Ο νέος πλανητάρχης δηλώνει πως είναι αρκετά έξυπνος για να καταλαβαίνει τι γίνεται γύρω του
Ο εκλελεγμένος Πρόεδρος των ΗΠΑ αρνήθηκε να ενημερωθεί, ως είθισται, από τις μυστικές υπηρεσίες της χώρας του για τα καυτά ζητήματα που αφορούν στην ασφάλεια και στα διεθνή γεγονότα

Η μεταβατική περίοδος μέχρι την ανάληψη των καθηκόντων του νέου Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής είναι εξαιρετικά κρίσιμη και μερικές φορές πολύ επικίνδυνη. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνέχιση, η παράδοση θέλει τον νέο ηγέτη της χώρας να ενημερώνεται από τη CIA, τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ. Μερικοί εκλελεγμένοι πρόεδροι δεν λαμβάνουν αρκετή ενημέρωση.

Άλλοι ενημερώνονται πλημμελώς μέσα στη φούρια που επικρατεί ενόψει της ανάληψης των καθηκόντων στη μεγαλύτερη δημοκρατία της Δύσης. Μέχρι τώρα κανείς εκλελεγμένος πρόεδρος δεν αρνήθηκε αυτή την ενημέρωση. Μέχρι τώρα… Γιατί ο εκλελεγμένος Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αρνήθηκε να ακούσει σχεδόν τα πάντα από τη CIA, λέγοντας πως είναι αρκετά έξυπνος για να καταλαβαίνει τι γίνεται γύρω του.

Δεν έχει προηγούμενο
Όπως επισημαίνει το πρακτορείο Reuters, αυτή η άρνηση του Τραμπ δεν έχει προηγούμενο. Ίσως ο Τραμπ να μη θέλει να μάθει περισσότερα για την εμπλοκή της Ρωσίας στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές, ένα γεγονός που έχει προκαλέσει σάλο στις ΗΠΑ, αλλά που ο ίδιος αρνείται να πιστέψει, προφανώς γιατί δεν τον συμφέρει.

Ίσως να σκέφτεται πως δεν υπάρχει ανάγκη να μάθει περισσότερα για το πυρηνικό οπλοστάσιο της Βόρειας Κορέας, τον στρατό της Συρίας και την πτώση του Χαλεπίου, ή τη δυναμική των διάφορων πρωταγωνιστών στη Μέση Ανατολή. Ίσως να περάσει τις αμέσως επόμενες βδομάδες - ή ακόμα και τα επόμενα τέσσερα χρόνια - λέγοντας πως έχει πάρει τις αποφάσεις του και πως δεν χρειάζεται να χάνει άλλο χρόνο με γεγονότα που μπορεί να του προκαλέσουν σύγχυση.

Θα μάθαινε πολλά
Αλλά θα μπορούσε να πληροφορηθεί πολλά διαβάζοντας το βιβλίο των μυστικών της CIA, που γράφεται για τους προέδρους των ΗΠΑ εδώ και 40 χρόνια. Το 1976, ο τότε Διευθυντής της CIA Τζορτζ Μπους ο πατέρας ετοιμαζόταν να πετάξει στο Πλέινς της Τζόρτζια για να ενημερώσει τον Τζίμι Κάρτερ. Το να πάει εκεί ήταν σημαντικό πρόβλημα για τη θεωρούμενη κορυφαία υπηρεσία αντικατασκοπίας του κόσμου.

Το τζετ Gulfstream της CIA δεν μπορούσε να προσγειωθεί σε έναν μικρό αεροδιάδρομο στο Πλέινς. Τηλεφώνησαν τότε στο Αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας, ότι ο Μπους θα έπρεπε να πετάξει με ελικόπτερο στο Πίτερσον Φιλντ, αλλά ο κυβερνήτης του ελικοπτέρου που ανήκε στη CIA δε μπορούσε να το βρει στον χάρτη. Απευθύνθηκαν τότε στο Πίτερσονς Φιλντ, ένα αγρόκτημα φιστικιών στο άκρο της πόλης.

Αυτό που έδωσε ο Μπους στον Κάρτερ δεν ήταν μια απλή ενημέρωση. Ήταν μια εξάωρη περιήγηση στον κόσμο - για τη Σοβιετική Ένωση, τη Συρία, τον Λίβανο, τη Λιβύη, την Αίγυπτο το Ιράκ και άλλες περιοχές. Ο Κάρτερ ήθελε να γνωρίζει για το αμερικανικό στρατηγικό πυρηνικό οπλοστάσιο και τους κατασκοπευτικούς δορυφόρους.

Ζήτησε ολοήμερη συμπληρωματική ενημέρωση. Οκτώ ειδικοί της CIA προστέθηκαν στην ομάδα του Μπους, που ξαναπήγε στο Πλέινς δύο βδομάδες αργότερα για πιο λεπτομερή ενημέρωση. Και στην τελική συνάντηση, στις 19 Νοεμβρίου του 1976, μια μέρα πριν αναλάβει επίσημα ο Κάρτερ, ο Μπους έκανε δύο πολύ σημαντικές αποκαλύψεις.

Η μία ήταν πως ένας σημαντικός αριθμός ξένων ηγετών, περιλαμβανομένου του βασιλιά Χουσεΐν της Ιορδανίας, βρισκόντουσαν στο payroll της CIA. H άλλη ήταν πως ο Μπους ήθελε διακαώς να παραμείνει διευθυντής στη CIA. «Αν είχα συμφωνήσει σε αυτό, δήλωσε ο Κάρτερ αρκετά χρόνια αργότερα, «ο Μπους δεν θα είχε γίνει ποτέ πρόεδρος».

Συγκλονιστική αποκάλυψη
Η αποκάλυψη πως ο Χουσεΐν της Ιορδανίας στην ουσία ήταν καταδότης της CIA είναι συγκλονιστική. Ο Ιορδανός μονάρχης έπαιζε ρόλο ειρηνοποιού στη Μέση Ανατολή, αλλά σφαγιάζοντας με τους πιστούς του βεδουίνους τους Παλαιστινίους, που το 1970 είχαν απαιτήσει περισσότερη συμμετοχή στα κοινά της Ιορδανίας, μια και αποτελούσαν το 88% του ιορδανικού πληθυσμού, προκάλεσε αναταραχή στον παλαιστινιακό λαό.

Ακραίοι Παλαιστίνιοι, απογοητευμένοι και από την άρνηση της Συρίας να τους επιτρέψει να μετακομίσουν από την Ιορδανία στη Συρία, ίδρυσαν την τρομοκρατική οργάνωση «Μαύρος Σεπτέμβρης», που άρχισε τις αεροπειρατείες και άλλες επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ και δυτικών χωρών. Έτσι ξεκίνησε η τρομοκρατία στον κόσμο, για την οποία σίγουρα γνώριζαν οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες, μιας και ο Χουσεΐν ήταν δικός τους άνθρωπος.

Διαφορετικός τρόπος ενημέρωσης
Ένας διαφορετικός τρόπος ενημέρωσης πραγματοποιήθηκε, όταν αξιωματούχοι της CIA συνάντησαν το 1980 τον Ρόναλντ Ρίγκαν στο Ουέξφορντ, μια φάρμα στη Βιρτζίνια που ανήκε στους Τζον και Τζάκι Κένεντι. Ο Ρίγκαν τους έδωσε μια ώρα: 15 λεπτά για τον Σαντάμ Χουσεΐν, 15 λεπτά για τη σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν, 15 λεπτά για τους Σαουδάραβες και 15 λεπτά για το Ιράν.

Τα μέλη της μεταβατικής ομάδας του Ρίγκαν έτρεχαν σαν τρελοί μέσα και έξω από την αίθουσα ενημέρωσης λες και ήταν κωμωδία κινουμένων σχεδίων. Η ώρα πέρασε πολύ γρήγορα. Τότε, στο τέλος του 1988 και την αρχή του 1989, ήρθε η σειρά του Μπους για να ενημερωθεί. Ήταν πλέον ο 41ος πρόεδρος των ΗΠΑ.

Είχε απολαύσει τα χρόνια του σαν Διευθυντής της CIA και η ενημέρωση που του έκαναν ήταν σαν τη παιδική χαρά, μόνο που τώρα είχε στη διάθεση του οργανισμού της αντικατασκοπίας ένα δισεκατομμύριο δολάρια. Πριν και μετά την τελετή της εγκατάστασής του στον Λευκό Οίκο, απαιτούσε καθημερινές ενημερώσεις ενώ ζητούσε ολοένα και περισσότερες πληροφορίες. Ήθελε απ' ευθείας πληροφόρηση από τους κατά τόπους σταθμάρχες της CIA στο εξωτερικό και εικόνες από τους κατασκοπευτικούς δορυφόρους.

Αλλά η CIA αδυνατούσε να δώσει εκτεταμένες πληροφορίες για την τύχη της μεγαλύτερης αντιπάλου των ΗΠΑ, που ήταν η Σοβιετική Ένωση. Πράγματι, δεν είχε ιδέα για το τεράστιο κύμα αλλαγής που συγκλόνισε τον Ιανουάριο του 1989 το σοβιετικό μπλοκ, με αποτέλεσμα την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. Το ομολόγησε ο Μπομπ Γκέιτς, που ήταν Διευθυντής της στα χρόνια του πατέρα Μπους και Υπουργός Άμυνας στα χρόνια του γιου του και του Μπαράκ Ομπάμα.

Οι ιδέες Κλίντον
Τον Δεκέμβριο του 1992, ο Μπιλ Κλίντον είχε μερικές ιδέες για τα στρατηγικά ενδιαφέροντα της Αμερικής μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Οι άνθρωποι της CIA που ανέλαβαν να τον ενημερώσουν μετέβησαν στην οικία του κυβερνήτη του Άρκανσο στο Λιτλ Ροκ, όπου νοίκιαζαν δωμάτια με 38.50 δολάρια το βράδυ στο Κόμφορτ Ιν.

Αλλά επέστρεψαν στην έδρα τους το Λάνγκλεϊ, αναρωτώμενοι αν ο εκλελεγμένος πρόεδρος ενδιαφερόταν για τα όσα του είχαν πει. Επέλεξε νέο Διευθυντή της CIA, τον Τζιμ Γούλσεϊ, που τον συνάντησε δύο φορές στα επόμενα δύο χρόνια. «Δεν είχα κακή σχέση με τον πρόεδρο», είχε πει κάποτε ο Γούλσεϊ. «Απλώς δεν είχα καμία σχέση μαζί του».

Διαφορετικά πράγματα οκτώ χρόνια μετά
Τα πράγματα ήταν εντελώς διαφορετικά οκτώ χρόνια αργότερα. Τα καμπανάκια του κινδύνου είχαν κτυπήσει κόκκινο. Ο ηγέτης της αλ Κάιντα Οσάμα μπιν Λάντεν γινόταν ολοένα και πιο επικίνδυνος. Ο Κλίντον είχε σοβαρούς φόβους. Το ίδιο και ο Διευθυντής της CIA, ο ελληνικής καταγωγής Τζορτζ Τένετ. Μετά την εκλογική του νίκη τον Δεκέμβριο του 2000 ο Κλίντον και ο Τένετ προειδοποίησαν τον εκλελεγμένο πρόεδρο Τζορτζ Μπους τον νεότερο για τους κινδύνους που εγκυμονούσε η αλ Κάιντα.

Ο πρόεδρος και ο εκλελεγμένος πρόεδρος συναντήθηκαν για δύο ώρες στο Κρόφορντ του Τέξας. Ο Κλίντον θυμάται πως του είπε ότι η μεγαλύτερη απειλή γι' αυτόν ήταν η αλ Κάιντα. Ο Μπους ορκίζεται ότι ποτέ δεν άκουσε τέτοιο πράγμα. Το ερώτημα παραμένει για το αν ο Μπους πραγματικά άκουγε τα όσα του έλεγε ο Κλίντον. Αντίθετα, ο Μπαράκ Ομπάμα πρόσεχε πολύ τις ενημερώσεις που του έκανε η αντικατασκοπία των ΗΠΑ, σε μια εποχή που η ύφεση είχε αρχισει να ταλανίζει τις ΗΠΑ στο τέλος του 2008. Το ερώτημα που ανακύπτει είναι αν οι εκλελεγμένοι πρόεδροι ακούνε τη CIA.

O Ντόναλντ Τραμπ πιστεύει τον ισχυρισμό των μυστικών υπηρεσιών της πατρίδας του, σύμφωνα με τον οποίο η Ρωσία επιδιώκει να δημιουργήσει πρόβλημα στις δυτικές δημοκρατίες; Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με σιγουριά σε αυτό το ερώτημα. Ήδη αμφισβήτησε τον ισχυρισμό της CIA, ότι η Ρωσία έπαιξε μεγάλο ρόλο στο εκλογικό αποτέλεσμα των φετινών προεδρικών εκλογών.

Το δίλημμα που θα αντιμετωπίσουν οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ στη διακυβέρνηση Τραμπ αποτυπώθηκε πριν από καιρό από τον Ρίτσαρντ Χελμς, διευθυντή της CIA στα χρόνια των προέδρων Τζόνσον και Νίξον. «Αν είναι να μη μας πιστεύουν, τότε δεν έχουμε κανένα σκοπό ύπαρξης», τόνισε ο Χελμς.