ΤΑ ΧΑΡΤΙΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΚΑΤΕΥΘΟΥΝ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΛ-ΑΣΑΝΤ, ΠΟΥΤΙΝ, ΕΡΝΤΟΓΑΝ, ΡΟΥΧΑΝΙ

Αφότου η Ρωσία εισήλθε δυναμικά στο παιχνίδι, ο στρατός της Συρίας ήταν σε θέση πλέον να προελάσει με την υποστήριξη αμυντικών συστημάτων, ενώ η Τουρκία και οι ΗΠΑ συνέχιζαν να μαλώνουν για το PKK, το οποίο η Άγκυρα θεωρεί ως υπαρξιακή απειλή

Η Άγκυρα άργησε να καταλάβει ότι κάποιες ομάδες ανταρτών που υποστήριζε είχαν σταδιακά αλλάξει πλευρά προς τον ISIS και την αλ-Νούσρα. Η πτώση της Ράκα στα χέρια του ISIS αποτέλεσε το σημείο-κλειδί αυτής της διαδικασίας, σε συνδυασμό με την πτώση της Μοσούλης στο Ιράκ

Με τα τελευταία νέα από την ανθρώπινη τραγωδία που εκτυλίσσεται στο Χαλέπι, μία φάση του εμφύλιου πολέμου στη Συρία πρόκειται να κλείσει. Ο απερχόμενος Πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, είχε προγραμματίσει να κλείσει αυτό το κεφάλαιο με την κατάληψη της Ράκα από τα χέρια του Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ και του Λεβάντε (ISIS) με τη βοήθεια της πολιτοφυλακής του κόμματος της Δημοκρατικής Ένωσης (PYD), η οποία είναι η συριακή επέκταση του εκτός νόμου Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK). Ωστόσο, αυτό δεν είναι πιθανό να συμβεί πριν ο Ομπάμα παραδώσει τα κλειδιά του Οβάλ Γραφείου στον νέο Πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ.

Αντ' αυτού, ο Πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν είναι πιθανό να κλείσει αυτήν τη φάση παραδίδοντας ό,τι έχει απομείνει από το Χαλέπι στο καθεστώς του Μπασάρ αλ-Άσαντ στη Δαμασκό, με τη βοήθεια της σιιτικής πολιτοφυλακής υπό την επιρροή του Χασάν Ρουχανί του Ιράν (ή μάλλον υπό τις διαταγές του θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεΐ και τον άνθρωπό του στη Συρία και το Ιράκ, τον Ιρανό στρατηγό Κασέμ Σουλεϊμάνι.

Πρώτη φάση

Η πρώτη φάση του πολέμου ξεκίνησε όταν οι δυνάμεις του Μπασάρ αλ- Άσαντ άνοιξαν πυρ κατά των διαδηλωτών στις αρχές του 2011, η οποία στη συνέχεια μετατράπηκε σε έναν άγριο εμφύλιο πόλεμο μεταξύ θρησκευτικών και εθνικιστικών γραμμών. Ο τότε Πρωθυπουργός της Τουρκίας, σημερινός Πρόεδρος, Ταγίπ Ερντογάν και στη συνέχεια ο Υπουργός Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου, πίστευαν ότι ο αλ-Άσαντ θα πέσει μέσα σε έξι μήνες. Επένδυσαν στη συριακή αντιπολίτευση με ένοπλες δυνάμεις τη Μουσουλμανική Αδελφότητα ως ραχοκοκκαλιά, με ταυτόχρονη ανάδειξη της Αδελφότητας στην Αίγυπτο, ως αποτέλεσμα της Αραβικής Άνοιξης.

Ωστόσο, αυτό ακολουθήθηκε από την πτώση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στην Αίγυπτο μετά από στρατιωτικό πραξικόπημα, την αποσύνθεση της Αδελφότητας, την άνοδο της αλ-Νούσρα (της συριακής αλ Κάιντα) και την εμφάνιση του Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ στις αρχές του 2013 με ολοκαίνουργιες μεθόδους τρομοκρατίας μετά την πολιτική τού Άσαντ να απελευθερώσει εξτρεμιστές κρατουμένους, σε μια προσπάθεια να δείξει στη Δύση ότι οι καταπιεστικοί αλλά κοσμικοί νόμοι είναι προτιμότεροι από εκείνους του ISIS.

Η Άγκυρα άργησε να καταλάβει ότι κάποιες ομάδες ανταρτών που υποστήριζε είχαν σταδιακά αλλάξει πλευρά προς τον ISIS και την αλ-Νούσρα. Η πτώση της Ράκα στα χέρια του ISIS αποτέλεσε το σημείο-κλειδί αυτής της διαδικασίας, σε συνδυασμό με την πτώση της Μοσούλης στο Ιράκ.

Δεύτερη φάση

Η δεύτερη φάση του πολέμου ήταν ίσως η πιο αιματηρή, με τις χειρότερες ανθρώπινες τραγωδίες. Η φάση αυτή έδειξε τις φρικτές μεθόδους των εκτελέσεων που πραγματοποιούσε ο ISIS, τις αδιάκριτες μαζικές δολοφονίες των καθεστωτικών δυνάμεων, τη μαζική μετανάστευση ανθρώπων από τη χώρα μέσα από σπαρακτικές καθημερινές ιστορίες.

Έδειξε επίσης την πτώση της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της Συρίας, Χαλέπι, σε διάφορες ομάδες ανταρτών, την παγίδευση του καθεστώτος αλ-Άσαντ σε μία μεσογειακή λωρίδα αποτελούμενη από μόνο το 20% του συριακού εδάφους, τη διαμόρφωση του υπό αμερικανικής ηγεσίας αντι-Ισλαμικού καθεστώτος συνασπισμού, το άνοιγμα των τουρκικών βάσεων για τις επιχειρήσεις κατά του Ισλαμικού Κράτους στα μέσα του 2015, το PKK να εγκαταλείπει τον διάλογο με την τουρκική κυβέρνηση και την επανάληψη των τρομοκρατικών επιθέσεων, καθώς και την έναρξη της συνεργασίας των ΗΠΑ με το κόμμα της Δημοκρατικής Ένωσης (PYD) ενάντια στο Ισλαμικό Κράτος.

Τρίτη φάση

Η τρίτη φάση ξεκίνησε όταν η Ρωσία μπήκε δυναμικά στο παιχνίδι στη Συρία τον Σεπτέμβριο του 2015. Υπήρχαν δύο συγκεκριμένοι παράγοντες πίσω από την απόφαση του Πούτιν. Ο ένας ήταν η έλλειψη αποφασιστικότητας από πλευράς Ομπάμα σχετικά με το μέλλον του εμφυλίου πολέμου στη Συρία, ο άλλος ήταν οι προσπάθειες της Τεχεράνης να πείσει τη Μόσχα ότι όντως κινδυνεύει ο αλ-Άσαντ, μαζί με τη ναυτική ρωσική δύναμη στην Ταρτούς (τη μοναδική στρατιωτική βάση σε όλη τη Μέση Ανατολή και στην περιοχή της Μεσογείου και της Αφρικής).

Αφότου η Ρωσία εισήλθε δυναμικά στο παιχνίδι, ο στρατός της Συρίας ήταν σε θέση πλέον να προελάσει με την υποστήριξη αμυντικών συστημάτων, ενώ η Τουρκία και οι ΗΠΑ συνέχιζαν να μαλώνουν για το PKK, το οποίο η Άγκυρα θεωρεί ως υπαρξιακή απειλή. Μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία, στις 15 Ιουλίου, ο τουρκικός στρατός εισήλθε στη Συρία για να υποστηρίξει την πολιτοφυλακή του Ελεύθερου Συριακού Στρατού (FSA), προκειμένου να καθαρίσει τα σύνορά της από τον ISIS και να μπει σαν σφήνα μεταξύ των δυνάμεων του κόμματος της Δημοκρατικής Ένωσης και του PKK, στον ανατολικό και δυτικό τομέα στα σύνορα της Συρίας. Αυτό μπλόκαρε τα σχέδια των ΗΠΑ να παραμείνουν ένα βήμα μπροστά από τη Ρωσία στη Συρία, σε συνδυασμό με την ήττα της Χίλαρι Κλίντον στις προεδρικές εκλογές, η οποία έβαλε σε κίνδυνο την πολιτική Ομπάμα στη Συρία.

Εισερχόμαστε στην έκτη χρονιά

Τώρα, με την ανάληψη του ελέγχου στο Χαλέπι από τις συριακές δυνάμεις και τη σιϊτική πολιτοφυλακή, με την υποστήριξη των Ρώσων, εν μέσω έντονων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κλείνει το πρώτο μεγάλο κεφάλαιο του πολέμου. Τα χαρτιά πρέπει να ανακατευθούν σύμφωνα με τις νέες θέσεις των αλ-Άσαντ, Πούτιν, Ερντογάν, Ρουχανί και φυσικά με εκείνες του Τραμπ. Με την προγραμματισμένη για τις 20 Ιανουαρίου 2017 ανάληψη των καθηκόντων του Ντόναλντ Τραμπ, θα ξεκινήσει η νέα φάση του πολέμου στη Συρία, ο οποίος τώρα εισέρχεται στην έκτη αιματηρή χρονιά.

MURAT YETKIN
Διευθυντής της Hurriyet Daily News -
αγγλόφωνης έκδοσης της εφημερίδας «Χουριέτ»