικής και εξάγουν τα προϊόντα τους πίσω στη χώρα. Επίσης, ο Πρόεδρος επιθυμεί την επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας ελευθέρου εμπορίου μεταξύ Αμερικής, Καναδά, Μεξικού, η οποία υπογράφτηκε από τον πρόεδρο Κλίντον το 1993 και απείλησε ότι θα αποσυρθεί από τη συμφωνία αυτή, αν η Αμερική δεν πάρει ό,τι επιθυμεί.

Αναφέρεται όμως ότι ο ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής κ. John McCain επέκρινε την απόρριψη της συμφωνίας μεταξύ των δώδεκα χωρών Ασίας - Ειρηνικού ως σοβαρό λάθος και ως πράξη που είναι αντίθετη με την εμπορική πολιτική που ακολουθείτο από το ρεπουμπλικανικό κόμμα για δεκαετίες. Η απόφαση αυτή θα δώσει την ευκαιρία στην Κίνα να καθορίσει τους οικονομικούς κανονισμούς στο διεθνές εμπόριο εις βάρος των Αμερικανών εργατών, δήλωσε ο κ. McCain.

Ο Πρόεδρος Τραμπ απείλησε επίσης να εγκαταλείψει τις προσπάθειες της Αμερικής για επαναφορά των εμπορικών και διπλωματικών σχέσεων με την Κούβα, εκτός κι αν η τελευταία προβεί σε νέες παραχωρήσεις, γεγονός που έχει ενοχλήσει την αμερικανική επιχειρηματική κοινότητα, που ενδιαφέρεται να επωφεληθεί ευκαιριών από τη διάνοιξη της οικονομίας της Κούβας.

Στηρίζει ο ΟΟΣΑ

Το οικονομικό πρόγραμμα του Προέδρου Τραμπ, όμως, έχει τύχει στήριξης από τον ΟΟΣΑ, δηλώνοντας ότι το πρόγραμμα αυτό, ειδικά όσον αφορά την εκτέλεση έργων υποδομής, θα αυξήσει τον ρυθμό ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας και θα καταπολεμήσει την ανισότητα. Ο ΟΟΣΑ, που συνήθως υποστηρίζει τη δημοσιονομική πειθαρχία, κατά τον τελευταίο χρόνο έχει αλλάξει τακτική και ανησυχεί πως αν οι κυβερνήσεις δεν επωφεληθούν της ευκαιρίας των χαμηλών επιτοκίων για την αύξηση των επενδύσεων, οι αναπτυγμένες οικονομίες θα παραμείνουν σε χαμηλό ρυθμό ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η αμερικανική οικονομία αναμένεται να έχει την καλύτερη επίδοση μεταξύ των αναπτυγμένων χωρών κατά το 2017 με ρυθμό ανάπτυξης 2,3%, ενώ η ευρωζώνη 1,6%, η Βρετανία 1,2% και η Ιαπωνία μόνο 1%. Αυτό θα βοηθήσει την παγκόσμια οικονομία, ωστόσο, αν ο Πρόεδρος Τραμπ εφαρμόσει τις απειλές του για τη λήψη προστατευτικών μέτρων, θα υπάρξουν δυσμενείς επιπτώσεις.

Υ.Γ.: Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα, και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ
Principal,
KPMG Limited,
τηλ. 25869000,
ηλεκ. διευθ. [email protected]