ΑΝΑΛΥΤΕΣ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ ΠΩΣ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΤΕΙ, ΙΣΩΣ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΠΙΟ ΑΓΡΙΑ

Η μάχη για το Χαλέπι ίσως να τέλειωσε, αλλά ο πόλεμος για το μέλλον της Συρίας θα συνεχιστεί. Και όχι μόνο αυτό αλλά, όπως προβλέπουν αναλυτές, θα γίνει ακόμα πιο χαοτικός και αιματηρός

Πολλοί μισθοφόροι και ισλαμιστές αντάρτες έχουν διαφύγει από το ανατολικό Χαλέπι και έχουν μεταβεί στην επαρχία Ιντλίμπ, στα νοτιοδυτικά, η οποία -σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις- θα είναι το επόμενο μεγάλο πεδίο μάχης, αν η κυβέρνηση και οι Ρώσοι υποστηρικτές της αποφασίσουν να διατηρήσουν το πλεονέκτημα που απέκτησαν κερδίζοντας το Χαλέπι

Η πτώση και απώλεια του Χαλεπίου ήταν άλλο ένα καρφί στο φέρετρο της στρατηγικής της απερχόμενης κυβέρνησης Ομπάμα, για το πώς προσπάθησε να ενισχύσει τη λεγόμενη μετριοπαθή αντιπολίτευση της Συρίας

Αυτοί που αντιμάχονται τον Άσαντ βρίσκονται σε πολύ δυσχερή θέση. Έχουν χάσει περισσότερα από μια μάχη. Ίσως να μην έχουν χάσει τον πόλεμο -ή τουλάχιστον όχι ακόμα- αλλά βρίσκονται ακόμη πιο μακριά από να τον κερδίσουν

Η συντριβή των ξένων μισθοφόρων, που χρηματοδοτούσαν η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία, η Βρετανία και τα Αραβικά Εμιράτα του Κόλπου, αλλά και των τζιχαντιστών (αλ Νούσρα), που στην αρχή είχαν την υποστήριξη των ΗΠΑ, στο ανατολικό Χαλέπι, αποτελεί μια μεγάλη νίκη προπαγάνδας για την κυβέρνηση του Προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ, η οποία τώρα ελέγχει σχεδόν όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας. Παρ' όλ' αυτά, το Χαλέπι -πολυπληθέστερη πόλη πριν από τον εμφύλιο πόλεμο και οικονομικό κέντρο της Συρίας- είναι το μεγαλύτερο έπαθλο για το καθεστώς της χώρας.

Η κατάληψη του Χαλεπίου αντιπροσωπεύει μια νίκη όχι μόνο για τον Άσαντ, αλλά και για τους Ιρανούς και τους Ρώσους υποστηρικτές του. Το Χαλέπι, αυτό καθ' αυτό, ίσως να μη μετρά τόσο στη στρατηγική σκακιέρα της Μόσχας. Αλλά η ήττα των μισθοφόρων, που παρίσταναν τους αντάρτες της αντιπολίτευσης, υπογραμμίζει την εντυπωσιακή αλλαγή στις τύχες του Προέδρου Άσαντ. Πριν από την επέμβαση της Ρωσίας ο Πρόεδρος Άσαντ ήταν στα πρόθυρα της κατάρρευσης, καθώς ο στρατός του παρέπαιε, αδυνατώντας να αντιμετωπίσει τους μισθοφόρους τόσων κρατών.

Οι εκτιμήσεις

Εξωτερικοί παράγοντες ετοιμάζονται τώρα για να ικανοποιήσουν τις δικές τους στρατηγικές προσδοκίες. Και αυτές οι προσδοκίες θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην απόφαση για το τι θα επακολουθήσει. Όπως προβλέπουν στρατιωτικοί και διπλωματικοί αναλυτές, αν η κυβέρνηση του κ. Άσαντ καταφέρει και σταθεροποιήσει την κυριαρχία της στο Χαλέπι, τότε, θα ελέγχει ένα σημαντικό μέρος αυτού που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «η βασική Συρία» - οι Δυτικές περιοχές της χώρας, οι μεγάλες πόλεις της και τα παράλιά της στη Μεσόγειο. Μια επιλογή -σύμφωνα με τους αναλυτές- θα είναι για την κυβέρνηση του Άσαντ να προσπαθήσει να καθαρίσει τους αντιπάλους της και να εδραιωθεί σε αυτή την κολοβή Συρία.

Ο συριακός στρατός

Βέβαια, ο κ. Άσαντ αυτοπροσώπως διακηρύττει, συχνά-πυκνά, πως τα στρατεύματά του θα συνεχίσουν τις επιθετικές πρωτοβουλίες μέχρις ότου όλα τα εδάφη, που σήμερα κατέχονται από τους μισθοφόρους και τους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους, επανακτηθούν. Αλλά αυτό ίσως να είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί. Ο στρατός του είναι στραπατσαρισμένος, ενώ αποτελεί σκιά της δύναμης με την οποία επιχείρησε να καταστείλει την προσπάθεια εκπαραθύρωσής του. Όπως φάνηκε πολύ πρόσφατα από την απώλεια της Παλμύρας από τους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους, η κυβέρνηση του Άσαντ θα δυσκολευτεί πάρα πολύ να κρατήσει τα εδάφη που κέρδισε.

Είναι φανερά αδύναμη και η επιτυχία της στο Χαλέπι δεν πρέπει να καλύψει αυτό το βασικό γεγονός. Το μεγαλύτερο μέρος του τακτικού στρατού της Συρίας έχει διαλυθεί με τη δημιουργία διάφορων ένοπλων ομάδων που παραμένουν πιστές στο καθεστώς, συχνά με τη βοήθεια ξένων. Το μεγαλύτερο βάρος του πολέμου το επωμίστηκαν δυνάμεις που ενισχύονται από το Ιράν - η Χεζμπολά από τον Λίβανο, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν και διάφοροι άλλοι σιίτες μουσουλμάνοι ένοπλοι.

Ο ρόλος της Ρωσίας

Πολλοί μισθοφόροι και ισλαμιστές αντάρτες έχουν διαφύγει από το ανατολικό Χαλέπι και έχουν μεταβεί στην επαρχία Ιντλίμπ, στα νοτιοδυτικά, η οποία -σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις- θα είναι το επόμενο μεγάλο πεδίο μάχης, αν η κυβέρνηση και οι Ρώσοι υποστηρικτές της αποφασίσουν να διατηρήσουν το πλεονέκτημα που απέκτησαν κερδίζοντας το Χαλέπι. Το τι θα κάνει και τι θα αποφασίσει η Ρωσία έχει τεράστια σημασία. Δεν μπορεί απαραίτητα να διατάξει τον Άσαντ για το τι πρέπει να κάνει, αλλά σίγουρα μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις, αφού έχει στη διάθεσή της τα απαραίτητα - τα όπλα και την αεροπορική κάλυψη.

Τι, λοιπόν, είναι αυτό που θα επιλέξει να κάνει η Μόσχα στη συνέχεια; Είναι στα συμφέροντά της να δει τη συνέχιση του πολέμου στην περιοχή; Ή θα προτιμήσει να τραβήξει μια γραμμή με την πτώση του Χαλεπίου και να επιδιώξει ένα είδος συναντίληψης με την επερχόμενη κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσιγκτον; Μια τέτοια συμφωνία σημαίνει πως οι ΗΠΑ θα αποδεχτούν τον αυξημένο ρόλο του Ιράν στη Συρία.

Οι νέες ΗΠΑ με Πρόεδρο τον Τραμπ

Τα φιλοϊρανικά αισθήματα ορισμένων μέσα στην επερχόμενη αμερικανική κυβέρνηση ίσως βρεθούν αντιμέτωπα με τη μεγάλη εχθρότητα πολλών από τις επιλογές του κ. Τραμπ για τις θέσεις στην άμυνα και την ασφάλεια. Όπως επισημαίνουν εντούτοις οι αναλυτές, οι επιλογές της Ουάσιγκτον είναι περιορισμένες. Η πτώση και απώλεια του Χαλεπίου ήταν άλλο ένα καρφί στο φέρετρο της στρατηγικής της απερχόμενης κυβέρνησης Ομπάμα, για το πώς προσπάθησε να ενισχύσει τη λεγόμενη μετριοπαθή αντιπολίτευση της Συρίας.

Σίγουρα η Ουάσιγκτον θέλει από τους μετριοπαθείς αντάρτες να πολεμήσουν εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, αλλά τώρα αυτοί οι «αντάρτες» θα βρίσκονται κάτω από μεγάλη πίεση από τις κυβερνητικές δυνάμεις. Και χωρίς οικονομική και στρατιωτική βοήθεια είναι αδύνατον να περιμένει κανείς κάποια επιτυχία τους στο μέτωπο των μαχών. Αυτοί που αντιμάχονται τον Άσαντ βρίσκονται σε πολύ δυσχερή θέση. Έχουν χάσει περισσότερα από μια μάχη. Ίσως να μην έχουν χάσει τον πόλεμο -ή τουλάχιστον όχι ακόμα- αλλά βρίσκονται ακόμη πιο μακριά από να τον κερδίσουν. Η σχέση τους με την επερχόμενη κυβέρνηση είναι αβέβαιη. Κανείς δεν γνωρίζει το τι θα θελήσει να κάνει ο κ. Τραμπ. Πολλοί αναλυτές προβλέπουν πως οι μετριοπαθείς αντάρτες ίσως ωθηθούν να πέσουν στην αγκαλιά των ακραίων Ισλαμιστών.

Η ανθρώπινη τραγωδία…

Αλλά, πέρα από τις γεωπολιτικές και τις στρατιωτικές εκστρατείες, υπάρχει η τεράστια ανθρώπινη τραγωδία, ένας εφιάλτης που θα κυνηγά για πολλά χρόνια αυτούς που επέζησαν της μάχης για την κατάκτηση της πόλης του Χαλεπίου. «Μονάχα οι νεκροί δεν έχουν δει το τέλος του πολέμου», έλεγε ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Σωκράτης. Όταν θα έχουν τελειώσει όλα, η πραγματική εικόνα του Χαλεπίου θα αποκαλυφθεί σε όλη την τραγικότητά της. Το Χαλέπι -όπως και οι περισσότερες περιοχές της Συρίας- θα χρειαστεί μαζική και ταχύτατη βοήθεια.

Μακροπρόθεσμα θα απαιτηθεί επική προσπάθεια ανοικοδόμησης. Αλλά -καθώς οι μάχες συνεχίζονται σε άλλες περιοχές και με τόσους ανθρώπους να σκοτώνονται σε καθημερινή βάση, με ένα μεταναστευτικό κύμα να διογκώνεται και με τους εκτοπισμένους να πολλαπλασιάζονται- μια Συρία κάτω από ανελέητες κυρώσεις δεν έχει ούτε την οικονομική δυνατότητα αλλά ούτε και το ανθρώπινο δυναμικό για να τα βγάλει πέρα. Μετά την πτώση του Χαλεπίου όλοι οι πρωταγωνιστές, εντός και εκτός, θα χρειαστεί να αναθεωρήσουν τις στρατηγικές τους.

Αλλά, αυτός ο βάρβαρος και αδυσώπητος πόλεμος δεν πρόκειται να αποποιηθεί την ταυτότητά του. Ακόμα και αν επιβιώσει ο Άσαντ, μπορεί κανείς να φανταστεί τις σχέσεις του με χώρες όπως η Τουρκία, η Γαλλία, η Βρετανία, η Σαουδική Αραβία και τα Αραβικά Εμιράτα, που επεδίωκαν και επιδιώκουν ακόμα και τώρα την ανατροπή του; Φυσικά ο χρόνος επουλώνει πληγές. Όμως, στην περίπτωση της Συρίας, ούτε αυτός ο χρόνος είναι η καλύτερη αλοιφή για την επούλωση των πληγών. Οπότε;