Τι κρατάμε από τις δύο θητείες του Μπάρακ Ομπάμα ως Προέδρου των ΗΠΑ
Διέθετε ύφος, στυλ και κομψότητα στην άσκηση των καθηκόντων του, κάτι που ακόμη και οι αντίπαλοί του αναγνώριζαν

Δύο θητείες και οκτώ χρόνια μετά, τι θα μείνει από το πέρασμα του Μπαράκ Ομπάμα, του 44ου προέδρου των ΗΠΑ, από τον Λευκό Οίκο; Οι ιστορικοί σίγουρα θα κρατήσουν ένα γεγονός: 143 χρόνια μετά την κατάργηση της δουλείας, ο Μπαράκ Χουσέιν Ομπάμα, ο νεαρός γερουσιαστής του Ιλινόις, έγινε σε ηλικία 47 ετών ο πρώτος μαύρος πρόεδρος στην ιστορία των ΗΠΑ. Διέθετε ύφος, στυλ και κομψότητα στην άσκηση των καθηκόντων του, κάτι που ακόμη και οι αντίπαλοί του αναγνώριζαν.

Ολοκλήρωσε τη θητεία του χωρίς να ξεσπάσει ούτε ένα σκάνδαλο, κάτι που αμαύρωσε τις θητείες πολλών από τους προκατόχους του. Η σύζυγός του, Μισέλ, και οι δύο του κόρες, Σάσα και Μαλία, συνέβαλαν επίσης στη θετική εικόνα του Ομπάμα, δημιουργώντας μια εικόνα της προεδρικής οικογένειας, την οποία χρησιμοποίησε προσεκτικά για επικοινωνιακούς σκοπούς.

Η έξοδος από την κρίση
Όταν ανέλαβε την προεδρία ο Ομπάμα, οι ΗΠΑ βρίσκονται εν μέσω μιας οικονομικής κρίσης άνευ προηγουμένου μετά τη δεκαετία του 1930. Τον Ιανουάριο του 2009 το ποσοστό ανεργίας ήταν στο 7,9%, ενώ λίγους μήνες αργότερα έφτασε ακόμη και στο 10%. Πλέον έχει μειωθεί στο 4,7%. Η αμερικανική οικονομία έχει ανακάμψει, αν και οι επιπτώσεις της κρίσης είναι ακόμη αισθητές στην κοινωνία.

Η σκιά της συριακής κρίσης
Ο εμφύλιος στη Συρία, εξαιτίας του οποίου έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 300.000 άνθρωποι και εκατομμύρια ακόμη έχουν οδηγηθεί στην προσφυγιά, θα στοιχειώνει για καιρό τον Ομπάμα, που εμφανίστηκε ανίσχυρος να αντιμετωπίσει την κρίση αυτή. Φοβούμενος μια παρόμοια κατάσταση με αυτή στο Ιράκ, όπου παραμένουν επί χρόνια αμερικανικά στρατεύματα, ο απερχόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ αρνήθηκε να στείλει χερσαίες δυνάμεις στη Συρία.

Όμως η μεγάλη του επιφυλακτικότητα, την οποία οι επικριτές του χαρακτηρίζουν ως παθητικότητα, έδωσε τροφή για πολλές επικρίσεις στο εσωτερικό της χώρας του, αλλά και στο εξωτερικό. Με σκεπτικισμό αντιμετώπισε και την ιδέα ότι αν εξοπλιστεί περαιτέρω η μετριοπαθής αντιπολίτευση, θα μπορέσει να ανατραπεί ο Σύρος πρόεδρος Μπασάρ αλ Άσαντ, ενώ δεν πίστευε και ότι οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί εναντίον του καθεστώτος θα ήταν «αποφασιστικής» σημασίας.

Η επιδρομή εναντίον του μπιν Λάντεν
«Σήμερα το βράδυ μπορώ να ανακοινώσω στους Αμερικανούς και σε όλο τον κόσμο ότι οι ΗΠΑ διεξήγαγαν μια επιχείρηση στη διάρκεια της οποίας σκοτώθηκε ο Οσάμα μπιν Λάντεν». Τη νύχτα της 1ης προς τη 2α Μαΐου 2011 οι αμερικανικές ειδικές δυνάμεις επέδραμαν εναντίον της κατοικίας του μπιν Λάντεν στο Αμποταμπάντ του Πακιστάν.

Οι Αμερικανοί εκτιμούσαν ότι οι πιθανότητες να τον βρουν εκεί ήταν 50-50. Η φωτογραφία του Ομπάμα να παρακολουθεί την εξέλιξη της επιχείρησης μαζί με άλλους υψηλόβαθμους αξιωματούχους στο «δωμάτιο επιχειρήσεων», θα παραμείνει μια από τις πιο εμβληματικές των δύο θητειών του.

Δράση για την κλιματική αλλαγή
Ο Ομπάμα από τη στιγμή που ανέλαβε την προεδρία ήταν ένας από τους βασικούς αρχιτέκτονες της παγκόσμιας συμφωνίας για το κλίμα που υπεγράφη στο Παρίσι στο τέλος του 2015. Μετά το φιάσκο της συνόδου της Κοπεγχάγης το 2009 ο Αμερικανός πρόεδρος πήρε ένα βασικό μάθημα: οι διεθνείς διαπραγματεύσεις για το κλίμα δεν μπορούν να έχουν αίσια κατάληξη χωρίς μια συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας.

Η συμφωνία για το Ιράν
Η συμφωνία υπεγράφη τον Ιούλιο του 2015 και είχε ως στόχο να εμποδίσει την Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικά όπλα με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων εναντίον της. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διπλωματική νίκη του απερχόμενου προέδρου των ΗΠΑ. Η συμφωνία, την οποία χαιρέτισε η πλειονότητα των χωρών σε όλο τον κόσμο και η οποία προκάλεσε την οργή του Ισραήλ, αποτελεί την εφαρμογή της βασικής του αρχής για την εξωτερική πολιτική: να προκρίνεται ο διάλογος ακόμη και με τους εχθρούς των ΗΠΑ.

Obamacare
Η μεταρρύθμιση του συστήματος ασφάλισης και υγειονομικής περίθαλψης αποτέλεσε απόλυτη προτεραιότητα της πρώτης του θητείας. Ψηφίστηκε το 2010 έπειτα από σφοδρή αντιπαράθεση στο Κογκρέσο. Χάρη στο Obamacare ο αριθμός των Αμερικανών που δεν διαθέτουν υγειονομική ασφάλιση μειώθηκε από 16% το 2010 σε 8,9% το 2016. Το πρόγραμμα αυτό, όμως, έχει και πολλούς αντιπάλους, με τους Ρεπουμπλικάνους να έχουν δεσμευθεί να το ακυρώσουν μόλις αποχωρήσει από την προεδρία ο Ομπάμα.

Το άνοιγμα προς την Κούβα
Στις 17 Δεκεμβρίου 2014, έπειτα από μήνες διαπραγματεύσεων που διεξήχθησαν με άκρα μυστικότητα, ο Ομπάμα ανακοίνωσε την έναρξη της αποκατάστασης των σχέσεων με την Κούβα, έπειτα από δεκαετίες έντασης. Η επίσκεψή του στη χώρα 15 μήνες αργότερα σηματοδότησε μια νέα εποχή στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.

Οι επίμονες ρατσιστικές εντάσεις
Αν και οι προσδοκίες από τον πρώτο μαύρο πρόεδρο των ΗΠΑ ήταν μεγάλες για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων μεταξύ λευκών και μαύρων, ο Ομπάμα απογοήτευσε τους υποστηρικτές του. Ο απερχόμενος πρόεδρος επέδειξε μεγάλη αυτοσυγκράτηση, ίσως και υπερβολική σύμφωνα με κάποιους από τους ψηφοφόρους του, μπροστά στα επαναλαμβανόμενα επεισόδια βίας εναντίον Αφροαμερικανών από την Αστυνομία.

Η αποτυχία του Γκουαντάναμο
Στη διάρκεια των οκτώ χρόνων της θητείας του ο Ομπάμα αθέτησε μια από τις βασικές του προεκλογικές δεσμεύσεις: το κλείσιμο της φυλακής Γκουαντάναμο, σύμβολο των υπερβολών στις οποίες υπέπεσαν οι ΗΠΑ στο πλαίσιο της μάχης τους κατά της τρομοκρατίας.

Παρά τις επανειλημμένες προσπάθειές του, δεν κατάφερε να ξεπεράσει το εμπόδιο του Κογκρέσου. Στις αρχές του 2016 παρουσίασε ένα σχέδιο, στο οποίο παρουσιάζονταν 12 φυλακές που θα μπορούσαν να δεχθούν τους φυλακισμένους του Γκουαντάναμο σε αμερικανικό έδαφος, μάταια όμως.
___________________________________
Ο Τραμπ θέλει να υπάρξει προσέγγιση μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας
«ΤΟ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ ΚΑΛΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗ ΡΩΣΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΟ, ΟΧΙ ΚΑΚΟ»
Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε την επιθυμία του να υπάρξει προσέγγιση μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας. Την ίδια στιγμή, όμως, διόρισε επικεφαλής των αμερικανικών υπηρεσιών Πληροφοριών έναν πρώην γερουσιαστή, εναντίον του οποίου η Μόσχα έχει επιβάλει κυρώσεις, μια κίνηση που έχει στόχο να καθησυχάσει όσους πιστεύουν ότι ο εκλεγμένος πρόεδρος θα έχει επιεική στάση προς τη Ρωσία.

«Το να έχουμε καλές σχέσεις με τη Ρωσία είναι καλό, όχι κακό. Μόνο οι “ανόητοι” άνθρωποι, ή οι ηλίθιοι πιστεύουν ότι είναι κακό», έγραψε ο Τραμπ σε μια σειρά από μηνύματα στον λογαριασμό του στο Twitter.

Η άποψη αυτή του Τραμπ είναι αντίθετη με αυτή πολλών Ρεπουμπλικάνων κοινοβουλευτικών, οι οποίοι ιστορικά είναι εχθρικοί προς τη Μόσχα. «Έχουμε αρκετά προβλήματα σε όλο τον κόσμο, δεν χρειάζεται να προσθέσουμε ακόμη ένα. Όταν γίνω πρόεδρος, η Ρωσία θα μας σέβεται πολύ περισσότερο από τώρα και οι δύο χώρες, ίσως, να συνεργαστούν για να λύσουν κάποια μεγάλα προβλήματα που βαραίνουν τον κόσμο», πρόσθεσε.

Ερωτηματικά
Όμως η γραμμή που θα ακολουθήσει ο εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ απέναντι στη Ρωσία δεν είναι εύκολο να αποκρυπτογραφηθεί, καθώς την ίδια ώρα που δήλωνε ότι επιθυμεί να συνεργαστεί με τη Μόσχα, ανακοίνωνε τον διορισμό στη στρατηγική θέση του διευθυντή των υπηρεσιών Πληροφοριών του Νταν Κόουτς, εναντίον του οποίου η Ρωσία έχει επιβάλει κυρώσεις.

Ο 73χρονος πρώην γερουσιαστής «θα ηγηθεί της διαρκούς επαγρύπνησης της κυβέρνησής μου απέναντι σε αυτούς που προσπαθούν να μας βλάψουν», υπογράμμισε ο Τραμπ. «Είμαι βέβαιος ότι ο γερουσιαστής Νταν Κόουτς είναι καλή επιλογή».

Ευαίσθητη στιγμή
Η ανακοίνωση της επιλογής του Κόουτς γίνεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη στιγμή για τον Τραμπ, εν μέσω της αντιπαράθεσής του με τις αμερικανικές υπηρεσίες Πληροφοριών σχετικά με τις κυβερνοεπιθέσεις που φέρεται να έκανε η Ρωσία στη διάρκεια των αμερικανικών εκλογών με στόχο να επηρεάσει το αποτέλεσμά τους.

Ο εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ έχει εκφράσει δημοσίως τις αμφιβολίες του ότι υπήρξε τέτοια παρέμβαση, ενώ οι υπηρεσίες Πληροφοριών κατηγόρησαν σε έκθεσή τους που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν ότι εξαπέλυσε επιχειρήσεις παραπληροφόρησης και κυβερνοεπιθέσεων με στόχο να εκλεγεί ο δισεκατομμυριούχος και να δυσφημιστεί η αντίπαλός του Χίλαρι Κλίντον.

Η επιλογή του Κόουτς, απερχόμενου γερουσιαστή της Ιντιάνα, φαίνεται να έχει στόχο να καθησυχάσει όσους φοβούνται ότι ο Τραμπ θα είναι πολύ επιεικής προς τη Ρωσία.

Ο Κόουτς είναι ένας από τους έξι Αμερικανούς γερουσιαστές και τους τρεις αξιωματούχους του Λευκού Οίκου, εναντίον των οποίων η Μόσχα επέβαλε κυρώσεις το 2014 σε αντίποινα για τις αμερικανικές κυρώσεις εις βάρος της για την προσάρτηση της Κριμαίας. Τότε ο γερουσιαστής είχε δηλώσει ότι «τον τιμά» να είναι στόχος του Κρεμλίνου.

Ο διευθυντής των αμερικανικών υπηρεσιών Πληροφοριών, μια θέση που δημιουργήθηκε μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, συντονίζει τις δραστηριότητες 16 υπηρεσιών, μεταξύ αυτών της CIA, του FBI και της NSA.